Δυνατότητες της χώρας τα επόμενα χρόνια

Μετά την άνευ προηγουμένου κρίση που προκλήθηκε από την πανδημία, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της χώρας ανταποκρίνεται στην επείγουσα ανάγκη να προωθηθεί μια ισχυρή ανάκαμψη και να προετοιμαστεί η χώρα για το μέλλον. Οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που ορίζονται στο σχέδιο θα βοηθήσουν την Ελλάδα να γίνει πιο βιώσιμη, πιο ανθεκτική και καλύτερα προετοιμασμένη για τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.

Η ανάπτυξη σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε αύξηση 5,9% το 2022 και αναμένεται να μετριαστεί πέφτοντας στο 2,5% το 2023 και στο 1,6% το 2024. Παρά την ανάκαμψη στον τουρισμό και τη συνέχιση της δημοσιονομικής βοήθειας, η κατανάλωση αναμένεται να επιβραδυνθεί το 2023 λόγω της συρρίκνωσης των πραγματικών εισοδημάτων και της σημαντικής αβεβαιότητας σε παγκόσμια κλίμακα (κλιματική κρίση, πόλεμος στην Ουκρανία, ενεργειακή μετάβαση, μετανάστευση).

Ισχυρά σημεία: Τα επόμενα χρόνια και με χρονικό ορίζοντα το 2030, οι μετασχηματισμοί που επιφέρει το ελληνικό αναπτυξιακό σχέδιο σε συνδυασμό με μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις, είναι σχεδόν σίγουρο ότι η χώρα είναι ικανή να ανταποκριθεί στη μακροπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη, στην επιτάχυνση της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, ψηφιακή και χωρίς αποκλεισμούς οικονομία.

Οικολογική μετάβαση: Το σχέδιο υποστηρίζει την οικολογική μετάβαση μέσω επενδύσεων ύψους 1,3 δισ. ευρώ στην ενεργειακή ανακαίνιση περισσότερων από 100.000 νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος. Απαιτούνται επίσης σημαντικές επενδύσεις για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ιδιωτικών και δημόσιων κτιρίων, την προώθηση βιώσιμων μεταφορών και την υποστήριξη της διαχείρισης των υδάτων.

Ψηφιακή μετάβαση: Αφορά την ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης και των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα, συνδεσιμότητα και ψηφιακές δεξιότητες. Η Ελλάδα έχει την ικανότητα μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια να βελτιωθεί όσον αφορά την υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών, ειδικά από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Οικονομική και κοινωνική δυναμικότητα: Αφορά την ενίσχυση των δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας, τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης και την απλούστευση των ρυθμιστικών κανόνων. Επίσης, θα εφαρμοστεί ένα τεράστιο εθνικό πρόγραμμα δημόσιας υγείας προσαρμοσμένο στην ενίσχυση των υπηρεσιών πρόληψης.

Συμπερασματικά, η χώρα έχει μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης και κυριαρχίας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Ιδιαίτερα θετική εξέλιξη ήταν η ανάκτηση μετά 13 χρόνια της πολυπόθητης επενδυτικής βαθμίδας από τον οίκο DBRS Ratings. Αυτό συνεπάγεται: μείωση του κόστους δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου, προσέλκυση ξένων επενδύσεων, και βελτίωση του χαρτοφυλακίου των ελληνικών τραπεζών. Ακόμη, η χώρα μπορεί να πρωταγωνιστήσει στην αναβάθμιση της ποιότητας και της ποσότητας της βασικής έρευνας με ανταγωνιστικά ΑΕΙ και ερευνητικά ινστιτούτα, με στόχο την εγκατάσταση στη χώρα εταιρειών βιοτεχνολογίας και την παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας και καινοτομικών υπηρεσιών.

Τέλος, γεωπολιτικά, η Ελλάδα είναι μια χώρα άκρως στρατηγικής σημασίας. Η ενίσχυση της αμυντικής της θωράκισης τα τελευταία χρόνια την καθιστούν ανεξάρτητη και ιδιαίτερα ανθεκτική στη γεωπολιτική σκακιέρα.

Ο Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης είναι καθηγητής στο Πολυτεχνείο Κρήτης
και ακαδημαϊκός