«ΖΕΙ;»

«Θα ‘θελα αυτήν τη μνήμη να την πω… μα έτσι εσβήσθη πια…». Ή μήπως όχι;

Πάνε πενήντα χρόνια από εκείνη τη βραδιά της 17ης Νοέμβρη και δεν τόλμησα ποτέ ούτε να την ιστορίσω, και ούτε, πολύ περισσότερο, να την κάνω λέξεις και να την ακουμπήσω σ’ αυτή τη στήλη.

Οχι από κανενός είδους συστολή αλλά από φόβο ειλικρινή ότι θα φανώ αντάξιός της. Ομως απόψε, μισόν αιώνα μετά, σαν κάτι να με σπρώχνει κόντρα σε αυτήν την απόφαση της σιωπής.

Βλέπεις είχαμε δει πολλούς να επαίρονται για τη επαναστατική τους δράση εκείνης της νύχτας. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς ούτε καν είχαν περάσει απ’ έξω.

Πέρα απ’ αυτό όμως εκείνη η νύχτα μένει για πολλούς κάτι παραπάνω από τις φωτιές, τους σκοτωμούς, το τανκ στην πύλη, τα δακρυγόνα και τους πυροβολισμούς. Κάτι βαθύ και ιερό, σαν η ψυχή να έσκαγε σ’ ένα τεράστιο βεγγαλικό στον ουρανό, πάμφωτο αιωρούμενο, άγριο λουλούδι.

Είχαν προηγηθεί βέβαια τρεις μέρες τρελής χαράς, μέρες πυρετού που σπάει όλα τα θερμόμετρα. Εικόνες άγνωστες σ’ εμάς μέχρι τότε έπειτα από έξι χρόνια στον γύψο, χρόνια που δεν τολμούσες όχι να μιλήσεις, ούτε να κοιτάξεις τον ένστολο απέναντί σου. Να φοβάσαι όχι μόνο τον ίσκιο σου αλλά την ίδια σου τη σκέψη.

Και ξαφνικά, πού βρέθηκε όλος αυτός ο κόσμος από παντού να πλημμυρίζει την Πατησίων, άλλοι με αυτοσχέδια πανό, παιδιά με προκηρύξεις γραμμένες στο χέρι να σταματούν τα λεωφορεία και να τις μοιράζουν στους επιβάτες, μαθητές του δημοτικού συντεταγμένοι με τις παιδικές φωνούλες τους να λένε το δικό τους σύνθημα «Εργάτες, αγρότες και φοιτητές, είναι μαζί σας κι οι μαθητές». Η Μαρία που δεν ήξερε ούτε μηχανάκι, να έχει καβαλήσει ένα τρόλεϊ και να το φέρνει βόλτα να κλείσει τον δρόμο.

Την Παρασκευή τ’ απόγευμα είχανε κλείσει πια οι πύλες κι όποιος ήθελε να μπει έπρεπε να πάει από τη διπλανή είσοδο, της Τοσίτσα, όπου λειτουργούσε ένα χειροκίνητο ασανσέρ. Καμιά δεκαριά φοιτητές από μέσα έβγαζαν τα χέρια τους έξω απ’ τα κάγκελα κρατώντας μια σανίδα. Ανέβαινες τη σανίδα και σιγά σιγά την υψώνανε μέχρι να περάσεις τα κάγκελα και να πηδήξεις στην αυλή. Θυμάμαι τον Μηνά ανεβασμένο στο μαδέρι να αιωρείται και να υψώνεται άγγελος Κυρίου.

Το βράδυ ήρθε το κακό το μέγα.

Ποιος να το φανταζόταν. Απέναντι στα νέα παιδιά τα τανκς. Μόνο διεστραμμένοι ψυχροί δολοφόνοι μπορούσαν να οργανώσουν κάτι τέτοιο.

Τα τανκς στην πύλη κι από μέσα ο εκφωνητής του σταθμού να επαναλαμβάνει, με μια φωνή που θα θυμάμαι πάντα.

«Είμαστε άοπλοι. Είμαστε άοπλοι. Είμαστε άοπλοι». Τι γίναν; Πού πήγαν όλα; Σε ποιο σεντούκι της μνήμης είναι καταχωνιασμένα;

Αν και σήμερα βλέποντας τον κόσμο γύρω μας να καταρρέει, απ’ την Ουκρανία στη Γάζα, κι απ’ τον πλανήτη που καταστρέφουμε μέχρι τον πόλεμο που μας κυκλώνει, το μόνο που μας μένει είναι να φωνάζουμε σ’ αυτούς που κυβερνούν τον κόσμο και πνίγουν τις ζωές μας, να φωνάζουμε όσο αντέχουμε.

«ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΟΠΛΟΙ. ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΟΠΛΟΙ. ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΟΠΛΟΙ».