«Ημουν» κι εγώ εκεί {CR}

Δεν ανήκω ακριβώς στη «γενιά του Πολυτεχνείου». Εκείνες τις ημέρες του Νοεμβρίου ούτε δεκατεσσάρων δεν ήμουν. Μάλλον μικρή για να κατανοήσω τα γεγονότα, αρκετά μεγάλη για να με συγκλονίσουν. Θα έλεγα ότι ήταν μια «βίαιη ενηλικίωση» αλλά κυρίως ήταν μια συμφιλίωση με την παρανομία. Που είχε ξεκινήσει από πιο νωρίς, από τότε που είχαμε αρχίσει, με τις συμμαθήτριές μου, να ακούμε στα κρυφά Θεοδωράκη και νομίζαμε ότι έτσι κάναμε μεγάλη δολιοφθορά στη χούντα.

Τις μέρες του Πολυτεχνείου, μαζευόμαστε τα απογεύματα στο σπίτι μιας συμμαθήτριας όπου ακούγαμε τον ραδιοφωνικό σταθμό και την έκκληση που έκαναν οι φοιτητές για φάρμακα. Δεν θυμάμαι αν κάναμε κάποιον έρανο, δεν θεωρώ απίθανο και να κλέψαμε χρήματα από τους γονείς μας, πάντως μαζέψαμε ένα ποσόν και ανέλαβα εγώ να εκτελέσω την αποστολή αγοράς φαρμάκων. Την τύφλα μου ήξερα από φάρμακα. Μόνο τις ασπιρίνες και κάποιες ορμόνες που έπαιρνα τότε για να μπει σε σειρά η έμμηνος ρύση μου. Πήγα λοιπόν στο φαρμακείο της γειτονιάς μου και ζήτησα κάμποσα κουτιά ασπιρίνες και ορμόνες. Συγχρόνως, συνειδητοποίησα την γκάφα μου. Ο φαρμακοποιός με ήξερε, δεν έπρεπε να καρφωθώ. Δεν πρόλαβε όμως να με καταβάλει εξ ολοκλήρου ο πανικός που έκανε, ήδη, τα πόδια μου να τρέμουν. Εκείνος είχε καταλάβει. Δεν ξεχνώ, μέχρι σήμερα, το καθησυχαστικό του βλέμμα όταν μου είπε ότι θα μου δώσει άλλα φάρμακα. Αρνήθηκε να πάρει τα χρήματα που έσφιγγα στην τσέπη μου και με ξεπροβόδισε με ένα «Να προσέχεις μικρή». Επέστρεψα στο σπίτι της συμμαθήτριάς μου – που αν ξέραμε, τότε, τη σχετική ορολογία θα το θεωρούσαμε, τουλάχιστον, γιάφκα – προωθήσαμε τα φάρμακα στην αδελφή μου που μπαινόβγαινε στο Πολυτεχνείο και συνεχίσαμε να ακούμε στο ραδιόφωνο τη Δαμανάκη. Νιώθοντας αυτό που δεν ξέραμε τότε να εκφράσουμε. Οτι παρακολουθούσαμε την Ιστορία live.

Δεν ανήκω λοιπόν στη γενιά του Πολυτεχνείου αλλά έζησα τα γεγονότα με τη σχετική συνείδηση της τότε ηλικίας μου. Και χρειάστηκε να περάσουν αυτά τα συμβολικά πενήντα χρόνια για να καταλάβω τη διαφορά ανάμεσα στο να έχεις μελετήσει πολύ καλά μια ιστορική περίοδο και στο να την έχεις ζήσει από πρώτο χέρι, έστω και αν δεν ξέρεις όλες τις παραμέτρους των γεγονότων. Είναι αυτό το άτιμο το βίωμα, που λειτουργεί συγκινησιακά αλλά καταλυτικά. Οτι το «Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο, σας ομιλεί ο σταθμός των ελεύθερων αγωνιζόμενων φοιτητών, των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων» το έχεις ακούσει σε πρώτη μετάδοση από τη βραχνιασμένη φωνή του Παπαχρήστου. Σιγά, μήπως το ακούσει και ο γείτονας, από τον φωταγωγό.

Πάντα γελούσα με κάτι ηλικιωμένους, παλιούς πολεμιστές που, όταν και όπου άκουγαν τον Εθνικό Υμνο, ακόμη και σε απονομή βραβείων σε αθλητές, σηκώνονταν, έστεκαν προσοχή και δάκρυζαν. Προχθές, όταν στο Mega, στην εκπομπή της Νίκης Λυμπεράκη για το Πολυτεχνείο άκουσα «Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαίς» από τα «Λιανοτράγουδα», σηκώθηκα από τον καναπέ, στάθηκα προσοχή, άρχισα να τραγουδάω και με πήραν τα δάκρυα. Δεν ξέρω ακριβώς γιατί. Μπορεί και για εκείνη τη 14χρονη που έτρεμε τότε μέσα σε ένα φαρμακείο.