Σκηνοθετώντας διακοπές

Απόγευμα σε κάποιο κυκλαδίτικο νησί. Δύο τριαντάρες ηλιοκαμένες Ελληνίδες ακροβατούν σε μια σκάλα προσπαθώντας να πετύχουν το καλύτερο κάδρο. Η συνέχεια σχεδόν γνωστή: μπόλικα φίλτρα, σπινάρισμα στα κοινωνικά δίκτυα και επιδοκιμασία από το «είσαι θεά» μέχρι οδηγίες πού να πάνε και πού να φάνε από αυτόκλητους ταξιδιωτικούς συντάκτες. Δεν κάνουμε – όσοι κάνουμε, και θα πω τι εννοώ – πια διακοπές. Σκηνοθετούμε διακοπές. Παράλληλα, με την απελπισία των τελευταίων ετών, μια γενικευμένη τάση είναι πως παρά τη φτώχεια ή έστω τα στενέματα η προσταγή θέλει «ζήσε το τώρα» και «ζήσε το καλά». Αλλά με την προϋπόθεση πως θα το αποδείξεις εικονογραφώντας το.

Δεν ξέρω αν βοήθησε η διάχυση της πρακτικής ψυχολογίας και οι συνταγές ευζωίας και αυτοβελτίωσης. Σίγουρα και αυτές μαζί με την πονηρή έκκληση του να διώχνουμε από τη ζωή μας τους «τοξικούς», λες και εμείς συχνά δεν είμαστε τέτοιοι. Βοήθησε σίγουρα η νέα ζωή του smartphone που και το όποιο luxury περνάει από εδώ. Με την προϋπόθεση πως πρέπει να το δουν όλοι. Ποτέ άλλοτε τόσο πολλοί άνθρωποι δεν είχαν σε τόσο κοινή θέα το βιβλίο στην πετσέτα τακτοποιημένο σαν installation, το ποτό με φόντο το ηλιοβασίλεμα, το τηγανητό καλαμαράκι στην ταβέρνα, τη ρόκα παρμεζάνα ή το πρωινό – ο γράφων δεν αποτελεί εξαίρεση, για να είμαστε σαφείς. Μα τι είναι όλα αυτά; Αποδεικτικά ευμάρειας; Τεκμήρια θνητότητας; Λάφυρα ευτυχίας; Μα το όλο πεδίο των επιδείξεων αφορά όλο και λιγότερους. Διακοπές φέτος έχουν κάνει επίσης λίγοι.

Εδώ στα «ΝΕΑ» ήταν που ο Ντελέζος τον περασμένο Ιούνιο, βάσει ρεπορτάζ τότε, έγραφε πως ένας στους δύο Ελληνες δεν θα πάει διακοπές λόγω στενότητας και τιμών. «Με τα διαθέσιμα στοιχεία των ξενοδοχειακών και των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων, εκτιμάται ότι το βασικό πακέτο διακοπών θα αυξηθεί κατά μέσο όρο τουλάχιστον κατά 15% έως 20% σε σχέση με πέρυσι», σημείωνε τότε (18 Ιουνίου 2023). Μια βόλτα φέτος ή μια στοιχειώδης γνώση το επιβεβαιώνει, και παρά το γεγονός πως η σεζόν κρατά. Και όταν λέμε διακοπές δεν εννοούμε τη φιλοξενία σε σπίτι φίλων ή τις τρεις μέρες κάπου έξω από την Αττική. Ούτε τις ανοησίες που επιδεικνύουν διάφοροι επιδοτούμενοι κοσμικοί που κοροϊδεύουν τον κόσμο και εργάζονται στο Instagram – εις βάρος άλλων.

Κι όμως, με έναν παράξενο τρόπο όσο λιγότεροι εκεί έξω κάνουν διακοπές, τόσο περισσότεροι απαθανατίζουν όλες τις στιγμές τους, μαζί με μπόλικα πορτοπαράθυρα από την Κύθνο ή την Κίμωλο σε μια μεταμοντέρνα εκδοχή της λαογραφίας. Το κάναμε πάντα; Το κάναμε, αλλά η τεχνολογία και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απλοποίησαν τη νέα πασαρέλα της ευζωίας. Μαζευόμασταν ύστερα από διακοπές και ανοίγαμε τα φωτογραφικά άλμπουμ (τι βαρετό τις περισσότερες φορές…). Αντε και κάνα βίντεο στο πιο μεγάλο κέφι. Το κάνουμε τώρα; Ναι, και αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με την τεχνολογία ή το Ιντερνετ.

Σε ένα παλιότερό του δοκίμιο ο Πασκάλ Μπρικνέρ έγραφε πως περισσότερο από ποτέ στη Δύση η ευτυχία είναι συνώνυμη του επείγοντος καθήκοντος («Η αέναη ευφορία – Δοκίμιο για το καθήκον της ευτυχίας», εκδ. Αστάρτη). Σήμερα, φαντάζομαι, θα συμπλήρωνε πως αυτό πια είναι καθεστώς. Απαγορεύεται να μην περνάς καλά, ακόμη κι αν όλα έχουν γίνει χειρότερα.