ΗχοΔύναμα

Μπετόβεν: Τα πλήρη τρίο για πιάνο, βιολί και βιολοντσέλο. Weiss Kaplan Stumpf Trio, BRIDGE, 3 CD

Η διά μηχανημάτων και χωρίς μουσικούς μουσική αναπαραγωγή είναι τόσο διαδεδομένη από τα μέσα του 20ού αιώνα και μετά – και βέβαια σήμερα όσο ποτέ – ώστε είναι περίπου αδύνατον για τους ανθρώπους αυτών των δεκαετιών όχι να συνειδητοποιήσουν μα ακόμα και να σκεφτούν απλώς ότι πρόκειται για ένα προνόμιο ως επί το πλείστον άγνωστο στις γενιές που είχαν προηγηθεί στον 20ό αιώνα και παντελώς έξω από κάθε φαντασία για όλες τις άλλες πριν από εκείνες. Επεκτείνοντας λίγο αυτή τη διαπίστωση, συνειδητοποιεί κανείς ότι εξ αυτού του λόγου δεν έλειπε μόνον η εύκολη, άμεση πρόσβαση στη μουσική που ο καθένας αγαπά, αλλά και κάτι ακόμα: εκτός από πολύ ειδικές περιπτώσεις, ήταν αδύνατο για τους ανθρώπους να γνωρίσουν σε πληρότητα ακόμα και το βασικό ρεπερτόριο. Ηταν αδύνατο ακόμα και για τους ίδιους τους συνθέτες να ακούσουν όλο το έργο τους να παίζεται. Και πράγματι, οι περισσότεροι δεν το κατάφεραν – πόσω μάλλον το σύνολο των έργων των ομότεχνών τους. Εμείς πάλι, χάρη ακριβώς στη δισκογραφία, έχουμε ανά πάσα στιγμή τα πάντα στα χέρια μας. Και κάτι περισσότερο: τα έχουμε και μέσα από πολλαπλές προσεγγίσεις, κάτι που στη μουσική είναι πολύτιμο, επειδή αυτές έχουν νόημα. Και αυτό γιατί κάθε φορά οι ερμηνευτές της εισφέρουν κάτι διαφορετικό.

Αυτό το διαφορετικό επιστρέφει σήμερα μέσα από την τέχνη τριών εξαίρετων μουσικών στον, πιθανότατα, πιο σπουδαίο κύκλο για τρίο για πιάνο, βιολί και βιολοντσέλο της ιστορίας της μουσικής: αυτόν του Μπετόβεν.

Βέβαια, αυτά τα τρίο, υπέφεραν πάντα και εξακολουθούν να υποφέρουν από τη βαριά σκιά που ρίχνει πάνω τους η παρουσία του «μεγάλου αδελφού» τους, των κουαρτέτων εγχόρδων του συνθέτη, των οποίων τη γρανιτώδη σημασία δεν μπορεί τίποτα ούτε καν από μακριά να πλησιάσει. Ομως και τα τρίο του Μπετόβεν συγκροτούν μία καθηλωτική μουσική οντότητα. Και μένει στους ερμηνευτές τους να καταφέρουν να της δώσουν κάθε φορά τη ζωή που τους αξίζει.

Οι Weiss Kaplan Stumpf, που ο πλήρης κύκλος ηχογραφήσεών τους σε αυτά τα αριστουργήματα μόλις εκδόθηκε από την αμερικανική εταιρεία BRIDGE, το πετυχαίνουν απόλυτα: «ζωντανεύουν» την πνοή αυτών των έργων με μία ερμηνεία πραγματικά ακαταμάχητη προσφέροντας όχι μόνον μία συναρπαστική μουσική απόλαυση, αλλά και την ικανοποίηση ότι η μουσική ουδέποτε και υπό οιεσδήποτε συνθήκες όποιων εποχών πρόκειται να πάψει να υπνωτίζει μουσικούς και ακροατήρια, υπό την προϋπόθεση ότι οι ερμηνευτές της όχι απλώς έχουν την τεχνική επάρκεια να διέλθουν μέσα από τα μουσικά κείμενα και τις απαιτήσεις τους, αλλά διαθέτουν και τον πνευματικό και αισθητικό εξοπλισμό για να τους ρίξουν πραγματικά φως.

Αυτή η έκδοση είναι ένας φόρος τιμής στον μέγιστο συνθέτη όπως του αξίζει, αλλά ακριβώς για τους ίδιους λόγους είναι και πολύτιμη για όποιον αγαπά τη μουσική του Μπετόβεν. Ακούγοντάς τη, δεν μπορείς να βρεις τι θα ήταν δυνατόν να «πάει καλύτερα». Η απάντηση στο ερώτημα είναι τίποτα. Παίζουν μεστά, χωρίς ακρότητες και βιρτουοζισμούς, αλλά με τεχνική δεινότητα που όταν χρειαστεί δείχνει τα δόντια της, και, κυρίως, παράγουν ένα αποτέλεσμα αφενός ακαταμάχητο αυτό καθαυτό και, αφετέρου, που μπορείς αμέσως να το ταυτοποιήσεις πλήρως με τον συνθέτη του. Και όλα αυτά μαζί, γεννούν αυτόματα μία αισιοδοξία που βγαίνει από μέσα τους. Οχι μόνον αυτή που απλώνεται ως εξαγόμενη από την ίδια τη φύση αυτών των τόσο σπάνιας ποιότητας έργων, αλλά και εκείνη που οφείλεται στην επιβεβαίωση ότι η μουσική ουδέποτε θα υποστείλει τη σημαία της. Και ότι πάντοτε θα έρχεται η στιγμή που ακόμα και έργα που έχουν σφραγιστεί από γίγαντες της τέχνης των ήχων θα αποκαλύπτονται εκ νέου στα χέρια άξιων διαδόχων τους.