«Στραβό» κι ευφρόσυνο

Ακόμα και το επικλινές του σκηνικού, τόσο απαιτητικό και τόσο δύσκολο για τον ηθοποιό και την ισορροπία του, που έρχεται από το πρώτο άνοιγμα της αυλαίας, κλείνει το μάτι στον θεατή για αυτό που πρόκειται να ακολουθήσει. Ενα πολύχρωμο τοπίο, ένα πανδαιμόνιο αντιθέσεων, γεωμετρικών σχημάτων, γραμμών, έντονων χρωμάτων αλλά και ασπρόμαυρων, καθορίζει τον τόπο όπου θα ξετυλιχτεί το κουβάρι του «Ιμπρεσάριου από τη Σμύρνη». Πάνω στη σκηνή, εξίσου πολύχρωμος, ο θίασος παίζει, τραγουδάει, κινείται, γεμάτος φαντασία.

Γραμμένο το 1757 από τον Κάρλο Γκολντόνι (1707-1793), το έργο καταγράφει και παρουσιάζει πτυχές, συνήθειες και τακτικές των ίδιων των ανθρώπων του θεάτρου. Η έλευση ενός ιμπρεσάριου από τη Σμύρνη στη Βενετία είναι η αφορμή για να φανεί και να αποκαλυφθεί ένας ολόκληρος κόσμος, ο κόσμος του θεάματος και των καλλιτεχνών. Στόχος του είναι να προσλάβει τραγουδιστές για να τους πάρει μαζί του στην όπερα που θέλει να παρουσιάσει στην πόλη του. Ετσι, γύρω από τον ιμπρεσάριο συνωστίζεται κάθε λογής εκπρόσωπος του σιναφιού, λιγότερο ή περισσότερο ταλαντούχος, σίγουρα όμως ανταγωνιστικός και αποφασισμένος να πετύχει. Με τη ματαιοδοξία και τη (φαινομενική και όχι) αλαζονεία του καλλιτέχνη να είναι ο πρωταγωνιστής, ο Γκολντόνι μαζί με τα παρασκήνια του θεάτρου ξεσκεπάζει τη διαρκή πάλη του ηθοποιού ανάμεσα στα μεγάλα και τα μικρά, τα σημαντικά και τα ασήμαντα. Αλλωστε ο ίδιος ο ιταλός κωμωδιογράφος έχει καταγραφεί ως τολμηρός ανανεωτής του είδους.

Στην έκτη αναμέτρησή του με τον Γκολντόνι, ο Βασίλης Παπαβασιλείου βυθίζεται στον κόσμο του θεάματος, έναν κόσμο που ο ίδιος γνωρίζει πολύ καλά, και τον αντιμετωπίζει με αγάπη αλλά και κριτική ματιά. «Ο Ιμπρεσάριος…», που ανήκει στα τελευταία έργα που πολυγραφότατου συγγραφέα, δεν είναι από τα ισχυρότερα. Ωστόσο η παράσταση στο Εθνικό αναδεικνύεται με τον ρυθμό, τη γλαφυρότητα, την ευελιξία και την πολυχρωμία της.

Οι ερμηνείες

Ο Παπαβασιλείου, ακολουθώντας την πλοκή και τη ροή του έργου, φτάνει στην κορύφωση όταν εμφανίζονται στη σκηνή οι τρεις πρωταγωνίστριες και ο ίδιος ο ιμπρεσάριος: Η Αγορίτσα Οικονόμου στον ρόλο της Τορίνα δημιουργεί μια γοητευτικά κωμική περσόνα και συνθέτει ένα ευφάνταστο ζευγάρι με τον Πασκουαλίνο του Λαέρτη Μαλκότση. Η Ιωάννα Μαυρέα, ως Αννίνα, έρχεται να συμπληρώσει τη σχεδόν σουρεαλιστική σκηνική πραγματικότητα με το έντονο ταμπεραμέντο της. Η Δάφνη Λαμπρόγιαννη στον ρόλο της Λουκρέτσια ολοκληρώνει το θηλυκό τρίγωνο με μια πιο διακριτική κωμική ερμηνεία.

Καθοριστικός ο Θέμης Πάνου που αναπλάθει με το πολύπλευρο ταλέντο του την εκδοχή του τούρκου ιμπρεσάριου. Αστείος και δεικτικός, ειρωνικός και συνάμα χαριτωμένος, ο Πάνου αποτελεί σημαντικό θεατρικό κεφάλαιο.

Η παράσταση διαθέτει ένα ισχυρό σκηνογραφικό στίγμα, με τον Αγγελο Μέντη να δημιουργεί ένα πρωτότυπο και ευφάνταστο σκηνικό σύμπαν. Μέσα σε αυτό το τοπίο ο Φωκάς Ευαγγελινός δίνει κίνηση και πνοή με την ευφρόσυνη χορογραφία του και συμμετέχει σε αυτή τη λίγο «στραβή» παράσταση που υπογράφει ο Βασίλης Παπαβασιλείου.