Ο «σκοτεινός» στόλος απειλεί το περιβάλλον

Αυξάνονται οι κίνδυνοι κατά του περιβάλλοντος από τις «κρυφές» μεταφορές φορτίων πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο (ship to ship – STS), σύμφωνα με έγγραφα που κατατέθηκαν στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ).

Η κατάσταση περιπλέκεται περισσότερο τώρα που για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2022, που επιβλήθηκε το όριο των 60 δολ. το βαρέλι, η τιμή του πετρελαίου τύπου Urals πέρασε αυτό το όριο. Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην αύξηση της δραστηριότητας του λεγόμενου «σκοτεινού» στόλου των δεξαμενοπλοίων, δηλαδή αυτών που δεν είναι εμφανής η ιδιοκτησία τους, κλείνουν τα δορυφορικά συστήματα παρακολούθησης (AIS) και παραβιάζουν τις κυρώσεις. Παράλληλα δεν αποκλείεται να επιφέρει και άνοδο του φαινομένου STS.

Επισημαίνεται ότι οι αρχικές κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο έφεραν αύξηση στη δραστηριότητα μεταφοράς αργού από πλοίο σε πλοίο (ship to ship – STS) στην οποία εμπλέκονται και παράνομα δεξαμενόπλοια. Εκτιμάται ότι περίπου 11.500 μεταφορές από πλοίο σε πλοίο πετρελαιοειδών πραγματοποιούνται κάθε χρόνο, σύμφωνα με το SafeSTS. Οι μεταφορές πραγματοποιούνται σε 250 τοποθεσίες σε 85 χώρες σε όλο τον κόσμο, τα δύο τρίτα των οποίων γίνονται σε λιμάνια. Ομως η αύξηση της μεταφορικής δραστηριότητας στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, λόγω των δυτικών κυρώσεων και του εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, έχει επιτρέψει στα δεξαμενόπλοια aframax που φορτώνουν σε ρωσικά λιμάνια να μεταφέρουν τα φορτία τους σε VLCC που περιμένουν στα ανοικτά της Ελλάδας, της Ισπανίας και του Ατλαντικού για να μειώσουν το κόστος μεταφοράς για μακρινά ταξίδια προς την Ασία. Οι περισσότερες από αυτές τις μεταφορές πραγματοποιούνται με βάση τη διεθνή νομοθεσία, η οποία προβλέπει την ενημέρωση 48 ώρες πριν του κράτους εντός των χωρικών υδάτων ή της ΑΟΖ του οποίου θα γίνει η διαδικασία STS.

Στο κόκκινο τέσσερις χώρες

Ωστόσο, σύμφωνα με την εισήγηση που κατέθεσε στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ) μια oμάδα παράκτιων χωρών στην οποία συμμετέχουν η Ισπανία, η Αυστραλία, οι ΗΠΑ και η Δανία, οι κίνδυνοι ρύπανσης αυξάνονται μετά την αύξηση των μεταφορών ρωσικού πετρελαίου και κυρίως την άνοδο του αριθμού των «κρυφών» μεταφορών. Για τον λόγο αυτόν κάλεσαν τα κράτη και τις σημαίες να αποτρέψουν τις παράνομες διαδικασίες STS εντός των παράκτιων υδάτων τους.

Στο σημείο αυτό παρενέβησανη Intertanko (ένωση ανεξάρτητων πλοιοκτητών δεξαμενοπλοίων) και το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο (ICS), και εξηγούν ότι για λειτουργικούς λόγους συνήθως τα δεξαμενόπλοια όταν συμμετέχουν σε μεταφορά STS μειώνουν την ένταση των συστημάτων AIS, με αποτέλεσμα ορισμένες φορές να μην το «πιάνουν» οι δορυφόροι που βρίσκονται σε απόσταση 950 χιλιομέτρων από τη Γη και τα πλοία να γίνονται «σκοτεινά». Επομένως, η μη λήψη μιας εκπομπής δεν μπορεί να θεωρηθεί συνώνυμη με παράνομες επιχειρήσεις, δήλωσε η Intertanko στην Επιτροπή Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος, του ΙΜΟ.