92χρονη γυναίκα το πρώτο θύμα στην Ελλάδα

Τα  κουνούπια και τα νοσήματα που μεταδίδουν έχουν μπει στο… επίκεντρο της επιστημονικής κοινότητας, καθώς η γεωγραφική εξάπλωση των πληθυσμών τους συνδέεται στενά με την κλιματική αλλαγή. Ηδη η κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου έχει ξεκινήσει (και) στην Ελλάδα, καταγράφοντας ήδη το πρώτο θύμα – μια 92χρονη γυναίκα από την Καρδίτσα. Εντούτοις, και ενώ ο αριθμός των κρουσμάτων εντός των συνόρων δεν εμπνέει ανησυχία,   πρόσφατα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προειδοποίησε για πιθανή αύξηση των κρουσμάτων δάγκειου πυρετού σε επίπεδα ρεκόρ.

Πιο συγκεκριμένα, τον περασμένο Ιούνιο το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) εξέδωσε έκθεση σύμφωνα με την οποία τα κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου το 2022  ξεπέρασαν εκείνα του 2018 – χρονιά  που σημειωτέον έχει περάσει στην ιστορία ως έτος επιδημίας. Τα επίσημα στοιχεία του Κέντρου ανέφεραν 1.133 ανθρώπινα κρούσματα και 92 θανάτους από λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην ΕΕ/ΕΟΧ, εκ των οποίων τα 1.112 εντοπίστηκαν τοπικά σε 11 χώρες.

Εφέτος, οι περιπτώσεις που καταγράφονται δεν έχουν ξεπεράσει το αναμενόμενο, γεγονός που ισχύει και για την Ελλάδα. Είναι σημαντικό εντούτοις να σημειωθεί πως στη χώρα μας πέντε περιοχές συγκεντρώνουν τον υψηλότερο εκτιμώμενο κίνδυνο για κρούσματα λοίμωξης με τον ιό του Δυτικού Νείλου. Πρόκειται για την Πέλλα, την Ηράκλεια Σερρών, το Κιλκίς, την Κατερίνη και τον Δήμο Θερμαϊκού, όπως προκύπτει από τα μοντέλα που επεξεργάζεται η επιχειρησιακή μονάδα BEYOND του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου.

Ομως, πριν από μερικά 24ωρα ο  Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προχώρησε σε μία ακόμη  προειδοποίηση: Τα κρούσματα δάγκειου πυρετού θα μπορούσαν να φτάσουν σε υψηλά επίπεδα εφέτος, εν μέρει λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη που ωφελεί τα κουνούπια που τον μεταδίδουν. Επιπρόσθετα, ο Οργανισμός επικαλείται στοιχεία που δείχνουν πως τα ποσοστά δάγκειου πυρετού αυξάνονται παγκοσμίως. Αναλυτικότερα, τα  αναφερόμενα κρούσματα από το 2000 έχουν οκταπλασιαστεί σε 4,2 εκατομμύρια το 2022.

Είναι σημαντικό, δε, να σημειωθεί πως ο ΕΟΔΥ κατέγραψε το 2022 πέντε εισαγόμενα κρούσματα δάγκειου πυρετού εντός των συνόρων. Εν τω μεταξύ, σε πρόσφατη ενημέρωση  προς τους επαγγελματίες υγείας, ο Οργανισμός εφιστά την προσοχή τους, δεδομένου πως η παρουσία του είδους κουνουπιού Aedes aegypti (του βασικού «υπόπτου» για τη μετάδοση του δάγκειου πυρετού) στις ανατολικές παράκτιες περιοχές του Ευξείνου Πόντου / Μαύρης Θάλασσας (περιοχές Τουρκίας, Γεωργίας και Ρωσίας), καθώς και η πρόσφατη καταγραφή του συγκεκριμένου είδους στην Κύπρο, σηματοδοτεί πιθανό κίνδυνο εισαγωγής του και στη χώρα μας.

Ενδεικτικό σε κάθε περίπτωση, των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, είναι πως σύμφωνα με το ECDC, πριν από 10 χρόνια το Aedes albopictus είχε εγκατασταθεί σε οκτώ χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης / Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΕ/ΕΟΧ), με 114 περιοχές να επηρεάζονται. Ομως, 23 χρόνια μετά το κουνούπι έχει εγκατασταθεί σε 13 χώρες και 337 περιοχές.

«Σοβαρός δάγκειος πυρετός»

Το 40-80% των λοιμώξεων από ιό δάγκειου πυρετού είναι ασυμπτωματικές. Τα πιο κοινά κλινικά συμπτώματά του περιλαμβάνουν: αιφνίδια έναρξη υψηλού πυρετού, έντονη κεφαλαλγία, οπισθοβολβικό πόνο, μυαλγία, αρθραλγία, κηλιδοβλατιδώδες εξάνθημα, ναυτία/εμέτους, διογκωμένους λεμφαδένες και μικρής βαρύτητας αιμορραγίες. Ο πυρετός και τα άλλα συμπτώματα μπορεί να ακολουθήσουν μία διαλείπουσα πορεία, όπως αναφέρουν οι ειδικοί του ΕΟΔΥ, με σύντομη ύφεση μετά την 3η ημέρα νόσου και επανεμφάνιση συμπτωμάτων στη συνέχεια. Ομως, ένα ποσοστό των ασθενών, συνήθως <5% μπορεί να εμφανίσουν σοβαρή νόσο. Ο «σοβαρός δάγκειος πυρετός»  χαρακτηρίζεται από αύξηση της διαπερατότητας των αγγείων/ εξοίδηση πλάσματος που μπορεί να οδηγήσει σε υπο-ογκαιμική καταπληξία, συσσώρευση υγρών στον τρίτο χώρο, αναπνευστική ανεπάρκεια, σοβαρές αιμορραγίες ή οργανική ανεπάρκεια. Τα πιο σοβαρά περιστατικά αφορούν σε παιδιά και εφήβους.