Τριπλή στήριξη στην Ουκρανία

Η συνδρομή της Ελλάδας στην εκπαίδευση ουκρανών πιλότων για τον χειρισμό F-16, ο ειδικός ρόλος της Αλεξανδρούπολης ως σταθμού για την αποστολή βοήθειας των συμμάχων και ως ενεργειακού κόμβου, η συμβολή των ελληνικών πλοίων στον διάδρομο για τα ουκρανικά σιτηρά καθώς και η προοπτική έμπρακτης ελληνικής παρουσίας στην ανασυγκρότηση των ουκρανικών υποδομών μετά τον πόλεμο, πρωτίστως στην Οδησσό, συζητήθηκαν μεταξύ Κυριάκου Μητσοτάκη και Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Μαξίμου. Ο ουκρανός πρόεδρος είχε 20λεπτη συνάντηση και με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου (η ίδια είχε ταξιδέψει τον περασμένο Νοέμβριο στο Κίεβο).

Ο Ζελένσκι έκανε την πρώτη μετά τη ρωσική εισβολή επίσημη επίσκεψη στην Ελλάδα, έχοντας ολοκληρώσει επισκέψεις σε Σουηδία, Δανία και Ολλανδία, με την Κοπεγχάγη και το Αμστερνταμ να δωρίζουν μαχητικά αεροσκάφη στο Κίεβο όπως διακαώς τα ζητάει από τους δυτικούς συμμάχους. Σύμφωνα με όσα συζητήθηκαν πίσω από τις κλειστές πόρτες του Μαξίμου, η ελληνοουκρανική συνεργασία αναμένεται να εστιάσει στις λεπτομέρειες για την παροχή ελληνικής τεχνογνωσίας στην εκπαίδευση πιλότων στα F-16 σε συνέχεια της αμυντικής βοήθειας που έχει ήδη προσφέρει η Αθήνα (πυρομαχικά, τεθωρακισμένα BMP-1). Ο Ζελένσκι άλλωστε ενημέρωσε για «ορισμένες προτεραιότητες» του Κιέβου, περιγράφοντας ανάγκες και την κατάσταση στα πεδία μαχών κατά τη διευρυμένη σύσκεψη των αντιπροσωπειών με τη συμμετοχή από την ελληνική πλευρά των υπουργών Σταύρου Παπασταύρου, Γιώργου Γεραπετρίτη και Νίκου Δένδια και των εξ απορρήτων του Πρωθυπουργού Μαρίας Μπούρα, Θάνου Ντόκου και Αριστοτελίας Πελώνη.    

Αντίθετοι σε κάθε αναθεωρητισμό

Στις ον κάμερα δηλώσεις ο Μητσοτάκης επανέλαβε ότι είναι «θέση αρχής» η Ελλάδα να στέκει απέναντι σε κάθε αναθεωρητισμό, τονίζοντας ότι «καμία επαναχάραξη συνόρων με χρήση στρατιωτικής βίας δεν μπορεί να γίνει ανεκτή» και ότι «είμαστε αντίθετοι σε κάθε παράνομο κατοχικό τετελεσμένο» όπως εκείνο «που δυστυχώς αιμορραγεί ακόμα στην Κύπρο». Επεσήμανε τη γεωπολιτική σημασία που έχει το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης «συνολικά για την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ» και θυμίζοντας ότι περισσότερο από το 50% των ουκρανικών σιτηρών εξάγεται μέσω πλοίων ελληνικών συμφερόντων μίλησε για στάση με «συνέχεια».   

Εξού και στην κοινή δήλωση που υπέγραψαν Μητσοτάκης και Ζελένσκι για την ευρωατλαντική ενσωμάτωση της Ουκρανίας αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να παρέχει στο Κίεβο «στρατιωτική, τεχνική, αμυντική και ανθρωπιστική υποστήριξη», ότι υποστηρίζει την Ουκρανία να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ «όταν οι σύμμαχοι συμφωνήσουν και οι προϋποθέσεις πληρωθούν» και ότι θα συμμετάσχει «με διεθνείς οργανισμούς, συμμάχους και εταίρους» στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Ειδικά για την επιχείρηση ανασυγκρότησης μετά τον πόλεμο και τις τεράστιες ανάγκες στον κατασκευαστικό τομέα, η Ελλάδα δείχνει προς ενεργοποίηση συμπράξεων δημόσιων και ιδιωτικών φορέων αλλά και «δυνάμεων», κατά τον Μητσοτάκη, «στα πεδία τής ψηφιοποίησης, της υγείας, της αναστήλωσης πολιτιστικών μνημείων» με έμφαση στην Οδησσό. Εξάλλου στη συζήτηση Μητσοτάκη – Ζελένσκι ο Πρωθυπουργός έκανε ειδική αναφορά και στην Οδησσό και στη Μαριούπολη, ενώ δημόσια είπε ότι τα «εγκλήματα πολέμου» στο ουκρανικό έδαφος θα πρέπει «να βρουν τιμωρία από τη διεθνή Δικαιοσύνη».  

Ο κομβικός ρόλος
της Αθήνας

Στο Μαξίμου υπάρχει η εκτίμηση ότι με την επίσκεψη Ζελένσκι και το δείπνο κορυφής των ηγετών των Δυτικών Βαλκανίων, κρατών – μελών της ΕΕ και της ευρωπαϊκής ηγεσίας εκπέμπεται μέσω Ελλάδας ισχυρό μήνυμα όχι μόνο για τη στήριξη της Ουκρανίας και της ευρωατλαντικής προοπτικής ολόκληρης της περιοχής, αλλά κυρίως ότι «ο δρόμος αυτός περνά από την Αθήνα». Μέχρι την τελευταία στιγμή – μέχρι την ώρα που η ουκρανική σημαία υψώθηκε ανάμεσα σε εκείνη της Ελλάδας και της ΕΕ έξω από το Μαξίμου – Αθήνα και Κίεβο κρατούσαν την άφιξη του Ζελένσκι ως επτασφράγιστο μυστικό. Η πρωτοβουλία ήρθε σε συνέχεια των αποφάσεων του ΝΑΤΟ (σε Μαδρίτη και Βίλνιους) αλλά και έπειτα από πρόσφατη προσχώρηση της Ελλάδας στη Διακήρυξη του G7, στην οποία επαναβεβαιώνεται η συνέχιση της στήριξης της Ουκρανίας διμερώς και μέσω ΕΕ και ΝΑΤΟ. Κυβερνητικές πηγές, σχολιάζοντας τη συγκυρία της επίσκεψης Ζελένσκι, έλεγαν ότι η Αθήνα παίζει κομβικό ρόλο στην ευρωατλαντική προοπτική των Βαλκανίων και της Ανατολικής Γειτονίας (πέραν του ουκρανού προέδρου ήταν παρούσα στο δείπνο και η πρόεδρος της Μολδαβίας Μάγια Σαντού) ως μια «γέφυρα συνάντησης που φέρνει κοντά όλους τους ηγέτες της περιοχής από τα Βαλκάνια μέχρι την Ουκρανία».