Πού πρέπει να κατευθύνεται το περίσσευμα των φόρων μας

Η κυβέρνηση συντηρεί μια συζήτηση περί σημαντικής αύξησης των δαπανών. Με λογικές ή λογικοφανείς αιτιάσεις, περί ενίσχυσης του συστήματος υγείας, των δομών στην περιφέρεια, των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων, των συντάξεων, φυσικών καταστροφών, το θέμα βρίσκεται συνεχώς στην επικαιρότητα.

Ολα κατανοητά. Απλά υπενθυμίζω ότι βάσει των τελευταίων συστάσεων του Eurogroup επί υπηρεσιακής κυβέρνησης δεσμεύοντας και την εκλεγμένη, η αύξηση των δαπανών ειδικά για την Ελλάδα, δεν μπορεί να ξεπεράσει το 2,6% του ΑΕΠ το 2024. Σε απόλυτα μεγέθη προφανώς εξαρτάται το ύψος των δαπανών από το ΑΕΠ και το πόσο αυτό θα αυξηθεί. Αν δεν μου διαφεύγει κάτι, δεν αναμένουμε κάποιο αναπτυξιακό άλμα το 2024. Αντίθετα να αποφύγουμε την μπόρα της ύφεσης των άλλων θα προσπαθούμε. Αρα και το απόλυτο ποσό το ψιλογνωρίζουμε.

Σε αυτό το πλαίσιο, δεν γίνεται σε καμία περίπτωση αντιληπτή η συγκεκριμένη συζήτηση, περί παροχών, πέραν όσων έχουν ήδη προϋπολογιστεί.

Αλλωστε οι δημόσιες δαπάνες, τα χρήματα δηλαδή των συνεπών φορολογουμένων, έχουν σταθεροποιηθεί σε επίπεδα υψηλότερα του υπολοίπων χωρών της ευρωζώνης τα τελευταία χρόνια. Το 2021 οι ελληνικές δημόσιες δαπάνες έφταναν το 58% όταν στην ΕΕ έφταναν το 53% του ΑΕΠ. Το 2022 βελτιωθήκαμε μειώνοντάς τες στο 53%, την ώρα που στην ΕΕ είχε υποχωρήσει στο 51%. Χοντρικά είμαστε 7 μονάδες υψηλότερα από τα επίπεδα προ της χρεοκοπίας, όταν η σημαντική αύξηση των εξόδων του κράτους είχε θεωρηθεί μια από τις βασικές αιτίες της χρεοκοπίας μας. Λογικό είναι να θεωρεί κάποιος, ότι μια χώρα που πλήρωσε με τρία μνημόνια το ξεχαρβάλωμα των δημοσίων οικονομικών της, το πρώτο που θα προσέχει τώρα που ανακάμπτει είναι να κρατάει σφιχτά το ταμείο.

Στη συζήτηση περί δημοσίων δαπανών, συμμετέχει έντονα και η στερεοτυπική έκφραση, σχεδόν δημοσιογραφικό κλισέ, ότι η εύρεση δημοσιονομικού χώρου ανοίγει τον δρόμο για νέο δωράκι παροχών. Δηλαδή για νέα δαπάνη. Με το ταβάνι του 2,6% από το νέο έτος, μάλλον πρέπει να ξεχάσουμε τέτοια δώρα. Είναι προτιμότερο να αναζητήσουμε πιο στέρεους προορισμούς του περισσεύματος των φόρων μας. Για παράδειγμα είναι βέβαιο, ότι αν δώσει η κυβέρνηση μια φορολογική ανάσα σε αυτούς που πληρώνουν τα περισσότερα, δηλαδή τους μισθωτούς, τότε αυτοί θα της το ανταποδώσουν με μεγαλύτερη κατανάλωση, ανάπτυξη και περισσότερη επιστροφή φόρων. Το ίδιο θα συμβεί εάν χρησιμοποιήσουμε το όποιο περίσσευμα, ειδικά εάν αυτό προέλθει από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, για πιο χρήσιμους σκοπούς, όχι για επιδόματα. Αλλά για την κινητροδότηση επιχειρήσεων ώστε αυτές να γίνουν μεγαλύτερες, πιο εξαγωγικές, πιο καινοτόμες, οι οποίες με τη σειρά τους θα απασχολούν περισσότερους και πιο καλοπληρωμένους μισθωτούς. Ετσι θα συμπληρωθεί ένας κύκλος που θα τροφοδοτεί με υγιή ανάπτυξη την οικονομία και όσο αυτή θα αναπτύσσεται τόσο θα αυξάνονται τα περιθώρια για υψηλότερες δαπάνες. Για καλύτερο κράτος, για καλύτερες υπηρεσίες, για δίκαια επιδόματα προς αυτούς που τα χρειάζονται. Τότε όμως και μόνο τότε θα μπορούν να αυξηθούν σημαντικά οι δαπάνες.