ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ

«Επάνδρωση είναι η προβλεπόμενη κάλυψη θέσεων προσωπικού. Εχει εξοβελιστεί από την πομπώδη ακυριολεξία στελέχωση. Σε μια οργανωμένη ομάδα ανθρώπων (επιχείρηση, υπουργείο, οργανισμό…) για να υπάρχουν στελέχη πρέπει να υπάρχουν πολύ περισσότερα μη στελέχη  (εργάτες, υπάλληλοι, απλά μέλη). Ο γλωσσικός φεμινισμός, όμως, ήθελε να εκδιώξει την επάνδρωση. Κατά τον Μπαμπινιώτη, η λέξη άνθρωπος προέρχεται μάλλον από το άνδρας και το στηρίζει στο ότι ο Ζευς αποκαλείται από τον Ομηρο “πατήρ ανδρών τε θεών τε” (πατέρας ανθρώπων και θεών). Αρα το επανδρώνω είχε, κάπως, και την έννοια “τοποθετώ ανθρώπους”.

Η λέξη μπορούσε άνετα να μείνει σε πολλές περιπτώσεις, π.χ. για τις μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων. Σε δύσκολες περιπτώσεις όπου κυριαρχεί το γυναικείο φύλο, θα μπορούσε η επάνδρωση να αντικατασταθεί από άλλες λέξεις, όπως η πλήρωση, τα μέλη, το προσωπικό κ.ά. Σχετικώς με την πλήρωση, να θυμίσω ότι υπάρχει προ πολλού το πλήρωμα του σκάφους και του αεροσκάφους. Φρονώ ότι ο γλωσσικός φεμινισμός, κατά το “απορία ψάλτου βηξ”, εκόσμησε το σώμα της γλώσσας μας με μιαν ακόμη κουτσουλιά», γράφει στον Συνήγορο του Αναγνώστη ο Θ.Α.

Σύμφωνα με το Λεξικό Τριανταφυλλίδη, στελεχώνω σημαίνει «(για οργανωμένο ανθρώπινο σύνολο) 1α. ορίζω, τοποθετώ στελέχη, μέλη που κατέχουν σημαντική θέση: H κυβέρνηση δεν πρέπει να στελεχώνει τον κρατικό μηχανισμό με κομματικά μέλη. β. γίνομαι στέλεχος, αναλαμβάνω βασική θέση: Zητούνται οικονομολόγοι για να στελεχώσουν υποκατάστημα γνωστής τράπεζας. 2. επανδρώνω». Η χρήση του όρου στελέχωση, λοιπόν, δεν είναι λανθασμένη. Επίσης, η χρήση της γλώσσας προσαρμόζεται πάντα στις συνθήκες, τις απαιτήσεις και τα κοινωνικά δεδομένα της εκάστοτε εποχής – σήμερα δεν μιλάμε όπως μιλούσαν τον 19ο αιώνα, ούτε γράφουμε στην καθαρεύουσα, για παράδειγμα.

Ωστόσο, ακόμη κι αν η λέξη που τόσο ενοχλεί τον αναγνώστη πράγματι επιβλήθηκε από «γλωσσικό φεμινισμό», δυστυχώς οι υπέρμαχοι της ισότητας των φύλων έχουν πετύχει μια μικρή νίκη, αφού το χάσμα ανάμεσα στις αμοιβές ανδρών και γυναικών, «στελεχών» και μη στελεχών, παραμένει.