Η «μεγάλη {LF}των λαϊκιστών σχολή»

Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος απόφοιτος κάποιας διάσημης οικονομικής σχολής για να εξηγηθούν όσα κάνει μετεκλογικά ο Ερντογάν στην οικονομία. Τα όσα έκανε, όμως, τα τελευταία πολλά χρόνια πριν από τις εκλογές του Μαΐου είναι προφανές ότι διδάσκονται μόνο στη μεγάλη των «λαϊκιστών» σχολή. Παρά το γεγονός ότι εκ του – εκλογικού – αποτελέσματος δικαιώθηκε.

Πριν από τις εκλογές, υποστήριξε την αντιοικονομική άποψη ότι ο πληθωρισμός θα συγκρατηθεί μειώνοντας τα επιτόκια. Ολες οι κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως ανέβαζαν τα επιτόκια προκειμένου να μειωθεί η ρευστότητα στην οικονομία. Ο Ερντογάν τα μείωνε επικαλούμενος τον ισλαμικό νόμο που απαγορεύει τον ανατοκισμό. Βέβαια, μόνο σε ονομαστικό επίπεδο, ίσα να τα βλέπουν οι νοικοκυραίοι, αλλά σε πραγματικά επίπεδα υπερίπταντο, μαζί με τον πληθωρισμό. Ελεγε ότι αυτό ήταν το σωστό, αλλά η άποψή του ίσχυσε μόνο μέχρι τις εκλογές. Την επομένη σχεδόν μέρα των εκλογών, τα επιτόκια άρχισαν να αυξάνονται, η οικονομία άρχιζε να παίρνει ανάσα και οι πολίτες να πληρώνουν…

Στην κορύφωση της προεκλογικής περιόδου είχε υποσχεθεί δωρεάν φυσικό αέριο έως 25 κυβικά μέτρα μηνιαίως για ένα έτος για οικιακή χρήση όλων των πολιτών. Μετεκλογικά, την Κυριακή, αύξησε τους φόρους στα καύσιμα κατά σχεδόν 200%. Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης στην αμόλυβδη και το ντίζελ, που συζητούσαμε και στην Ελλάδα προεκλογικά, αυξήθηκαν προκειμένου να κλείσουν μια σειρά από τρύπες στον πολύπαθο, από την προεκλογική οικονομική πολιτική και τους φονικούς σεισμούς του Φεβρουαρίου, τουρκικό προϋπολογισμό. Και ας αυξάνουν εκ νέου τον πληθωρισμό, τον πληθωρισμό που σήμερα σε επίσημα επίπεδα είναι στο 38% (ανεπίσημα πάνω από 60%), επιβαρύνοντας εκ νέου τους τούρκους πολίτες.

Και δεν είναι οι μόνες οι συγκεκριμένες επιβαρύνσεις. Μια σειρά από αυξήσεις φόρων έχουν ήδη εισαχθεί σε διάφορα καταναλωτικά αγαθά. Ενα άλλο νομοσχέδιο έρχεται να μειώσει τους φόρους στις επιχειρήσεις προκειμένου να προσελκύσει η χώρα επενδύσεις, όμως σε αντιστάθμισμα προβλέπεται ο διπλασιασμός των τελών κυκλοφορίας των αυτοκινήτων για το τρέχον έτος.

Δύο παρατηρήσεις ως συμπέρασμα για τη στάση του τούρκου προέδρου. Οι μάγκες στην οικονομία, όπως νωρίτερα έγινε και στα εθνικά θέματα, δεν μπορούν να αντιστρατεύονται την οικονομική λογική. Θεωρούσε για χρόνια ότι με την αποδυνάμωση της λίρας θα προσείλκυε ξένους επενδυτές, αγοραστές ακινήτων και τουρίστες. Οτι θα ενθάρρυνε τους ντόπιους επενδυτές και θα δυσκόλευε αντίστοιχα τις εισαγωγές και τα ταξίδια των τούρκων πολιτών στο εξωτερικό. Πέτυχε μια «οικονομική τρύπα στο νερό». Στη σύγχρονη οικονομία, μια χώρα όσο αυτάρκης και να δηλώνει, όπως η προεκλογική Τουρκία, δεν μπορεί να αγνοεί τους οικονομικούς κανόνες.

Ο οικονομικός «μεγαλοϊδεατισμός» Ερντογάν μάς τελείωσε, για την ώρα. Αν επιβεβαιωθεί η πληροφορία, ότι μαζί με τη στροφή της οικονομικής πολιτικής του προς τον ρεαλισμό, εξασφάλισε και μια γραμμή χρηματοδότησης 11-13 δισεκατομμύρια δολάρια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τότε η «κωλοτούμπα» του δεν θα έχει προηγούμενο. Ή μήπως όχι; Γιατί αμυδρά μου έρχεται στη μνήμη ένας λαϊκιστής πολιτικός σε γειτονική με την Τουρκία χώρα, ο οποίος προεκλογικά υποσχόταν πράγματα που δεν γίνονταν, προκειμένου να εδραιώσει τη θέση του και μετεκλογικά, όταν προσπάθησε να τα υλοποιήσει, φόρτωσε με ζημιές δισεκατομμυρίων τη χώρα του. Ακολούθησε μεγαλοπρεπής «κωλοτούμπα». Ηταν και αυτός μέλος της «μεγάλης των λαϊκιστών σχολής»…