Γι’ αυτό υπάρχουνε οι φίλοι {CR}

Ενα θέμα που απασχόλησε τη χρονιά που φεύγει ήταν ο θεσμός της οικογένειας. Από τη μια η κρίση και η δυσλειτουργία του παραδοσιακού μοντέλου έτσι όπως καταγράφεται στα περιστατικά οικογενειακής βίας και τα οικογενειακά εγκλήματα. Και από την άλλη η διεκδίκηση του δικαιώματος του γάμου και της τεκνοθεσίας από τη LGBT κοινότητα. Υπάρχει όμως και ένα «οικογενειακό μοντέλο» πάρα πολύ παλιό, παλαιότερο ίσως και από το αρχετυπικό «μπαμπάς – μαμά – παιδιά». Απολύτως λειτουργικό αλλά και χωρίς κανένα επίσημα αναγνωρισμένο δικαίωμα. Οι «οικογένειες» που απαρτίζουν οι φίλοι.

Η δική μου γενιά ήταν η πρώτη μετά τη σεξουαλική επανάσταση. Και τα κορίτσια της γενιάς μου – λίγο μεγαλύτερα, λίγο μικρότερα – αυτά που διεκδίκησαν, με καταγεγραμμένα αποτελέσματα, τα δικαιώματά τους. Στην εργασία, στην ανεξαρτησία, στην ισότητα. Να το πω απλά; Δεν ήταν πρώτο μας μέλημα ούτε δεύτερο ούτε τρίτο ο γάμος και η δημιουργία οικογένειας, ίσως να μας επηρέασαν και τα «εύφορα» χρόνια της νιότης μας. Και οι περισσότεροι από τους γάμους της «σειράς» μου δεν φτούρησαν. Κάπως έτσι, βρεθήκαμε ανύπαντροι και διαζευγμένοι σε παρέες που ξεκινούν από τα εφηβικά χρόνια μας και φτάνουν έως σήμερα. Μαζί διακοπές, μαζί γιορτές, μαζί όλα. Ενα μοίρασμα που, αντί να μας διαιρεί, μας πολλαπλασιάζει. Και διατηρεί όλα τα χαρακτηριστικά της κλασικής οικογένειας. Συγκρούσεις, εντάσεις, τσακωμοί, φωνές, κλάματα, επανασυνδέσεις, παράπονα, «προδοσίες», ενοχές και ανοχές, ακαταλόγιστα. Τρώμε ο καθένας στη μάπα τα άσχημα του άλλου. Αλλά τα ανεχόμαστε. Γιατί τα συνηθίσαμε αλλά και γιατί δεν αντέχουμε χωρίς τα ωραία του. Κι αν απομακρυνθούμε για λίγο, γρήγορα θα αποζητήσουμε την ασφάλεια της «φιλικής εστίας». Αυτή που αισθανόμαστε ανάμεσα σε ανθρώπους που μας γνωρίζουν «χωρίς βρακί», που ξέρουν τις αδυναμίες, τις υστερίες, τις εμμονές και τα ελλείμματά μας. Οπως γίνεται δηλαδή στις κανονικές οικογένειες. Και μάλιστα, με διακριτούς ρόλους. Διότι ακόμη και στις δικές μας «οικογένειες», τις μεταξύ φίλων, υπάρχει ο «μπαμπάς», η «μαμά», τα «παιδιά», ακόμη και ο «θείος που θέλει να καθίσει με τη νεολαία».

Οταν ξεκίνησα, στα δεκαεννιά μου, να δουλεύω στη δισκογραφική εταιρεία Lyra, θυμάμαι ότι πήγα στο στούντιο (ήταν μάλιστα η πρώτη μου φορά) όπου ο Διονύσης Σαββόπουλος ηχογραφούσε το διπλό άλμπουμ «Ρεζέρβα». Τη συγκεκριμένη ημέρα, δε, τραγουδούσε το «Αουντουαντάρια», μια παρουσίαση των μουσικών του στην πραγματικότητα, που σε μια στροφή ο στίχος έλεγε «…Κι όσοι κρατούν φιλίες από το ’65…». Μου φάνηκε εξωφρενικό, αδιανόητο για το μέτρο του χρόνου που είχα σε εκείνη την ηλικία. Πώς είναι δυνατόν να κρατάει μια φιλία μεταξύ ενηλίκων από το 1965 ενώ τότε ήμασταν στο 1979; Και να ‘μαι τώρα εγώ, 45 σχεδόν χρόνια μετά, με τους ίδιους φίλους από τότε, να ετοιμάζομαι για μια ακόμη αλλαγή χρόνου με την «οικογένειά» μου. Το έχω ξαναδεί το έργο. Θα αγκαλιαστούμε, θα φιληθούμε, μπορεί να ψιλοτσακωθούμε, κάποιοι θα κοιταχτούμε συνωμοτικά για να σχολιάσουμε συμπεριφορές, την άλλη μέρα θα τηλεφωνηθούμε για να κουτσομπολέψουμε τους υπόλοιπους. Αυτό είναι οι «οικογένειες» και γι’ αυτό υπάρχουνε οι φίλοι. Αντε βρε, χρόνια πολλά.