«Ζυμώνονται» εξελίξεις {LF}στην Ανατολική Μεσόγειο

Κάτι ζυμώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο: σε αυτό το συμπέρασμα οδηγούσαν χθες, λίγο προτού ξεκινήσει η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους, επίσημες και ανεπίσημες δηλώσεις που έφταναν τόσο από εκεί όσο και από το Βερολίνο, το Παρίσι και την Ουάσιγκτον. Το επιβεβαιώνουν οι διμερείς συναντήσεις που θα έχουν στην πρωτεύουσα της Λιθουανίας τόσο με τον Κυριάκο Μητσοτάκη όσο και με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Τζο Μπάιντεν, και ο Εμανουέλ Μακρόν, και ο Ολαφ Σολτς. Αλλά και η πρωτοβουλία που αναλαμβάνει ο Σολτς για τη διαμόρφωση μιας θετικής ατζέντας στην Ανατολική Μεσόγειο, κρίνοντας «πολύ ευνοϊκή» τη σημερινή συγκυρία.

Ο αμερικανός πρόεδρος είχε στείλει ήδη από προχθές τα μηνύματά του, εκφράζοντας αισιοδοξία για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ παρά τα εμπόδια που συνέχιζε να θέτει η Αγκυρα – η οποία συνέδεσε μάλιστα χθες το θέμα αυτό με την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ. Με απλά λόγια: ο αμερικανός πρόεδρος είχε στόχο να «κλείσει» μία τετραμερή συμφωνία, με βάση την οποία η Τουρκία θα επιτρέψει στη Σουηδία να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, σε αντάλλαγμα για την πώληση F-16 στην Αγκυρα, υπό τον όρο όμως πως αυτά δεν θα χρησιμοποιηθούν ως απειλή κατά της Ελλάδας. Το παζάρι της Αγκυρας με την Ουάσιγκτον δεν φαίνεται να το παρακολουθεί αμέτοχη η Αθήνα, η οποία έχει τις δικές της απαιτήσεις, πρωτίστως μέσω της προμήθειας των F-35.

Ανοιχτοί δίαυλοι

Τελικά αργά χθες το βράδυ και μετά την τριμερή Στόλτενμπεργκ – Ερντογάν – Κρίστερσον, το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε ότι η Τουρκία στέλνει στη Βουλή το Πρωτόκολλο Προσχώρησης για τη Σουηδία και θα εργαστεί για την επικύρωσή του – ενώ από την πλευρά του ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ δήλωσε πως συμφώνησαν με τον Ερντογάν να «ενεργοποιήσουν εκ νέου» τις σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και της ΕΕ.

Για την Αθήνα έχει ιδιαίτερη σημασία η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, η οποία θα πραγματοποιηθεί αύριο και θα είναι η πρώτη μετά το «Μητσοτάκης γιοκ» και την αντιστροφή του κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις που ακολούθησε τους φονικούς σεισμούς στη γείτονα, με την Αθήνα να επιθυμεί επανεκκίνηση και αποφυγή των εντάσεων. Οπως σημείωναν κυβερνητικές πηγές στα «ΝΕΑ», στη συνάντηση «δεν αναμένονται θαύματα, αναμένεται ωστόσο ένα θετικό βήμα, που είναι οι ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας». Κανείς δεν περιμένει άλλωστε σε ένα τετ α τετ να λυθούν τα ζητήματα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ωστόσο μπορεί να γίνει μια αρχή. Με τον Μητσοτάκη να έχει ταχθεί επανειλημμένα υπέρ των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας. Και τα ελληνοτουρκικά να είναι άμεσα συνδεδεμένα με την Ανατολική Μεσόγειο.

Ετοιμοι για διάλογο

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, αναφερόμενος στα ελληνοτουρκικά, επανέλαβε ότι η Αθήνα πιστεύει στην επίλυση των διαφορών, δεν προκαλεί εντάσεις, αλλά «δεν υποχωρεί, ούτε κατ΄ ελάχιστο, σε όσα είναι τα εθνικά συμφέροντα». Εξέφρασε την ελπίδα οι δύο πλευρές να μπουν σε διάλογο αφού, όπως είπε, η ένταση δεν οδήγησε ποτέ πουθενά.  

Στη συνάντηση Ερντογάν – Μητσοτάκη θα είναι παρόντες οι ΥΠΕΞ των δύο χωρών, η διπλωματική σύμβουλος του Πρωθυπουργού Αννα Μαρία Μπούρα καθώς και ο επικεφαλής σύμβουλος του Ερντογάν, Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς. Στόχος, να χτιστεί ξανά η εμπιστοσύνη που είχε χαθεί στην πολεμική ρητορική και τις προκλήσεις, με την ελληνική πλευρά να εμφανίζεται έτοιμη για διάλογο για τη μία και μόνη διαφορά που αναγνωρίζει με την Τουρκία, την υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και των κανόνων καλής γειτονίας, μακριά από προκλήσεις και απειλές. Με το ζητούμενο να παραμένει ποια θα είναι τελικά η στάση της Αγκυρας. Στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής θα υπάρξει συνάντηση και των υπουργών Αμυνας, Νίκου Δένδια και Γιασάρ Γκιουλέρ.  

Συνάντηση και με τον Εντι Ράμα

Ιδιαίτερα σημαντική η συνάντηση που θα έχει ο Μητσοτάκης και με τον πρωθυπουργό της Αλβανίας Εντι Ράμα, την πρώτη μετά τις εκλογές και την κρίση που απειλεί τις σχέσεις Αθήνας – Τιράνων μετά τη σύλληψη του δημάρχου Χειμάρρας Φρέντη Μπελέρη. Στην ατζέντα του Πρωθυπουργού είναι επίσης ένα ραντεβού σήμερα με τον πρόεδρο του Μαυροβουνίου Τζάκοβ Μιλάτοβιτς καθώς και αύριο με τον πρωθυπουργό της Βόρειας Μακεδονίας Ντιμίταρ Κοβάτσεφσκι, με τα Βαλκάνια να παραμένουν στις προτεραιότητες της Αθήνας.

Ο Πρωθυπουργός επισκέφθηκε χθες τη Λετονία, όπου είχε συνάντηση με τον ομόλογό του Κρισιάνις Κάρις και έστειλε μήνυμα υπέρ της γρήγορης ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις αμυντικές δαπάνες και τη σημασία της αμυντικής πολιτικής της ΕΕ υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ.