Πώς τα αδύνατα γίνονται δυνατά

Ενώ στην Κύπρο οι Τούρκοι, με «εκπροσώπους» τους Τουρκοκύπριους, εισέβαλαν ξαφνικά προ ημερών με μπουλντόζες κινούμενοι πλέον κατά του ΟΗΕ στην Πράσινη Γραμμή, στο Αιγαίο παραμένουν (ακόμα) ήσυχοι, εν αναμονή εξελίξεων που μπαίνουν πλέον σε γρήγορη κίνηση, με το ταξίδι Γεραπετρίτη στην Αγκυρα την Τρίτη. Ταξίδι που θεωρείται εκ προοιμίουde facto επιτυχές, ώστε ήδη πριν να γίνει ανακοινώνεται και το επόμενο στάδιο, η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν λίγες ημέρες αργότερα στη Νέα Υόρκη στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Δύο τινά λοιπόν είναι προφανή: πρώτον, ότι οι Τούρκοι περιμένουν κάτι «μεγάλο» που τους ικανοποιεί βαθιά για να κάθονται τόσο ήσυχοι, όσο δεν έκατσαν ποτέ μέχρι σήμερα. Και προδήλως, για να το περιμένουν έχουν τους λόγους τους. Τόσο που αξίζει να αναρωτηθεί κανείς μήπως η ακατανόητη και τελείως παράταιρη ατάκα Μητσοτάκη περί «υποχωρήσεων» στην πρόσφατη τηλεοπτική συνέντευξή του δεν ειπώθηκε για να ακουστεί εδώ, αλλά από την άλλη πλευρά του Αιγαίου, ως «εγγύηση». Και, δεύτερον, ότι αυτό που περιμένουν προχωρά με τις εν λόγω εξελίξεις του Σεπτεμβρίου. Και αυτά ανεξάρτητα από τις νέες επετειακές αθλιότητες Ερντογάν για τη Μικρά Ασία, για τις οποίες, ακόμα πιο άθλια, τον συγχαίρει πάλι το ΝΑΤΟ και που πάλι η Ελλάδα κατ’ ουσίαν «καταπίνει»…

Αλλωστε, η ησυχία αυτή δεν δοκιμάστηκε ούτε όταν πριν από περίπου τρεις εβδομάδες ο αρμόδιος τούρκος υπουργός κατευόδωσε το τουρκικό πλωτό γεωτρύπανο Αμπντούλ Χαμίτ Χαν. Και σε αντίθεση με ό,τι είχε συμβεί παλαιότερα, ιδίως το καλοκαίρι του 2020, η έξοδος δεν ανέβασε τους τόνους. Η ηρεμία δεν διασαλεύθηκε στην Αθήνα, στην Αγκυρα αλλά ούτε και στην Ουάσιγκτον, η οποία φέρεται να διαδραματίζει ουσιώδη ρόλο στο παρασκήνιο.

Τι μπορεί λοιπόν να αναμένει με τέτοια… στωική υπομονή η Τουρκία από τις εν λόγω διεργασίες; Εικασίες έχουν διατυπωθεί πολλές, αν και στην πραγματικότητα ουδείς γνωρίζει με ακρίβεια. Πάντως, δεν δείχνουν «εξαναγκασμένοι». Επικρατέστερη εκδοχή παραμένει η προετοιμασία ενός λεγόμενου συνυποσχετικού που θα οδηγήσει τις δύο χώρες στο Δικαστήριο της Χάγης προκειμένου να λυθεί η μόνη διαφορά που επισήμως αναγνωρίζει η Ελλάδα ότι υπάρχει μεταξύ τους: αυτή της υφαλοκρηπίδας. Αν όμως είναι πράγματι έτσι και αν έχει δρομολογηθεί μία τέτοια εξέλιξη, αυτό σημαίνει ότι μία από τις δύο χώρες θα πρέπει να κάνει ένα μεγάλο άλμα προς τα πίσω από τις πάγιες θέσεις της – πολύ μεγάλο άλμα. Και όλα τα παραπάνω περί της «ύποπτης» τουρκικής ησυχίας, δείχνουν με έμφαση ότι ασφαλώς και δεν θα είναι εκείνη που θα το κάνει. Ενδιάμεσα στάδια όπως τα ΜΟΕ κοκ, θα είναι απλή υπόθεση.

Το να βρεθεί κοινό έδαφος για να πάνε οι δύο χώρες στη Χάγη δεν είναι νέο ζητούμενο: απασχόλησε σχεδόν όλες τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις που, επίσης σχεδόν όλες «έσπασαν το κεφάλι τους» να βρουν μια λύση για το πώς θα μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο χωρίς η Ελλάδα να απωλέσει μόνη της σειρά κυριαρχικών δικαιωμάτων πριν καν φτάσει να καταθέσει το κοινό έγγραφο στο Δικαστήριο, μόνο και μόνο για να δεχθεί και η Τουρκία να το συνυπογράψει. Και, φυσικά, αυτή η εξίσωση δεν λύθηκε ποτέ. Ούτε και τώρα θα λυθεί. Αν τελικά προκύψει θέμα Χάγης, η Ελλάδα θα πρέπει πράγματι πρώτα να απωλέσει μονομερώς και εθελοντικά σημαντικά εθνικά κυριαρχικά δικαιώματα που απορρέουν, μεταξύ άλλων, και από το διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας το οποίο η Τουρκία δεν αναγνωρίζει.

Είπαμε: δεν ξέρουμε ακόμα τι ακριβώς συμβαίνει. Ούτε θα μάθουμε μέχρι τα δύο μέρη να το θελήσουν είτε από κοινού, είτε όταν η διαδικασία οδηγηθεί ενδεχομένως σε αδιέξοδο και τιναχτεί στον αέρα – και οι Τούρκοι είναι καλοί σ’ αυτό. Πάντως ο Πρωθυπουργός πρέπει να θυμάται πόσες φορές έχει ο ίδιος δημόσια δεσμευθεί στο αυτονόητο: ότι δεν έχει να συζητήσει τίποτα σχετικό με ζητήματα εθνικής κυριαρχίας. Τότε, όμως, πώς τα αδύνατα γίνονται δυνατά; Σίγουρα πάντως όχι με επιτελικά μαγικά, ούτε με ωραία λόγια. Σύντομα ο χρόνος θα δώσει τις απαντήσεις.