Θα μείνει ο Ερντογάν {LF}σε διαπραγμάτευση;

Ο πόλεμος που ξεκίνησε πριν από ενάμιση χρόνο ο Πούτιν στην Ουκρανία χτυπώντας από την πρώτη στιγμή και την πρωτεύουσα της χώρας, το Κίεβο, έχει πλέον αντιστραφεί: τώρα, έστω και συμβολικά, έφτασε στη δική του πρωτεύουσα, τη Μόσχα, όπου ουκρανικά drones κατάφεραν να πλήξουν κτίρια στην καρδιά της πόλης. Κάτι που ουδείς μπορούσε να διανοηθεί τον Φεβρουάριο του 2022. Ομως, η ρωσική ήττα, γιατί περί αυτού φαίνεται πλέον ότι μιλάμε (η επιφύλαξη έχει να κάνει με το γεγονός ότι έχουν συμβεί τόσα απίστευτα σε αυτόν τον πόλεμο, που δεν μπορείς πια παρά να περιμένεις μέχρι το τέλος για την τελική εικόνα), δεν είναι ήττα μόνον της Ρωσίας. Είναι, αν και σε εντελώς άλλο επίπεδο, και δύο ακόμα χωρών που τα προηγούμενα χρόνια εργάστηκαν στενά μαζί της. Και η μία μέχρι προχθές.

Η άλλη «ηττημένη» χώρα είναι ασφαλώς η Γερμανία: η ενεργειακή πολιτική της, την οποία είχε διά σιδηράς χείρας, όπως πάντοτε κάνει, επιβάλει σε όλη την Ευρώπη, κατέρρευσε οριστικά και αμετάκλητα. Αυτό είναι ένα τεράστιο πλήγμα και για την οικονομία και για την επιρροή της. Επιρροή που εξασθένησε σημαντικά από την ώρα της έναρξης του πολέμου και πολύ περισσότερο από τη στιγμή της ανατίναξης του αγωγού. Η επόμενη χώρα είναι η Τουρκία, που πλέον δυσκολεύεται να βρει τα πατήματά της ανάμεσα στις δύο πλευρές. Αμέσως μετά την εκεί επίσκεψη Ζελένσκι, η Μόσχα έγινε ξαφνικά επικριτική με την Αγκυρα όταν η δεύτερη προσέγγισε την Ουκρανία: «Η Τουρκία παραβίασε συμφωνίες απελευθερώνοντας τους κρατούμενους διοικητές μιας μονάδας που επί εβδομάδες υπερασπιζόταν το χαλυβουργείο Αζοφστάλ στη Μαριούπολη» είχε πει ο Πεσκόφ. Και ότι το Κρεμλίνο δεν είχε καν ενημέρωση. Επιστρέφοντας στο Κίεβο, ο Ζελένσκι δήλωνε: «Φέραμε πίσω τους ήρωες μας»…

Η κύρια ήττα της Τουρκίας όμως ήταν κάτι πιο μεγάλο: ότι εξαφανίστηκε η διεθνής ανοχή για επιθετικό αναθεωρητισμό: η «λογική Πούτιν», την οποία αντιπροσωπεύει πλήρως και ο Ερντογάν, δεν είναι πλέον νοητή και δεν γίνεται ανεκτή. Και, πλην της ενέργειας, και αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο η συμπεριφορά της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας φαίνεται να έχει αλλάξει το διάστημα που έχει παρέλθει από τις εκλογές και μετά. Γι’ αυτό επίσης ο Ερντογάν καρατόμησε τους υπουργούς Εξωτερικών και Αμυνας της προηγούμενης κυβέρνησής του: κάποιος έπρεπε να φύγει.

Ολα αυτά δεν αντιπροσωπεύουν μία «εσωτερική» αλλαγή του Ερντογάν. Ούτε θα έπρεπε κανείς να τρέφει την αυταπάτη ότι εξηγούνται από το (πραγματικό) γεγονός ότι η στρατιωτική ισχύς της Ελλάδας είναι σήμερα τέτοια ώστε θα μπορούσε να τον κάνει να μετανιώσει αν επιχειρούσε προσβολή της κυριαρχίας της, καθώς ο Ερντογάν δεν πιστεύει ότι η Ελλάδα θα τη χρησιμοποιήσει. Τίποτα από αυτά δεν αρκεί. Σημαίνουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αγριέψει στην Τουρκία και αυτή, στριμωγμένη πλέον και από την αποτυχημένη φιλορωσική πολιτική της, κατάλαβε ότι δεν έχει άλλα περιθώρια. Οχι τόσο από την άποψη του διμερούς ζητήματος, αλλά από εκείνη της ευρύτερης σταθερότητας. Ομως ο Ερντογάν παραμένει αυτός που πάντοτε ήταν και το τομάρι του θα το πουλήσει ακριβά.

Κατά συνέπεια, ο δρόμος είναι μακρύς και οι εκπλήξεις πρέπει να αναμένονται πολλές και δυσμενείς στην οδό της επικείμενης ελληνοτουρκικής διαπραγμάτευσης. Εχει στριμωχτεί, αλλά και στα οικονομικά είχε, όμως βρήκε τον τρόπο και πήρε πολύ βαθιά ανάσα με τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια των αμυντικών συμφωνιών που έκλεισε στον Κόλπο. Δεν πρόκειται λοιπόν να «παραδοθεί», όσο κι αν πιεστεί, ειδικά έπειτα από αυτή την «ένεση». Ισως να μην αρχίσει πάλι αμέσως τις μαζικές απειλές. Αλλά αν ισχύουν τα παραπάνω, είναι πιθανό να τινάξει στον αέρα, ή, τουλάχιστον, να καθυστερήσει κάθε διαπραγμάτευση για να μη δεσμευτεί, περιμένοντας καλύτερες μέρες.