Η μοιραία καθυστέρηση {CR}των ελληνικών Αρχών

Ευθύνες στις ελληνικές αρχές για αργοπορία στον χειρισμό της υπόθεσης της πολύνεκρης ναυτικής τραγωδίας στην Πύλο τον περασμένο Ιούνιο ρίχνει πόρισμα του Frontex, με χειριστή το Γραφείο Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Οργανισμού.

Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση του Frontex, οι ελληνικές αρχές δεν κατάφεραν να κηρύξουν εγκαίρως έρευνα και διάσωση και να αναπτύξουν εγκαίρως επαρκή αριθμό κατάλληλων μέσων για τη διάσωση των μεταναστών. «Το Γραφείο εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη πληροφοριών που παρείχαν οι ελληνικές αρχές στην έρευνά του, αλλά εξακολουθεί να αναμένει ενημέρωση από τις εθνικές έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη».

Βάσει του πορίσματος, η ύπαρξη του αλιευτικού σκάφους έγινε αρχικά γνωστή στο ιταλικό Κέντρο Συντονισμού Θαλάσσιας Διάσωσης (MRCC) από ΜΚΟ που είχε επαφή με τους μετανάστες οι οποίοι επέβαιναν σε αυτό. Το ιταλικό Συντονιστικό Κέντρο ενημέρωσε τόσο τις ελληνικές αρχές όσο και τον Frontex. «Ο Frontex έστειλε ένα αεροσκάφος, το οποίο εντόπισε το αλιευτικό, υπερφορτωμένο αλλά πλέοντας αργά, γύρω στο μεσημέρι τοπική ώρα. Ωστόσο, δεν σημείωσε το σκάφος ως περίπτωση κινδύνου ούτε εξέπεμψε συναγερμό Mayday».

Το πλοίο ανατράπηκε

Οι ελληνικές αρχές, αρμόδιες για τον συντονισμό της βοήθειας, σύμφωνα με τον Frontex, δεν κήρυξαν αρχικά κατάσταση έρευνας και διάσωσης. «Αντιθέτως, αργά το απόγευμα, στηριζόμενες στην υποστήριξη εμπορικών πλοίων που βρίσκονταν στην περιοχή, οι ελληνικές αρχές προσπάθησαν να εφοδιάσουν την «Adriana» με τρόφιμα και νερό. Το πλοίο ανατράπηκε και βυθίστηκε νωρίς το πρωί της επόμενης ημέρας, σύμφωνα με ορισμένους ως αποτέλεσμα των προσπαθειών ρυμούλκησης από τις ελληνικές αρχές».

Στην έρευνα που ολοκλήρωσε το Γραφείο Θεμελιωδών Δικαιωμάτων διαπίστωσε ότι ο Frontex ακολούθησε όλες τις προβλεπόμενες διαδικασίες, όταν με βάση την εναέρια παρατήρηση κατηγοριοποίησε την «Adriana» ως περίπτωση μη κινδύνου και απλώς διαβίβασε τις συλλεγμένες πληροφορίες στις ελληνικές αρχές. Παρά ταύτα, στο μέλλον και με βάση μια αναθεωρημένη μεθοδολογία αξιολόγησης θα πρέπει να αξιολογούνται παρόμοιες περιπτώσεις πιο διεξοδικά ως προς την ανάγκη έκδοσης έκτακτου συναγερμού, «ιδίως όταν οι αρμόδιες εθνικές αρχές δεν παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την αξιολόγηση της κατάστασης και τα επακόλουθα βήματα, όπως η κήρυξη του σκάφους σε κατάσταση κινδύνου ή η έναρξη επιχείρησης έρευνας και διάσωσης».

Τις ώρες, δε, που ακολούθησαν τον εντοπισμό του σκάφους «Adriana», ο Frontex έκανε τρεις προσπάθειες να δώσει συνέχεια στην υπόθεση, προτείνοντας πρόσθετες πτήσεις αεροσκαφών επιτήρησης του Frontex (FSA). Ωστόσο, καμία απάντηση δεν έλαβε ο Οργανισμός στις συνεχιζόμενες προτάσεις του από τις ελληνικές αρχές μέχρι και το πολύνεκρο ναυάγιο.

Μάλιστα, το πόρισμα του Γραφείου Θεμελιωδών Δικαιωμάτων καταλήγει με προτάσεις του Οργανισμού προς τις ελληνικές αρχές. Αρχικά, προτρέπει τη  χώρα μας να επιβεβαιώνει την παραλαβή και να απαντά σε όλα τα αιτήματα του Frontex για πληροφορίες και ενημερώσεις και να απαντά εντός εύλογου χρονικού διαστήματος σε προσφορές για πρόσθετες αποστολές αεροσκαφών επιτήρησης του Οργανισμού και να αιτιολογεί την απόρριψη τέτοιων προσφορών. «Να ανατροφοδοτεί με πληροφορίες τον Οργανισμό σχετικά με τις ενέργειες που λήφθηκαν και να ενημερώνει εγκαίρως εάν η υπόθεση έχει χαρακτηριστεί επιχείρηση έρευνας και διάσωσης (SAR). Να υιοθετεί σαφείς και διαφανείς διαδικασίες για τον τρόπο αντιμετώπισης κινδύνου στη θάλασσα, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων όπου τα άτομα αντιδρούν στη διάσωσή τους, και να διασφαλίσει την επανεξέταση των υφιστάμενων διαδικασιών SAR υπό το πρίσμα της τραγωδίας της “Adriana”».