Η μάχη του Κέντρου

Ποιος θα πάρει το Κέντρο; Ποιος μιλάει καλύτερα σε αυτό; Και ποιος είναι αλήθεια κεντρώος; Η συζήτηση επανέρχεται σαν λούπα στο πολιτικό τερέν. Και μαζί με τα καλώς εννοούμενα ερωτήματα ή τις απαντήσεις εδώ αρχίζουν και οι παρερμηνείες των εννοιών. Για παράδειγμα, Κέντρο και Σοσιαλδημοκρατία δεν είναι το ίδιο. Κέντρο επίσης δεν συνεπάγεται πάντα και μετριοπάθεια αν και το ζητούμενο των συναινέσεων συχνά είναι κεντρικό εδώ (θυμίζω πως κεντρώοι συχνά τάσσονται υπέρ πολέμων ή επεμβάσεων ή υπέρ της λιτότητας). Ούτε και το Κέντρο είναι απλώς η σύνθεση όλων των τάσεων σε έναν ήπιο παρονομαστή. Το Κέντρο έχει τα δικά του χαρακτηριστικά. Δεν είναι συνώνυμο των λεγόμενων μεσαίων. Σήμερα αμιγώς κεντρώο κόμμα δεν υπάρχει. Μέρος των ψηφοφόρων δηλώνει κεντρώο, ανήκοντας και επιλέγοντας όμως κόμματα μη κεντρώα.

Η πρόσφατη ενδιαφέρουσα έρευνα της Prorata με τον τίτλο «Το αίνιγμα του Κέντρου», έβγαλε πως το μεγαλύτερο μέρος του Κέντρου ψήφισε ΝΔ στις εθνικές εκλογές του Ιούνη, πολύ λιγότερο ΠΑΣΟΚ και ακόμη πιο λίγο ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ. Και περίπου έτσι θα κινηθεί αν γίνουν αύριο εκλογές – όπως λέει η έρευνα.

Σήμερα εν Ελλάδι, βιώνουμε το απαράδεκτο και επικίνδυνο τοπίο του μισού δικομματισμού. Ενα κραταιό κόμμα και πολλά μεσαία ή μικρά. Η ανάταξη έστω ενός δικομματισμού θα προϋποθέτει όχι απλώς μια εναλλαγή στην εξουσία δύο πόλων. Αλλά και όντως δύο ανταγωνιστικά πολιτικά σχέδια. Και επίσης θα προϋποθέτει μια χώρα με θεσμική ωρίμανση, με πολυφωνική λειτουργία των ΜΜΕ και με διάκριση των εξουσιών. Εκεί θα μπορεί να μεταβάλλει τη δυναμική του και το Κέντρο. Και να συμβάλλει στην όλη κουβέντα με τις δικές του ιδέες και το οπλοστάσιο. Εκεί δεν θα βελτιωθεί απλώς η λειτουργία του πολιτικού σκηνικού αλλά και το (δημοκρατικό) Κέντρο μπορεί να πάψει να διαχέεται σε άλλες δυνάμεις.

Πάντως το 2024 δεν είναι τα 90s με τον μεσαίο χώρο του Γιάννη Λούλη. Για καιρό το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο βοήθησε να απενοχοποιηθούν πολλοί αυτοπροσδιοριζόμενοι κεντρώοι και να πάνε στον Μητσοτάκη. Οι τελευταίοι δύσκολα θα μετακινηθούν, το είδαμε και στην Prorata, ακόμη κι αν το ΠΑΣΟΚ για παράδειγμα αναταχθεί πλήρως και λάβει τη θέση του δεύτερου πόλου. Αρα το ζητούμενο δεν είναι διάφοροι να υποδύονται τους κεντρώους. Ούτε να αλλάξουν τα κόμματα ή να ενδυθούν τη λεοντή του κεντρώου.

Το ζητούμενο είναι μια ολική επαναφορά των πόλων και των ιδεολογικών αντιθέσεων με περιεχόμενο. Μια προγραμματική αντιπαράθεση πάνω σε κορυφαία ζητήματα όπως το κοινωνικό κράτος, το δημογραφικό, οι ανισότητες, η Δημοκρατία, το κλίμα, τα εθνικά. Αλλο το Κέντρο εξάλλου κι άλλο το ακραίο Κέντρο που απλώς μεταποιεί τον δεξιό λόγο.