Συνεπιμέλεια ανηλίκου και για γονείς με κακές σχέσεις

Μπορεί ένα ζευγάρι μετά το διαζύγιο και την απόφασή του να τραβήξει δρόμους χωριστούς, να ξεπεράσει τις μεταξύ του διαφωνίες και εντάσεις και να ασκήσει από κοινού την επιμέλεια του ανήλικου παιδιού του;

Οχι μόνο μπορεί αλλά και επιβάλλεται, όπως είπε με πρόσφατη απόφασή του το Πρωτοδικείο της Αθήνας, αρκεί οι πρώην σύζυγοι να στρέψουν την «πυξίδα» των δικών τους επιλογών και σχέσεων προς την πλευρά του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού τους, που εκ των πραγμάτων έχει ανάγκη και τους δύο γονείς.

«Η αδυναμία των γονέων να συνεννοηθούν δεν πρέπει να αποτελέσει τροχοπέδη ώστε να μην ακολουθηθεί ο κανόνας τής από κοινού άσκησης της επιμέλειας από τους διαδίκους» όπως έκρινε ο δικαστικός λειτουργός που χειρίστηκε την ευαίσθητη αυτή υπόθεση.

Ο δικαστικός λειτουργός στάθμισε τις διαφορές μεταξύ των πρώην συζύγων, αλλά υιοθετώντας αυτό που ο νομοθέτης ορίζει ως βέλτιστο συμφέρον του παιδιού (έννοια που ορίζεται μάλιστα στον υπερθετικό βαθμό) έδειξε στους πρώην συζύγους έναν διαφορετικό, όχι κατ’ ανάγκη εύκολο δρόμο, επισημαίνοντας στο σκεπτικό της απόφασής του ότι «οι σχέσεις των γονέων θα πρέπει να εξομαλυνθούν και αυτοί να παραμερίσουν τις διαφωνίες τους ώστε να ανεύρουν κοινή γραμμή πλεύσης, καθώς αποφασιστικό κριτήριο πρέπει να είναι για αυτούς το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου τους, προκειμένου να δημιουργούν σε αυτό ένα ήρεμο περιβάλλον για να μεγαλώσει. Οφείλουν, άλλωστε, ως γονείς, να θέσουν σε δεύτερη μοίρα τις διαφωνίες τους, ώστε να αποκτήσουν ένα ελάχιστο πεδίο συνεννόησης μεταξύ τους για τα ζητήματα του τέκνου τους, το οποίο κατά την κρίση του Δικαστηρίου μπορούν να επιτύχουν».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το απόσπασμα του σκεπτικού της δικαστικής απόφασης που επισημαίνει επί της ουσίας ότι η συνεπιμέλεια δεν ασκείται μόνο από γονείς που έχουν βρει κοινούς κώδικες και μετά το διαζύγιο, αλλά αντίθετα για χάρη του παιδιού μπορεί να γίνει και η αφορμή για να ξαναχτιστούν οι γέφυρες εκείνες που αφορούν την ανατροφή και την καθημερινότητα του παιδιού.

«Με βάση το άρθρο 1511 ΑΚ μετά την τροποποίησή του από τον Ν. 4800/2021 (συνεπιμέλεια), η πρόθεση κάθε γονέα να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου αναδεικνύεται μεν σε μια από τις παραμέτρους που λαμβάνει υπόψιν του το Δικαστήριο για τη δικαστική κρίση περί του τρόπου άσκησης της επιμέλειας, πλην όμως το ανωτέρω κριτήριο δεν πρέπει να αποτελεί το καθοριστικό στοιχείο που θα ληφθεί υπόψιν από το Δικαστήριο προκειμένου να μορφώσει την πεποίθησή του σχετικώς με το πώς θα εξυπηρετηθεί καλύτερα ή έννοια του βέλτιστου συμφέροντος των τέκνων. Μάλιστα, κρίνεται ότι οι διαφωνίες των γονέων θα πρέπει να υποχωρήσουν έναντι στην έννοια του βέλτιστου συμφέροντος του ανήλικου τέκνου τους και όχι το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου τους να καμφθεί από τις προσωπικές διενέξεις των διαδίκων και να υποταχθεί σε αυτές, καθώς οι σχέσεις των διαδίκων ως παράμετρος είναι κριτήριο γονεοκεντρικό και όχι με γνώμονα τα ανήλικα τέκνα» αναφέρεται χαρακτηριστικά στη δικαστική απόφαση.

Διατήρηση ομαλής σχέσης

Επιπλέον το δικαστήριο θέτοντας και τους δύο γονείς προ των ευθυνών τους ως προς την εφαρμογή της απόφασης τονίζει ότι «και οι δυο διάδικοι οφείλουν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά στη δημιουργία και στη διατήρηση ομαλής σχέσης και ψυχικού δεσμού του παιδιού και με τους δυο γονείς του και μέσα σε αυτό το πλαίσιο αυτονόητο είναι ότι ο πατέρας οφείλει να μην επηρεάζει αρνητικά το παιδί έναντι της μητέρας αλλά και η μητέρα να μην υπονομεύει με κανέναν τρόπο τη σχέση του ανήλικου με τον πατέρα του, εν όψει του ότι η άσκηση αρνητικής επίδρασης σε βάρος του άλλου γονέα και η δημιουργία προσκομμάτων στην επικοινωνία ή την άσκηση της επιμέλειας αποτελεί κακή άσκηση της επιμέλειας και μπορεί να οδηγήσει στην αφαίρεσή της».