Η τελευταία ευκαιρία αξιοποίησης των κοιτασμάτων

Μόλις την περασμένη εβδομάδα, στη Μεγάλη Βρετανία, δόθηκε το πράσινο φως για ένα από τα μεγαλύτερα νέα έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου, το κοίτασμα της Equinor North Sea Rosebank, αναφέροντας ρητά ότι προτεραιότητα της κυβέρνησης Σούνακ είναι η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.

Στα τέλη Αυγούστου στη Νορβηγία εγκρίθηκε ένας νέος γύρος αδειών εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου που προσέλκυσε προσφορές από 25 εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των Shell, ConocoPhilips, Aker BP και Equinor.

Αλλά και άλλες χώρες πιο κοντά μας γεωγραφικά, όπως η Ιταλία, πριν από μερικούς μήνες είχε επεκτείνει τα δικαιώματα γεωτρήσεων στην Αδριατική σε μια προσπάθεια να επιταχύνει τις εξορύξεις φυσικού αερίου.

Ούτε λόγος βέβαια, για την τεράστια κινητικότητα που παρατηρείται στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο με επίκεντρο τα κοιτάσματα της Κύπρου, του Ισραήλ και της Αιγύπτου, που έχουν καταστήσει σημαντικό γεωπολιτικό πόλο και για αυτόν τον λόγο, την περιοχή.

Ολες αυτές οι χώρες προσπαθούν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία. Ισως την τελευταία για τη σημαντική αξιοποίηση νέων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. Η απότομη στροφή σε εναλλακτικές μορφές ενέργειας με αποχή από επενδύσεις σε νέες ερευνητικές προσπάθειες, πριν από μερικά χρόνια, σε συνδυασμό με τον πόλεμο στη Ρωσία, οδήγησε σε μείωση της προσφοράς καυσίμων και στην αύξηση της τιμής τους. Ως εκ τούτου επέστρεψε και η ανάγκη επενδύσεων σε νέα κοιτάσματα. Πρόκειται για μια παγκόσμια στροφή, η οποία θα μπορούσε να συμπέσει και με την εκμετάλλευση των ελληνικών κοιτασμάτων. Τη στιγμή που ωστόσο περιμέναμε να τρέξουν τα πράγματα, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Παρά την εκπεφρασμένη πολιτική βούληση, από τον ίδιο τον πρωθυπουργό και μάλιστα τρεις φορές τα τελευταία χρόνια. Μια πρώτη τον Απρίλιο του 2022 όταν επισκέφτηκε τα γραφεία της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων. Μια ακόμα λίγους μήνες μετά τον Ιανουάριο του 2023 όταν είχε εκφράσει την ευχή, στα τέλη του 2023 να έχουμε εικόνα για το αν υπάρχουν κοιτάσματα και μια τον Απρίλιο του 2023 σε εκδήλωση στην Κρήτη.

Σε αντίθεση με την ξεκάθαρη βούληση των πρωθυπουργών, το κράτος και οι υπηρεσίες του δεν δείχνουν να ακολουθούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην πλέον ώριμη περιοχή για την εκτέλεση της πρώτης γεώτρησης στην Ελλάδα, το χερσαίο μπλοκ των Ιωαννίνων, ακόμα αναζητείται η απόφαση για τους περιβαλλοντικούς όρους εδώ και μήνες, όταν τα πρώτα έγγραφα έχουν κατατεθεί στις αρμόδιες αρχές από τον Δεκέμβριο του 2022. Το ερώτημα είναι εάν μπορεί να πιαστεί πλέον ο στόχος της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης που ήταν για κάποια στιγμή στα μέσα στο 2024. Οι πλέον αισιόδοξοι έκαναν λόγο πέρυσι ότι ο χρόνος της πρώτης γεώτρησης θα μπορούσε να είναι και μέχρι το επόμενο καλοκαίρι. Πλέον αυτή η πιθανότητα δείχνει αδύνατη.

Παρά το γεγονός ότι η περιοχή είναι έτοιμη για να υποδεχτεί γεωτρύπανο, εντούτοις η εταιρεία, που τρέχει το project λόγω της αναμονής της έκδοσης της ΑΕΠΟ δεν είναι σε θέση να υπολογίσει με σαφήνεια τον χρόνο εκτέλεσης της γεώτρησης.

Σε αυτή τη μοναδική συγκυρία για την εκμετάλλευση κοιτασμάτων, η κατάσταση και στα υπόλοιπα οικόπεδα δείχνει ότι παραμένει στάσιμη. Οι εταιρείες που έχουν μισθώσει τα οικόπεδα εξορύξεων λένε ότι θα σταθμίσουν τα δεδομένα στο προσεχές χρονικό διάστημα και θα λάβουν τις σχετικές επενδυτικές αποφάσεις εντός του πρώτου εξαμήνου του 2024. Το κράτος θα έχει κάνει τη δουλειά που του αναλογεί μέχρι τότε;