Από «σκουπίδι»{CR}σε «διαμάντι»

Περίπου 13 χρόνια η Ελλάδα βρισκόταν στην κατηγορία «σκουπίδια» μέχρι που τα ελληνικά ομόλογα τελικά αναβαθμίστηκαν σε «επενδυτική βαθμίδα» τον Σεπτέμβριο του 2023. Η αξιολόγηση της Παρασκευής, από τον αναγνωρισμένο από την ΕΚΤ οίκο DBRS, πέραν ότι κλείνει τον κύκλο της οικονομικής κρίσης του 2010, φέρνει «δώρα» σε βάθος χρόνου για οικονομία, κόστη δανείων και τράπεζες.

Καταρχάς, η αναβάθμιση του αξιόχρεου των ελληνικών ομολόγων στην κατηγορία BBB (low, με σταθερές προοπτικές) εκτός του θετικού μηνύματος το οποίο στέλνει προς τις αγορές, επιπροσθέτως σημαίνει πλέον η αξία των ελληνικών ομολόγων δεν θα μειώνεται περισσότερο από το κανονικό όταν χρησιμοποιούνται ως εγγύηση σε ενέργειες επαναχρηματοδότησης. Η επενδυτική βαθμίδα είναι το επίπεδο της πιστοληπτικής αξιολόγησης μιας χώρας πάνω από το οποίο υπάρχει σχετικά χαμηλός κίνδυνος χρεοκοπίας για την κρατική της οντότητα.

Μεχρι τώρα, και από το 2020, η Ελλάδα κατάφερε να δανείζεται σε καλούς όρους, αν και δεν είχε επενδυτική βαθμίδα. Κατά την πανδημια η Ελλάδα πήρε απαλλαγή από τους περιορισμούς της ΕΚΤ, όπου προέβλεπε ότι η κεντρική τράπεζα θα αγοράζει χρέος μόνο με την προϋπόθεση της  αξιολόγησης επενδυτικής βαθμίδας. Ωστόσο, αυτή η εξαίρεση επρόκειτο να λήξει στο τέλος του 2024.

Μετά την αναβάθμιση, η χώρα αποκτά πλήρη πρόσβαση στη ρευστότητα της ΕΚΤ, γεγονός που θα έχει ευνοϊκή επίδραση στις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων, άρα και φθηνότερο κρατικό δανεισμό. Η αγορά είχε προεξοφλήσει την αναβάθμιση και ενδεικτικά το 10ετές ελληνικό ομόλογο διαπραγματεύεται με απόδοση 4%, χαμηλότερη από την απόδοση 4,3% της Ιταλίας, η οποία έχει καθεστώς επενδυτικής βαθμίδας.

Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων θα μπορούσαν να υποχωρήσουν ακόμη και κατά 100 μονάδες βάσης σε διάστημα 6 – 12 μηνών. Αυτό με τη σειρά του μπορεί να βελτιώσει τις συνθήκες χρηματοδότησης των πιστωτικών ιδρυμάτων από τις αγορές, που μπορεί να σημάνει  φθηνότερα δάνεια προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις – και για την ενίσχυση της ζήτησης για χορηγήσεις.

Οι προσδοκίες

Η κίνηση της DBRS ανοίγει τον δρόμο και ενισχύει τις ήδη υπάρχουσες προσδοκίες ότι θα ακολουθήσουν και οι άλλοι οίκοι αξιολόγησης εντός του τριμήνου, δηλαδή οι S&P, Moody’s και Fitch. Αυτό θα έκανε ελκυστικά τα ελληνικά ομόλογα σε επενδυτές όπου απαγορεύεται να αγοράζουν ομόλογα με διαβάθμιση junk. Συγκεκριμένα θα ακολουθήσει στα μέσα του μήνα η Moody’s, στις 20 Οκτωβρίου, μετά την κατάθεση του κρατικού προϋπολογισμού στη Βουλή η Standard and Poor’s και τον ερχόμενο Δεκέμβριο η Fitch.

Οι οίκοι έχουν στο μικροσκόπιο τη δημοσιονομική πορεία της χώρας και αποτελεί το βασικό κριτήριο για αναβαθμίσεις, όπως επίσης και η πορεία της αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων για μεταρρυθμίσεις και έργα.

Σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία για την πατρίδα μας, σε μια στιγμή που η σκέψη όλων μας είναι στα θύματα των άνευ προηγουμένου φυσικών καταστροφών και τις οικογένειές τους, η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας για την Ελλάδα μετά από πολλά χρόνια, είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη για τη χώρα μας», ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, μετά την ανακοίνωση του οίκου DBRS Morningstar για την αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας στην επενδυτική βαθμίδα. Σύμφωνα με τους στόχους της κυβέρνησης, σχεδιάζεται  η επιστροφή του προϋπολογισμού σε πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 2%-2,5% του ΑΕΠ, η μείωση του λόγου του χρέους κάτω από το 140% του ΑΕΠ έως το 2027 από τα υψηλά επίπεδα του 206% το 2020 και την πρόωρη αποπληρωμή μέρους των δανείων διάσωσης της Ελλάδας.

Ο διεθνής οίκος αξιολόγησης DBRS αναφέρεται στα άλματα που έχουν συντελεστεί στην ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια και ότι «η κυβέρνηση αναμένεται να παραμείνει προσηλωμένη στη δημοσιονομική πειθαρχία».