Δικαιοσύνη {LF}χωρίς δικαιοσύνη

Το 2017, ο ηθοποιός Αντονι Ραπ κατηγόρησε τον διάσημο ηθοποιό, σκηνοθέτη και παραγωγό, Κέβιν Σπέισι, ότι το 1986, μεθυσμένος, τον είχε παρενοχλήσει σεξουαλικά, όταν ήταν 14 χρονών. Η κατηγορία επαναλήφθηκε και από άλλους και από άλλες. Ανάμεσά τους, ηθοποιοί που εργάζονταν στο Old Vic Theatre όπου ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής και στη σειρά «House of Cards». Ο Κέβιν Σπέισι είχε πάρει δύο Οσκαρ, είχε ανανεώσει το ενδιαφέρον για το σπουδαίο θέατρο του οποίου είχε αναλάβει τις τύχες και πρωταγωνιστούσε στην πιο πετυχημένη σειρά του Netflix. Ηταν δηλαδή μια από τις ισχυρότερες προσωπικότητες στον χώρο του θεάματος. Παρ’ όλα αυτά, η κατηγορία ότι χρησιμοποίησε το κύρος του και την εξουσία του για να επιβληθεί σεξουαλικά επί των κατηγόρων του, τον κατεδάφισε μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Ηταν εποχή ανόδου του κινήματος #MeToo κι οι αγωνιστές του δεν σήκωναν μύγα στο σπαθί τους. Ηταν μάλιστα ευκαιρία να αναμετρηθούν με όλους τους μακρυχέρηδες του παρελθόντος, ζητώντας αναδρομικά δικαιοσύνη.

Είχε προηγηθεί η κατεδάφιση του βασιλιά των κινηματογραφικών στούντιο, Χάρβεϊ Γουαϊνστάιν, ο οποίος αντιμετώπισε πολλές επώνυμες κι ανώνυμες κατηγορίες για παρενόχληση και βιασμό, ο οποίος, από το 2020, βρέθηκε στη φυλακή. Η περίπτωση του Κέβιν Σπέισι δεν έμοιαζε με εκείνη του Γουαϊνστάιν. Αλλά η πτώση του περιφέρθηκε δημοσίως ως θρίαμβος επί της «τοξικής αρρενωπότητας», με βάση μόνο ορισμένες καταγγελίες. Δεν υπήρχε χρόνος από το κίνημα να τις επιβεβαιώσει. Σημασία είχε ότι οι καταγγέλλοντες και οι καταγγέλλουσες ήταν «χαμηλά», λαός, κι ότι ο Σπέισι ήταν ισχυρός: πλούσιος και διάσημος. Και ο καλλιτέχνης παραδόθηκε στον όχλο για να τον λιντσάρει. Ο φεμινισμός εμπλούτισε την κουλτούρα των δικαιωμάτων. Αλλά η κουλτούρα των δικαιωμάτων, επενδύοντας επιθετικά στην ταυτότητα, αδιαφόρησε για το κράτος δικαίου και για άλλες αξίες που απορρέουν από τους θεσμούς της δημοκρατίας. Οι ταυτότητες δεν μπορούν να περιμένουν τις μακροχρόνιες διαδικασίες της δικαιοσύνης. Είναι σε πόλεμο και θέλει θύματα, νεκρούς και αιχμαλώτους να τους περιφέρει στην αρένα. Ο Κέβιν Σπέισι πληρούσε τις προϋποθέσεις. Είναι άντρας και ισχυρός – το ότι δεν είναι στρέιτ μικρή σημασία έχει. Οι γκέι που δεν ταυτίζουν τη ζωή και τη δράση τους με τα κινήματα συχνά αντιμετωπίζονται ως εσωτερικοί εχθροί.

Ο Κέβιν Σπέισι δεν ήταν το μόνο θύμα αυτής της υστερίας. Πολλά, λιγότερο λαμπερά ονόματα πήραν τον δρόμο του. Επειδή στο όνομα της (υπαρκτής) ανάγκης να κοπούν τα χέρια όσων εκμεταλλεύονται την ισχύ τους, φτιάχτηκε ένας μακαρθισμός απ’ την ανάποδη, ένας κινηματικός μακαρθισμός που κυνηγάει αντιπάλους με βάση απλές καταγγελίες. Για να είναι ακόμα πιο αποτελεσματικός, λειτουργεί ως κίνημα και ομάδα πίεσης, και χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο που ως βιαστικό είναι ανελέητο στις ηθικές κατηγορίες. Θυμηθείτε μόνο πώς εκδιώχτηκε ο ιστορικός Ιαν Μπουρουμά από τη διεύθυνση του ιστορικού περιοδικού «The New York Review of Books». Ή το κίνημα κατά των κατηγορηθέντων ως βιαστών από μια κυρία στη Θεσσαλονίκη. Το κίνημα δίκασε και καταδίκασε επειδή οι κατηγορηθέντες απλώς ήταν πλούσιοι.

Ο Σπέισι αθωώθηκε πέρυσι από τις κατηγορίες του Ραπ. Τις προάλλες αθωώθηκε παμψηφεί για ανάλογες κατηγορίες από δικαστήριο του Λονδίνου. Αθώος, πλην σπιλωμένος, με την καριέρα του κατεστραμμένη και τη ζωή του διαλυμένη. Γιατί; Επειδή η δικαιοσύνη που επιβάλλουν οι φανατικοί της ταυτότητας δεν είναι δικαιοσύνη.