Ενήλικες στο δωμάτιο

Τον Φεβρουάριο του 2022 η διεθνής κοινότητα βρέθηκε προ των ευθυνών της. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία δοκίμασε το Διεθνές Δίκαιο, την ισχύ των συνθηκών, προκάλεσε συνέπειες μιας δίδυμης ενεργειακής και πληθωριστικής κρίσης, άλλαξε, ό,τι γνωρίζαμε για τη μεταπολεμική διεθνή τάξη. Για την Ελλάδα, το νέο αυτό τοπίο σήμανε κινδύνους και δύσκολες αποφάσεις. Αποφάσεις, όμως, που την έθεσαν στο κέντρο και όχι στο περιθώριο των συζητήσεων και οι οποίες σήμαναν και τη γεωπολιτική της ωρίμαση.

Χθες ο Πρόεδρος της Ουκρανίας βρέθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου, στην πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Μαζί μ’ αυτόν, με πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού βρέθηκαν στην Αθήνα για ένα άτυπο δείπνο – συζήτηση για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων και ηγέτες κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης της περιοχής, 20 χρόνια μετά τη Σύνοδο Ευρωπαϊκής Ενωσης – Δυτικών Βαλκανίων και τη «Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης» που άνοιξε τον δρόμο για την ευρωπαϊκή ενσωμάτωση των Δυτικών Βαλκανίων.

Η προοπτική αυτή είναι σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ. Και η αναβαθμισμένη και διευρυμένη σύνθεση της χθεσινής μίνι Συνόδου που έλαβε χώρα στην Αθήνα με πρωτοβουλία του έλληνα Πρωθυπουργού αναδεικνύει τον ηγετικό ρόλο της χώρας μας στην περιοχή. Αλλά και τον ρόλο της γέφυρας όχι μόνο ανάμεσα στην Ανατολική Μεσόγειο και την Ευρωπαϊκή Ενωση, αλλά και ανάμεσα στα Βαλκάνια και την Ανατολική Γειτονία. Γέφυρας γεωπολιτικής και ενεργειακής που μπορεί να φτάσει από τον Νότο μέχρι τη Ρουμανία και την Ουκρανία. Η παρουσία της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης στο χθεσινό δείπνο δεν είναι τυχαία. Είναι ψήφος εμπιστοσύνης σ’ αυτή την πολιτική που ενώνει, δημιουργώντας κοινότητες συμφερόντων.

Ο δρόμος για την ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής – και πέρα πλέον από τα Δυτικά Βαλκάνια – μιας κοινότητας αρχών και αξιών, πολλώ δε μάλλον στο νέο τοπίο που διαμορφώνει η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, περνά από την Αθήνα. Η Ελλάδα γίνεται έτσι πρωταγωνίστρια μιας κεντρικής ευρωπαϊκής πολιτικής στη νέα γεωπολιτική συγκυρία. Δεν είναι μόνο ένας πυλώνας σταθερότητας, ειρήνης και ασφάλειας, ένας αξιόπιστος συνομιλητής σε μια «δύσκολη» περιοχή. Είναι ένας αναγκαίος εταίρος και σύμμαχος τόσο διμερώς όσο και στο πλαίσιο των ευρωατλαντικών θεσμών.

Τίποτε από αυτά δεν συνέβη μόνο του. Και τίποτε δεν ήταν τότε αυτονόητο, όπως διαφάνηκε από τις εντός συνόρων αντιδράσεις στην πολιτική στήριξης της Ουκρανίας που ακολούθησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από την πρώτη στιγμή. Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, την ώρα που γραφόταν η πρώτη σελίδα του πρώτου κεφαλαίου του πρώτου τόμου της ιστορίας του νέου κόσμου, η Ελλάδα ήταν εκεί, δεν απουσίαζε. Στο κρίσιμο γεωπολιτικό διακύβευμα της εποχής είχε καθαρή στάση με την πλευρά του Διεθνούς Δικαίου και του αμυνόμενου, κατά της προσπάθειας επαναχάραξης των συνόρων με τη χρήση βίας, θέση που ταυτίζεται με τα δικά της συμφέροντα.

Η Ελλάδα στάθηκε στη σωστή πλευρά της Ιστορίας. Στην γεωπολιτική τρικυμία που ακολούθησε, συνεχίζει να διευρύνει, να μεγαλώνει, να ενώνει, αναβαθμίζοντας το αποτύπωμά της στην περιοχή, δείχνοντας τον δρόμο των λύσεων και ακολουθεί στην πράξη και όχι στα λόγια μια φιλοευρωπαϊκή πολιτική, την οποία συνδιαμορφώνει. Η χώρα μας δεν βρίσκεται απλώς στο ίδιο δωμάτιο με τους ενήλικες. Είναι πλέον και αυτή που τους συγκεντρώνει στο δωμάτιο.

Η Αριστοτελία Πελώνη είναι σύμβουλος Διεθνούς Πολιτικής και Δημόσιας Διπλωματίας του Πρωθυπουργού