Να μη φοβόμαστε, {LF}αλλά να μαθαίνουμε

Ζούμε στην περίοδο της Αγριας Δύσης, του Φαρ Ουέστ στην εκτίναξη των εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης που ξεφυτρώνουν καθημερινά από δεκάδες εταιρείες και υπόσχονται να αλλάξουν την καθημερινότητά μας.

Η πραγματικότητα σήμερα μας επιβάλλει να σπεύσουμε να διαμορφώσουμε ένα όσο το δυνατόν ευρύ, τεκμηριωμένο, κοινά αποδεκτό ει δυνατόν, μελλοντοστραφές και κοινωνικά επωφελές πλαίσιο κανόνων χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης, που δεν θα ακυρώνει την καινοτομία, αλλά θα περιβάλλεται από ασφάλεια για τον χρήστη. Εχουμε χάσει πολύ χρόνο. Η επιστημονική κοινότητα προετοιμάζεται για τις παρούσες εξελίξεις της τεχνητής νοημοσύνης εδώ και χρόνια, αλλά ρυθμιστικά μείναμε πίσω προτιμώντας μια χρονοβόρα διαβούλευση που πάντα θα φέρνει την τεχνολογία ένα βήμα πιο μπροστά. Ειδικά στην ΕΕ έχουμε χάσει πολύτιμο χρόνο. Ακόμα συζητούμε την AI Αct. Πρέπει να προχωρήσει. Και επειδή οι νομικές ρυθμίσεις ούτως ή άλλως δεν μπορούν να εικάζουν και να προηγούνται, οι δεοντολογικές, ηθικές ρυθμίσεις μπορούν εκ των προτέρων να ορίζουν το πλαίσιο.

Μας φοβίζει, όμως, η εκθετική εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης; Δεν πρέπει. Δεν υφίσταται υπαρξιακός κίνδυνος για την ανθρωπότητα όσο τουλάχιστον εκείνη θα διατηρεί την πρωτοβουλία, αλλά υφίσταται περίπτωση αχρείαστης ταλαιπωρίας από την έλλειψη πλαισίου και κυρίως από την άγνοια χρήσης και ουσιαστικής εκμετάλλευσης της τεχνητής νοημοσύνης από τον άνθρωπο. Εχουμε στα χέρια μας τεχνολογία συγκλονιστικής ισχύος. Χρειάζεται εκπαίδευση και διά βίου μάθηση ώστε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την τεχνολογία προς όφελος της κοινωνίας, της οικονομίας και της ανθρωπότητας. Ο άνθρωπος δεν κινδυνεύει από τη μηχανή όσο θα δρα και θα σκέπτεται ως άνθρωπος. Θα κινδυνεύσει όταν μπει σε φάση ανταγωνισμού με τη μηχανή…

Οι τεχνολογικές εξελίξεις πλέον κινούνται με ταχύτητα μεγαλύτερη από αυτή που μπορούν να μεταβολίσουν οι κοινωνίες αν αργήσουν να σταθούν ενώπιόν τους χωρίς φόβο. Οι προεκτάσεις της τεχνολογικής μας μετάβασης σε ένα συγκλονιστικό μέλλον δεν συγχωρούν καθυστέρηση. Μπορεί να μην πιάσαμε την Α’  Βιομηχανική επανάσταση, αργήσαμε στη Β’, να μας ξέφυγε εν πολλοίς η Γ’, αλλά πλέον όποιος μείνει πίσω δεν θα προλάβει όσους έφυγαν μπροστά. Η χώρα έχει θέσει σαφείς εθνικές προτεραιότητες ως προς την τεχνολογική της, την εκπαιδευτική της και την αναπτυξιακή της μετάβαση, όπως τις έχει αναλυτικά παρουσιάσει ο Πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης. Τώρα προστίθεται ως προτεραιότητα και η τεχνητή νοημοσύνη. Αυτός είναι και ένας από τους στόχους της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Τεχνητή Νοημοσύνη που συνεστήθη από τον Πρωθυπουργό. Να βοηθήσει τη χώρα να βρει το δικό της απτό αφήγημα στην εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης επ’ ωφελεία της κοινωνίας και της οικονομίας.

Η μεγάλη εικόνα της οικονομικής μας και αναπτυξιακής μας προοπτικής μέσω της τεχνολογικής εξέλιξης αποτελεί προτεραιότητα της κυβέρνησης. Είναι ένα απαιτητικό σχέδιο που στηρίζεται πάνω σε πολλούς άξονες που συμπλέκονται. Δεν αφορά μόνο τις ξένες επενδύσεις. Αφορά πρωτίστως τις εθνικές μας επενδύσεις σε προγράμματα σπουδών που θα συνδυάζουν τις λεγόμενες STEM σπουδές με τις HECI (Humanities, Ethics, Cognition, Imagination). Πώς θα αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις της εποχής αν θεωρούμε ότι η ΑΙ θα μας πάρει τις δουλειές; Τη δουλειά δεν θα μας την πάρει η τεχνητή νοημοσύνη. Τη δουλειά θα μας την πάρει κάποιος άλλος που θα ξέρει να χειρίζεται την τεχνητή νοημοσύνη.

Διά βίου μάθηση. Upskilling και Reskilling. Τρεις λέξεις. Τρεις εθνικοί στόχοι. Ολοι μας έχουμε ανάγκη την «αναβάθμιση» του λογισμικού των εφοδίων μας. Να παντρέψουμε τις δεξιότητες που έχουμε σήμερα με αυτά που θα μας είναι αναγκαία αύριο. Η πιο παρωχημένη φράση σήμερα είναι η «ολοκλήρωσα τις σπουδές μου». Διαρκώς πρέπει να μαθαίνουμε… Να μη φοβόμαστε την τεχνολογία, να αγκαλιάσουμε την αλλαγή. Να γίνουμε σκηνοθέτες των αλλαγών στη ζωή μας και όχι παθητικοί δέκτες. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι εργαλείο και για τα επόμενα πολλά χρόνια, θα παραμείνει ένα εξαιρετικής ισχύος εργαλείο υποβοήθειας του ανθρώπου.

Ο Γιάννης Μαστρογεωργίου είναι ειδικός γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Κυβέρνησης.