Ηταν εξαρχής ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών

Ο Τραμπ κέρδισε τα προκριματικά της Αϊοβα εμφατικά. Πρακτικά, δεν υπήρξε ποτέ αμφιβολία ότι θα το έκανε, εκτός ίσως από τα μυαλά των συνεργατών του Ρον ντε Σάντις που έτρεφαν τις μεγαλύτερες αυταπάτες. Η Νίκι Χέιλι αγωνίζεται σκληρά με τον Ντε Σάντις για τη δεύτερη θέση, έστω και αν αμφότεροι υποκρίνονται πως διεκδικούν το χρίσμα του υποψηφίου για την προεδρία – και όχι, όπως οι πάντες μπορούν να διαπιστώσουν, για τις θέσεις του αντιπροέδρου και του γενικού εισαγγελέα αντιστοίχως. Οσο για τα δίκτυα, κατά το μεγαλύτερο μέρος του περασμένου έτους υποκρίνονταν πως υφίσταται ένας πραγματικός ανταγωνισμός για τα προκριματικά του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Μόνο που κάτι τέτοιο δεν υπάρχει.

Αποδεικνύεται, πλέον, πως ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών για τις εκλογές του 2024 θα ήταν οποιοσδήποτε άλλος πλην του Ντόναλντ Τραμπ συνιστούσε εδώ και καιρό μια ανοησία. Το 2022 και το 2023, όταν οι μεγάλοι χρηματοδότες, έχοντας εξαντληθεί από τον Τραμπ, άρχισαν να διοχετεύουν σημαντικά ποσά στην εκστρατεία του Ντε Σάντις, η κίνησή τους είχε μια λογική, έστω και τραβηγμένη. Ο Ντε Σάντις, άλλωστε, είχε επανεκλεγεί στη Φλόριντα με μια εντυπωσιακή διαφορά 19 μονάδων, ενώ είχε αξιοποιήσει την Πολιτεία ώστε να εμφανιστεί ως ένας γνήσιος εκπρόσωπος του φυλετικού και έμφυλου μίσους που ενυπάρχει στην πίστη πολλών ψηφοφόρων προς το πρόσωπο του Τραμπ. Στην ουσία, όμως, ο Ντε Σάντις υποτίθεται πως θα ήταν «ένας Τραμπ απαλλαγμένος από τα βάρη που συνοδεύουν τον Τραμπ». Ενας εξαιρετικά ικανός πολιτικός που θεωρητικά ήταν πιο αποτελεσματικός, πιο συγκεντρωμένος και λιγότερο επιρρεπής σε κολακείες, σκάνδαλα ή βραχυπρόθεσμα προσωπικά συμφέροντα.

Τελικά, όμως, αυτό που πρόσφερε ο Ντε Σάντις στους ψηφοφόρους ήταν η οργή του Τραμπ που δεν συνοδευόταν από το χιούμορ του ή τα άλλα χαρίσματά του. Η Χέιλι, από την πλευρά της, φρόντισε να συσπειρώσει το μεγαλύτερο μέρος της ψήφου που πήγαζε από το «Ποτέ πια Τραμπ» ή, έστω, ό,τι έχει απομείνει από αυτή τη δεξαμενή, την ίδια στιγμή που εσκεμμένα απέφευγε να ασκήσει οποιαδήποτε κριτική εις βάρος του. Είναι γεγονός ότι οι σύμβουλοι του τέως προέδρου έχουν επανειλημμένως προτείνει να επιλέξει μια γυναίκα ως υποψήφια αντιπρόεδρο – και η εκστρατεία της Χέιλι μοιάζει να είναι μια μακρά παρουσίαση της καταλληλότητάς της για τον συγκεκριμένο ρόλο.

Εν κατακλείδι, ο Τραμπ αντιμετωπίζεται εδώ και καιρό ως ένα νοσηρό σύμπτωμα των αποτυχημένων θεσμών της Αμερικής. Είναι αυτό που συμβαίνει σε μια χώρα όταν αυτή παρουσιάζεται ως δήθεν πλουραλιστική δημοκρατία, χωρίς ωστόσο να ενσωματώνει πολιτικά και με ουσιαστικό τρόπο τις ιστορικά καταπιεσμένες πληθυσμιακές ομάδες της. Αυτό που συμβαίνει όταν η δημοκρατική αντίληψη για τη διακυβέρνηση συνυπάρχει με τη δραματική ανισότητα στην κατανομή του πλούτου. Οταν οι πολίτες αντιλαμβάνονται πως η διαφθορά αποτελεί για τους πολιτικούς τους ισχυρότερο κίνητρο σε σύγκριση με τις αρχές, καθώς και όταν η καθαρά εκφρασμένη βούληση του εκλογικού σώματος μοιάζει να μην έχει ουσιαστική επίδραση στις πολιτικές αποφάσεις που λαμβάνονται.

Ολοι αυτοί οι παράγοντες είναι που βρίσκονται πίσω από την άνοδό του και τον οδήγησαν στη νίκη στην Αϊοβα, με εξίσου εμφατικό τρόπο όπως έφεραν την ανακήρυξή του ως υποψηφίου το 2016. Αυτό, όμως, που γίνεται πιο δύσκολα αντιληπτό είναι το γιατί τα μίντια και οι πολιτικοί μηχανισμοί γύρω από τον Τραμπ αργούν τόσο να συνειδητοποιήσουν τη νέα πραγματικότητα που ενσαρκώνει.