Ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών

 «ΤΑ ΝΕΑ» συνεχίζουν και σήμερα τη δημόσια συζήτηση για τον νόμο που προωθεί η κυβέρνηση και αφορά τη θεσμοθέτηση του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών. Καθηγητές πανεπιστημίου, νομικοί,  εκπρόσωποι της Εκκλησίας διατυπώνουν τις απόψεις τους υπέρ ή κατά της νομιμοποίησης του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών παραθέτοντας σειρά επιχειρημάτων. Σήμερα για το θέμα μιλούν στα «ΝΕΑ» ο βουλευτής της ΝΔ, πρώην υπουργός Μάξιμος Χαρακόπουλος και ο αναπληρωτής καθηγητής Ιστορίας Θρησκευμάτων, Μιχάλης Μαριόρας.

Οι μεταρρυθμιστικές αρρυθμίες και η ελληνική πραγματικότητα

(Του Μιχάλη Μαριόρα)

Ο Πρωθυπουργός της χώρας Κυριάκος Μητσοτάκης ήδη από το καλοκαίρι ανέφερε σε συνέντευξή του: «Οι γάμοι ομόφυλων ζευγαριών θα αποτελέσουν πραγματικότητα και είναι μέρος της στρατηγικής μας… Η ελληνική κοινωνία είναι πολύ πιο έτοιμη και ώριμη», αναδεικνύοντας την προοπτική νομιμοποίησης του γάμου ομόφυλων ζευγαριών και βέβαια προκαλώντας την επακόλουθη έντονη σχετική συζήτηση. Συνοπτικά, 35 χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν νομοθετήσει τον γάμο ομόφυλων ζευγαριών. Οι 20 χώρες βρίσκονται στην Ευρώπη και οι 15 από αυτές είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Συγχρόνως, 39 χώρες επιτρέπουν την τεκνοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια, από τις οποίες 23 είναι ευρωπαϊκές χώρες και οι 16 από αυτές είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Στην Ελλάδα ο νόμος 4356/2015 αναγνώρισε με το σύμφωνο συμβίωσης στους ομοφύλους δικαιώματα ίσα με των συζύγων αναφορικά με τη μεταξύ τους σχέση, ενώ δεν ρύθμισε τις σχέσεις τους με τα τέκνα και δεν προέβλεψε την τεκνοθεσία. Επομένως, με το σύμφωνο συμβίωσης αναγνωρίστηκαν ουσιαστικά τα δικαιώματα των ομόφυλων ζευγαριών (π.χ. κληρονομικά, ιατρικά ζητήματα κ.λπ.), ενώ η αναγνώριση γάμου αφορά την τυπική ισότητα και συνεπακόλουθα το δικαίωμα στην τεκνοθεσία. Η αναγνώριση του (πολιτικού) γάμου αφορά αποκλειστικά την πολιτεία, αφού η ιερολογία του (θρησκευτικού) γάμου εξαρτάται αποκλειστικά από την επίσημη θέση κάθε θρησκείας ή δόγματος.

Στην πρώτη περίπτωση – αναγνώριση πολιτικού γάμου από την πολιτεία – η εκλεγμένη κυβέρνηση της χώρας δύναται, αφού εισηγηθεί σχετικό σχέδιο νόμου και λάβει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, να αναγνωρίσει νομοθετικά τον πολιτικό γάμο ομόφυλων ζευγαριών και ό,τι άλλο αυτός συνεπάγεται, δηλαδή και την τεκνοθεσία. Η συγκεκριμένη διαδικασία αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα κάθε νόμιμα εκλεγμένης πολιτικής εξουσίας και οι πολίτες οφείλουν να συμμορφώνονται στους νόμους του κράτους, έστω και αν διαφωνούν ή δεν κατανοούν το περιεχόμενο, το πνεύμα, την αναγκαιότητα του νόμου κ.λπ. Μάλιστα, στις προηγμένες χώρες του δυτικού κόσμου οι κυβερνήσεις οφείλουν να έχουν και διαπαιδαγωγικό χαρακτήρα, λαμβάνοντας βέβαια υπόψη πολλές και σημαντικές παραμέτρους, όπως την πλήρη και σαφή προεκλογική ενημέρωση των πολιτών με τις προγραμματικές τους θέσεις, την αντίληψη της κοινωνικής ευαισθησίας όλων των πολιτών της χώρας, τις ευρύτερες συγκυρίες και πολλά άλλα.

Στη δεύτερη περίπτωση – αναγνώριση πολιτικού γάμου από τη θρησκεία ή κάποιο δόγμα – η εκάστοτε θρησκευτική Αρχή, σύμφωνα με το δόγμα, την παράδοση και τη διδασκαλία κάθε συγκεκριμένης θρησκείας, τοποθετείται αρνητικά ή θετικά απέναντι στο ζήτημα εκφράζοντας επίσημα και όλα τα μέλη της. Στη χώρα μας, η Εκκλησία της Ελλάδος σύμφωνα με τα παραπάνω δεν δύναται να αναγνωρίσει τον πολιτικό γάμο ομόφυλων ζευγαριών και την τεκνοθεσία, ούτε βέβαια σε καμία περίπτωση να επιτρέψει οποιαδήποτε σχετική ιερουργία. Ούτε ασφαλώς η πολιτεία μπορεί να υποχρεώσει την Εκκλησία να αποδεχτεί κάτι τέτοιο.

Αναμφίβολα, πολλές μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες είναι αναγκαίες για την πρόοδο και την ανάπτυξη της Ελλάδας σε διάφορους τομείς, ώστε να συνεχίσει καρποφόρα την πορεία της στη διεθνή σκακιέρα. Εξίσου αναμφίβολα όμως δεν έχουν όλες οι μεταρρυθμίσεις την ίδια βαρύτητα, ούτε χαρακτηρίζονται όλες ως κατεπείγουσες. Στην ασφυκτική πολλές φορές ελληνική πραγματικότητα άλυτα διαχρονικά κοινωνικά αδιέξοδα συνθλίβουν τους πολίτες, απαξιώνουν τους ανθρώπους και τραυματίζουν βαριά τα παιδιά απαιτώντας άμεσα μεταρρυθμιστικές λύσεις προς όφελός τους.

Αλλωστε, ίσως σε μια άλλη συνάφεια ο γάμος θα χαρακτηριζόταν ως αναχρονιστικό ή μικροαστικό κατάλοιπο ή κάπως αλλιώς…

Ο Μιχάλης Μαριόρας είναι αναπληρωτής καθηγητής Ιστορίας Θρησκευμάτων στο ΕΚΠΑ

Η οικογένεια ύστατη εστία ασφάλειας του ανθρώπου

(Του Μάξιμου Χαρακόπουλου)

Η ακραία πολιτική ορθότητα στον δυτικό κόσμο, μετά το μοντέλο της πολυπολιτισμικής κοινωνίας, που όλο και περισσότεροι αντιλαμβάνονται την παταγώδη αποτυχία του στις χώρες της Ευρώπης, όπου απλά συρρέουν πληθυσμοί ανθρώπων που δεν συμμερίζονται τις ευρωπαϊκές αξίες και γι’ αυτό αδυνατούν να ενσωματωθούν σε αυτήν – ακόμη και μετανάστες τρίτης γενιάς –, επιχειρεί να επιβάλει ως πρότυπα νέα μοντέλα οικογένειας. Γιατί – ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας – η συζήτηση για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών και η συνεπαγόμενη εξ αυτού τεκνοθεσία δεν είναι τίποτα άλλο από αυτό. Την προβολή ως προτύπου οικογένειας της συμβίωσης ομοφύλων και, μάλιστα, με παιδιά που θα έχουν δύο μπαμπάδες ή δύο μαμάδες.

Σε μια Ευρώπη που γερνά και αντιμετωπίζει μείζον δημογραφικό πρόβλημα η απάντηση σε αυτό δεν μπορεί να είναι η θεσμοθέτηση του γάμου και η τεκνοθεσία των ομόφυλων ζευγαριών. Αλλωστε, τα ζητήματα της συμβίωσης δύο ομόφυλων ατόμων έχουν ρυθμιστεί στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες όπως και στην πατρίδα μας με το σύμφωνο συμβίωσης, το οποίο κατοχυρώνει απολύτως όσα δικαιώματα απορρέουν από οποιαδήποτε σχέση συνάπτεται με αυτόν τον τρόπο, πλην της τεκνοθεσίας.

Ωστόσο, ενώ η συζήτηση αυτή υποτίθεται ότι γίνεται στο όνομα της κατοχύρωσης ίσων δικαιωμάτων για όλους, προσπερνά αβασάνιστα τα δικαιώματα τόσο του παιδιού όσο και της γυναίκας, η οποία αναλαμβάνει ως «τεκνοποιητική μηχανή» να φέρει στον κόσμο το «κατά παραγγελία» παιδί. Στην ουσία πρόκειται για παραβίαση, ακόμη και αν η γυναίκα αυτή το πράξει αυτοβούλως, με ανάλογο χρηματικό αντίτιμο. Η όλη διαδικασία αναμφίβολα υποτιμά τη γυναίκα και τον ιερό ρόλο που επιτελεί στην έλευση της νέας ζωής.

Εύστοχα ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, υπογράμμισε ότι «η μητρότητα δεν είναι… “παροχή υπηρεσίας”! Ούτε “οικονομική συναλλαγή”». Το κυριότερο, όμως, το παιδί που θα δοθεί σε ένα ομόφυλο ζεύγος καλείται να μεγαλώσει σε μια οικογένεια στην οποία λείπει από τους γονείς το ένα από τα δύο φύλα. Ποιος εγγυάται ότι αυτή η συνθήκη δεν δημιουργεί σύγχυση στο παιδί ως προς τη σεξουαλική του ταυτότητα αλλά και εν γένει την προσωπικότητά του; Ποια είναι τα πραγματικά περιθώρια της ελεύθερης επιλογής του όταν πλέον θα έχει ενηλικιωθεί;

Ταυτοχρόνως, η όλη συζήτηση γίνεται απόπειρα να διεξαχθεί με όρους προοδευτισμού – συντηρητισμού, εμφανίζοντας εκ προοιμίου όσους διαφωνούν με τον γάμο και την τεκνοθεσία ομόφυλων ζευγαριών ως «ανώριμους» να συμβιβαστούν με τις επιταγές της εποχής. Ωστόσο, ζούμε σε μια εποχή που, εν γένει, ο λεγόμενος «προοδευτισμός» και η ατζέντα του βρίσκονται σε σοβαρή κρίση.

Αντιθέτως, κοινωνικοί θεσμοί που λοιδορήθηκαν, όπως η πυρηνική οικογένεια – με πατέρα, μητέρα, με παππούδες και γιαγιάδες – αναδεικνύουν πάλι την αξία τους. Κι αυτό φάνηκε ιδιαίτερα στα χρόνια της κρίσης, όταν οι οικογένειες στήριξαν τη νεότερη γενιά, που βρέθηκε στη δίνη του κυκλώνα.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, δεν πρέπει να εξαρθρώσουμε την ύστατη εστία ασφάλειας του ανθρώπου, την οικογένεια. Αντιθέτως, οφείλουμε να τη στηρίξουμε. Να δώσουμε ακόμη περισσότερα κίνητρα για να παντρεύονται και να τεκνοποιούν τα νέα ζευγάρια. Είμαστε, δυστυχώς, ένα έθνος που γηράσκει επικίνδυνα. Οι ρυθμοί της μείωσής μας επιταχύνονται ραγδαία. Αυτή την ώρα προτεραιότητά μας θα έπρεπε να είναι η εκπόνηση και υλοποίηση ενός γενναίου σχεδίου αντιμετώπισης του δημογραφικού προβλήματος.

Ο Μάξιμος Χαρακόπουλος είναι βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας, πρώην υπουργός