Ο στρατηγός, ο υπουργός και η διακλαδικότητα

Οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις (ΕΔ) δεν είναι αρκούντως διακλαδικές, δηλαδή οι ΕΔ δεν είναι οργανωμένες και δεν έχουν επιχειρήσει, σε επαρκή βαθμό, διακλαδικά.

Μην πιστέψετε τον γράφοντα. Αναζητήστε τις δημοσιευμένες αναλύσεις εν αποστρατεία αξιωματικών μας, soldier-scholars, στρατιωτών-διανοουμένων, που έχουν ασκήσει διοίκηση σε διάφορα κλιμάκια των ΕΔ, έχουν σπουδάσει σε σχολές πολέμου του εξωτερικού και έχουν συμμετάσχει στον σχεδιασμό πολεμικών επιχειρήσεων, όπως της ISAF στο Αφγανιστάν.

Ενας τέτοιος στρατιώτης-διανοούμενος, εν αποστρατεία στρατηγός, έχει σε δημοσιευμένη αρθογραφία του διαπιστώσει:

1. Την απουσία ενότητας διοίκησης όπου δεν υπάρχει ένα μόνιμο διακλαδικό στρατηγείο που να εξασφαλίζει τη διακλαδική λειτουργία του Στρατού Ξηράς και του Πολεμικού Ναυτικού στο Αιγαίο.
2. Την υπολειτουργία των στρατηγείων του ΝΑΤΟ και της ΕΕ που είναι εγκατεστημένα στη χώρα μας, όπου εξαιτίας της πολιτικής απροθυμίας να συμμετάσχει με στρατεύματα η χώρα μας σε πολεμικές επιχειρήσεις η στρατιωτική μας ηγεσία στερείται εμπειριών στη διεξαγωγή διακλαδικών επιχειρήσεων – σε αντίθεση με την Τουρκία που ανέλαβε τρις τη διοίκηση της ISAF στο Αφγανιστάν.
3. Την «εποίκηση» των σχολών των ελλήνων αξιωματικών από την πανεπιστημιακή κοινότητα, με αποτέλεσμα οι αξιωματικοί μας να μην παράγουν ερευνητικό έργο αιχμής για τις διακλαδικές, επιχειρησιακές προκλήσεις που παράγει η τουρκική επιθετικότητα. Σημείωση του γράφοντος ότι τα ΑΕΙ μας, εξαιτίας του τραύματος της δικτατορίας, απορρίπτουν τον σύγχρονο πόλεμο ως γνωστικό αντικείμενο.

«Εξοπλισμένος» με τέτοιας φύσεως προβληματισμούς ο γράφων ερεύνησε τη διεθνή πρακτική για τη διακλαδικότητα.

Το κύριο συμπέρασμα είναι ότι αποτελεί προϋπόθεση της υλοποίησης της διακλαδικότητας η πολιτική βούληση συνάμα με την ισχυρή τεχνοκρατική συγκρότηση, σε θέματα στρατηγικής και εξοπλισμών, του πολιτικού προσωπικού ενός υπουργείου Αμυνας. Η διακλαδικότητα διαμορφώνει εξοπλιστικές επιλογές των τριών κλάδων, Στρατού, Αεροπορίας και Ναυτικού, και τον τρόπο που επιχειρούν. Αναπόφευκτα η διαμόρφωση και υλοποίηση της διακλαδικότητας προκαλεί σύγκρουση με παγιωμένες κλαδικές προτιμήσεις.

Αξιωματικοί που είναι γνώστες και υπέρμαχοι της διακλαδικότητας δεν μπορούν από μόνοι τους να επικρατήσουν έναντι των στενών αντιλήψεων των κλάδων τους. Αρα αν η πολιτική ηγεσία δεν έχει βούληση και άποψη για τη διακλαδικότητα, και αν αυτή η άποψη και βούληση δεν ενισχύεται από μη-ένστολους τεχνοκράτες της άμυνας, η διακλαδικότητα δεν υλοποιείται. Ενδεικτικά, η μεταρρύθμιση του Goldwater-Nichols Act του 1986 στις ΗΠΑ, η «λίρα εκατό» της διακλαδικότητας, υποστηρίχθηκε από την προεδρία Ρίγκαν και από το Κογκρέσο ώστε να υπερβεί σθεναρές κλαδικές αντιστάσεις, ιδίως του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού.

Οι πολιτικές μας ηγεσίες δεν απέκτησαν διαχρονικά άποψη και βούληση για τη διακλαδικότητα, ενώ το υπουργείο Εθνικής Αμυνας – σε αντίθεση με τα υπουργεία Αμυνας των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας – στερείται εξειδικευμένων τεχνοκρατών της άμυνας, μη ενστόλων, τόσο στον στρατηγικό σχεδιασμό όσο και στη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ). Τέτοιους τεχνοκράτες μπορεί να βρει ο υπουργός στον δε στρατηγικό σχεδιασμό από ανέστιους στην Ελλάδα πολιτικούς επιστήμονες της διασποράς, όπως από το Τμήμα των Σπουδών του Πολέμου του Kings College στο Λονδίνο, στη δε ΓΔΑΕΕ από τις πολυτεχνικές σχολές της χώρας.

Το παρόν άρθρο βασίζεται στο κείμενο πολιτικής «Joint Operations in the Greek Armed Forces: Much to be desired, much to be achieved», ΕΛΙΑΜΕΠ.

Ο Αντώνης Καμάρας είναι επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ