Το εξηγήσιμο φαινόμενο Κασσελάκη

Τελικά ο Στ. Κασσελάκης, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είναι ένα «προϊόν» που επιβλήθηκε από τα μαζικά μέσα ενημέρωσης; Δεν τα πιστεύω αυτά και θα ήθελα σύντομα να κάνω μια αποτίμηση.

1Χάνεται το «αριστερό πρόσημο» του ΣΥΡΙΖΑ; Μα αυτό το αριστερό πρόσημο δεν υπήρχε ποτέ. Υπήρχε στο παλιό «ΚΚΕ εσωτερικού» του Λεωνίδα Κύρκου και των άλλων ηρωικών μορφών (που ήθελαν να υπερβούν το ολοκληρωτικό μοντέλο του σοβιετικού μαρξισμού). Αντίθετα ο Αλ. Τσίπρας, υποσχόμενος στα τραγικά χρόνια της χρεοκοπίας τη «μεταφυσική ενός μαγικού κόσμου», κέρδισε τις εκλογές του 2015 (έχοντας ως συνεταίρο ένα ακροδεξιό κόμμα).

Μάλιστα εφάρμοσε μια εντελώς συντηρητική οικονομική πολιτική (ακρωτηριάζοντας τη θέση των πιο φτωχών πολιτών). Διαμόρφωσε δε ένα κόμμα, όπου ο ίδιος ως αρχηγός αποφάσιζε για τα πάντα. Επομένως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε ποτέ μια σαφή ιδεολογική ταυτότητα και αυτό ερμηνεύει εν πολλοίς γιατί νίκησε ο «κομήτης Κασσελάκης». Ας σταματήσουν λοιπόν οι επικήδειοι περί απώλειας της αριστερής ταυτότητας του ΣΥΡΙΖΑ.

2Γιατί εξελέγη ο Στ. Κασσελάκης; Ενα μέγεθος που εξηγεί την εκλογή του είναι και το εξής: δηλαδή το ότι αποφάσισε για αυτό το ζήτημα ένα πιο ανοικτό σώμα (με τη συμμετοχή και πολιτών) και όχι μια κλειστή κομματική οντότητα.

Και αυτό είναι ένα θετικό γεγονός και οι αρχηγοί όλων των κομμάτων είναι απαραίτητο να εκλέγονται στο μέλλον και με τη συμμετοχή πολύ περισσότερων πολιτών (όπως συνέβη και στο ΠΑΣΟΚ και στη ΝΔ).

Βεβαίως τα κόμματα είναι θεσμοί των δυτικών δημοκρατιών, αλλά θα πρέπει να ανοίξουν τους ορίζοντές τους προς την κοινωνία, γιατί διαφορετικά θα παραμείνουν κλειστά και διεφθαρμένα σύνολα που δεν θα διαπαιδαγωγούν τους πολίτες για να ασχοληθούν με τη διακυβέρνηση του τόπου (όπως ήθελε ο Περικλής στον Επιτάφιο).

3Εχει μέλλον ο Στ. Κασσελάκης; Είναι πολύ πιθανό το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να διασπαστεί, γιατί ένα τμήμα μιας παραδοσιακής ελίτ (όπως ο Ν. Φίλης και ενδεχόμενα και η Ε. Αχτσιόγλου) επιθυμούν την επιστροφή σε μια «καθαρή Αριστερά». Τι σημαίνει όμως κάτι τέτοιο;

Ο Rorty υποστηρίζει ότι μια μεταρρυθμιστική Αριστερά στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες φροντίζει για να ψηφίζονται νόμοι οι οποίοι ενισχύουν τη θέση των «αδυνάτων» έναντι των «οικονομικά ισχυρών» («Achieving Our Country»).

Ο Στ. Κασσελάκης έχει κάποιες θέσεις (διαχωρισμός Εκκλησίας από το Κράτος κ.λπ.), αλλά σε πολλά ζητήματα δεν ξέρουμε τι ακριβώς πρεσβεύει (όντας επηρεασμένος από την αμερικανική πραγματικότητα, όπως το αίτημά του για να υπάρχει μια ειδική οικονομική πολιτική μόνο για τους στρατιωτικούς). Μπορεί να πετύχει, όχι γιατί είναι βιολογικά νέος, αλλά γιατί θα εξειδικεύσει την ταυτότητα του ΣΥΡΙΖΑ. Προς το λεγόμενο «Κέντρο»; Κανείς δεν ξέρει. Το συμπέρασμα; Η εκλογή του δεν ήταν σίγουρα ένα ανεξήγητο σοκ.

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ