Ο Dr Jekyll και ο Mr Ερντογάν

Θα μας ξαφνιάσει ο κ. Ερντογάν αν από εδώ και πέρα ακολουθήσει μια συνετή πορεία στις σχέσεις του με τους συμμάχους της χώρας του! Η απροβλεπτικότητά του είναι προβλέψιμη.

Αλλά αυτό δεν είναι αποτρεπτικό για να να μη γίνει καλή χρήση της σημερινής θετικής μορφής του. Οσο κρατήσει. Και το πόσο θα κρατήσει δεν το ξέρουμε. Που σημαίνει ότι μπορεί να κρατήσει για ένα σχετικά μεγάλο διάστημα. Τόσο μεγάλο που η Ελλάδα αλλά και η Τουρκία θα έχουν οφέλη από τη νέα τροπή της παλιάς εικόνας. Η απροβλεπτικότητά του αναιρεί τις απαισιόδοξες εκτιμήσεις που βασίζονται σε κάποιες «προβλέψεις».

Απέναντι στα αβέβαιο μέλλον υπάρχει το σίγουρο παρόν. Τα διλήμματα δεν εδρεύουν στις καλές ή κακές προθέσεις του Τ. Ερντογάν αλλά σε τι θα πρέπει να εστιάσουν τα δύο μέρη την προσοχή και την ενέργειά τους. Αν έχουν μεγάλες προσδοκίες, δεν θα επιτύχουν. Μπορεί όμως να αρμενίσουν ήρεμα μέχρι να αλλάξουν ως έναν βαθμό οι αρνητικές εθνικές εικόνες, οι προσλήψεις, οι πεποιθήσεις, οι προκαταλήψεις, οι ανασφάλειες, οι φοβίες, οι μεγάλες ή μικρές Ιδέες, οι υποσυνείδητες αντιπάθειες, οι εκδικητικές τάσεις, οι ντροπές των συμβιβασμών, οι εθνικές υπερευαισθησίες και κάτι τέτοια εμπόδια.

Αξίζει να δοκιμαστεί και αυτό. Δεν υπάρχει κίνδυνος για τις δύο χώρες αλλά ούτε και ρίσκο αν το κάθε βήμα συνοδεύεται με τη γνώση της συγκυρίας και γίνεται χωρίς ψευδαισθήσεις. Κινδυνεύουν μάλλον κάποιοι τρίτοι. Είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο: οι πολιτικοί πρόσφυγες αντιμετωπίζουν προβλήματα όταν οι χώρες που είναι σε αντιπαράθεση συμφιλιώνονται. Τότε αυτοί εγκαταλείπονται, θυσιάζονται, ανταλλάσσονται, παραδίδονται ως ένδειξη καλής θέλησης. Θεωρείται ότι ο ρόλος τους έχει τελειώσει. Μετατρέπονται σε ένα δώρο που προσφέρεται επειδή συμφέρει εθνικά. Μπορεί αυτό να αποδειχθεί μια από τις αρνητικές επιπτώσεις αυτής της «φιλίας»: ένα είδος ανθρωποθυσίας, Και οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν θίγονται για να μη διαταραχθεί το καλό κλίμα. Αυτοί μπορεί να είναι οι χαμένοι.

Αυτό είναι το βασικό ασυμβίβαστο μεταξύ εθνικών και ανθρωπίνων συμφερόντων. Θα χάσουν και οι κατασκευαστές και οι έμποροι οπλικών συστημάτων. Δεν θα χαρούν και οι πολίτες που για διάφορους λόγους είναι υπέρ των εντάσεων: άλλοι επειδή δεν μπορούν να συμβιβάσουν τη συμβίωση των χωρών με τα εθνικά τους φρονήματα, άλλοι επειδή ελπίζουν ότι οι εντάσεις θα εξασθενίσουν τις πολιτικές εξουσίες που δεν τους είναι αρεστές και θα αποκτήσουν καλύτερες ηγεσίες.

Αλλά ξέρουμε επίσης ότι τις νύχτες μπορεί ξαφνικά να έρθει ο βίαιος και επικίνδυνος Mr Hyde εκεί που δεν τον περιμένεις. Και τότε όλα αυτά που λέγαμε πάνε περίπατο! Αυτά έχει η απροβλεπτικότητα!