Αλύγιστη ευκαμψία

Ο κ. Βορίδης προσφέρει μια καλά αρθρωμένη κοινοβουλευτική / νομική ευστάθεια στη ΝΔ, και συγχρόνως κομματική νομιμοφροσύνη. Γιατί; Καλές οι συντηρητικές, δεξιές ιδεολογικές αναφορές και οι συνακόλουθες μικροαταξίες (όπως η αποχή από την ψήφιση του νομοσχεδίου για τα ομόφυλα ζευγάρια), αλλά άνθρωπος που περιπλανήθηκε στους μικροχώρους της ελληνικής Ακροδεξιάς και επιτέλους έγινε αποδεκτός από το «ηγεμονικό δεξιό σύστημα», δεν το εγκαταλείπει εύκολα. Το «επιτέλους μέσα στο σύστημα» είναι πολύ βαθύς καθοδηγητικός (και πειθαρχικός) μηχανισμός.

Ο κ. Βορίδης δεν βγήκε από της «Ακαδημίες» της ΝΔ. Ηταν μεταγραφή. Επομένως είναι δυσκολότερη μια αποσκίρτηση, πολύ περισσότερο για λόγους ιδεολογικής καθαρότητας πάνω σε ένα έλασσον πρόβλημα – όπως είναι το νομοσχέδιο για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών. Η ΝΔ, άλλωστε, χρειάζεται ευδιάκριτη, αλλά ελεγχόμενη δεξιά πλευρά, για να περιφράσσει τους συντηρητικούς ψηφοφόρους της. Ο κ. Γεωργιάδης (προκύπτων από την ίδια πολιτική κύηση με τον κ. Βορίδη) χρησιμοποιεί μια διαφορετική τεχνική: μια εμπροσθοβαρή και πλειοδοτική συμμόρφωση. Παλαιότερα υπερθεμάτιζε στον πατερναλιστικό δεξιό λόγο του κ. Σαμαρά, στον οικονομικό ευσεβιστικό λόγο των «μνημονιακών» οικονομολόγων, σήμερα (και άνετα) στη «σημιτική», «σκερτσική» τεχνοτροπία του κ. Μητσοτάκη. Δύο διαφορετικού τύπου εγγραφές από τα προβεβλημένα, συγγενή στελέχη. Αλύγιστη ευκαμψία για τον κ. Βορίδη, ακροβατική σταθερότητα για τον κ. Γεωργιάδη.

Οι φιλοδοξίες όλων για το «μετά», για την περίοδο δηλαδή που (κατά την κρίση ειδικών μελλοντολόγων) θα καμφθεί ο κ. Μητσοτάκης και θα χρειαστεί να επαν-εφευρεθεί η ΝΔ, υφίστανται, αλλά διαφοροποιούνται ως προς τα μέσα έκφρασης. Ελαφρά και σχεδιασμένα διαφοροποιητικός ο κ. Βορίδης, πλειοδοτικός ο κ. Γεωργιάδης. Να μην παραλείψω: σιωπηλός σε εθναρχικό βάθρο ο κύριος Δένδιας. Ετσι σχεδιάζονται επί χάρτου τα διάδοχα σχήματα. Για την ώρα πάντως το παιχνίδι ελέγχεται από τον κ. Σκέρτσο, παρόλο που θυμικά δεν έχει τα «μπαλκονάτα» χαρακτηριστικά των δύο πρώτων ή την εθναρχική γοητεία του τρίτου. Εχει όμως τις βραδινές σκέψεις. Με ποιον μοιάζει; Είναι ένα μείγμα σημιτικής μεθοδικότητας, λαλιωτικής στρατηγικής σκέψης, και νομίζω μιας λιβανικής (σ.σ.: Αντώνη Λιβάνη) εσωκυβερνητικής αποφασιστικότητας.

Ο Lars Svendsen γράφει μεταξύ άλλων στο έργο του «Η φιλοσοφία της βαρεμάρας» (εκδόσεις Σαββάλας): «Η νεωτερικότητα έχει ως αρχή τη μόδα και η μόδα, όπως έχει πει ο Μπένγιαμιν, είναι η αιώνια επανάληψη του καινούριου». Και πιο κάτω: «Η μοναδική εξατομίκευση στη μόδα είναι αυτή που έγκειται στο να ξεπερνάμε τους άλλους, αλλά ακριβώς γι’ αυτό το λόγο καταλήγει κανείς να ελέγχεται πλήρως από αυτούς». Και προσθέτει: «Οπως επεσήμανε ο Γκέοργκ Ζίμελ έναν αιώνα πριν, στην πραγματικότητα μιλάμε για την περίπτωση όπου ο ηγέτης καταλήγει να ποδηγετείται». Ο ετεροκαθορισμός δεν είναι ο θρίαμβος της δημοκρατίας αλλά η φενάκη που την υποκαθιστά. Οι τακτικές που προσπαθώ να προσδιορίσω δεν είναι πρωτότυπες ούτε απροσδόκητες. Ισως αποτελούν ένα από τα πολλά ίχνη μιας βαθύτατης πολιτικής βαρεμάρας που οδηγεί σε πολιτική υποπαραγωγή, ακριβώς σε μια χώρα που πάσχει από μειωμένη παραγωγικότητα. Μια σταθερή και παγωμένη ρευστότητα.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι Καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ