Ο Ερντογάν ανοίγει {LF}τον δρόμο στη Σουηδία {LF}για το ΝΑΤΟ

Να κάνει την «έκπληξη» αποφάσισε ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μία μέρα πριν από την έναρξη της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, στο Βίλνιους, δίνοντας χθες βράδυ το «πράσινο φως» για την προώθηση των διαδικασιών ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ στην τουρκική Εθνοσυνέλευση. Και ενώ μέχρι και πριν από την αναχώρησή του από την Τουρκία έθετε όρους για την ένταξη της Σουηδίας στη Συμμαχία, δείχνοντας ένα νέο παιχνίδι εκβιασμού προς τη Δύση. Πριν φτάσει στο Βίλνιους χθες ο τούρκος πρόεδρος έθεσε τρία ζητήματα απέναντι στους συμμάχους της Αγκυρας στο ΝΑΤΟ, ξεκινώντας από τις κυρώσεις στους αμυντικούς εξοπλισμούς «που άδικα έχουν επιβάλει κάποιοι σύμμαχοι στην Τουρκία». Συνέδεσε ακόμα την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ με την ενταξιακή πορεία της Αγκυρας στην ΕΕ. Και τέλος επανέφερε το τουρκικό αίτημα για τα F-16. Δεν παρέλειψε να εκβιάσει τις ΗΠΑ, λέγοντας ότι την τελική απόφαση για την άρση του βέτο όσον αφορά την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ θα λάβει η τουρκική Εθνοσυνέλευση, συνδέοντάς το με τις αντιρρήσεις του αμερικανικού Κογκρέσου για την πώληση των F-16 στην Τουρκία.

Η ανακοίνωση του ΝΑΤΟ που εκδόθηκε αργά χθες το βράδυ έδειξε ότι η τριμερής που είχαν ο Ερντογάν με τον  Στόλτενμπεργκ και τον πρωθυπουργό της Σουηδίας Ουλφ Κρίστερσον, καθώς και το τετ α τετ με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, είχαν αποτέλεσμα. Ο Ερντογάν πήρε καταρχήν τις δεσμεύσεις που χρειάζεται, έδωσε και αυτός τις δικές του και έδειξε να ευθυγραμμίζεται με τη Δύση. Με την αντίδραση της Μόσχας να αναμένεται.

Σαφής δέσμευση

Ο Στόλτενμπεργκ ανακοίνωσε με «χαρά» ότι ο Ερντογάν συμφώνησε να προωθήσει το ενταξιακό πρωτόκολλο για τη Σουηδία στην τουρκική Βουλή «το συντομότερο δυνατόν και να συνεργαστεί στενά με το κοινοβούλιο για να διασφαλίσει την επικύρωσή του». Ενα ιστορικό βήμα, όπως δήλωσε ο γ.γ. του ΝΑΤΟ, χωρίς όμως να είναι σε θέση να δώσει το χρονοδιάγραμμα που θα ακολουθήσει η Αγκυρα που ίσως γίνει ένας άσος στο μανίκι του Ερντογάν. Ο Στόλτενμπεργκ πάντως επέμεινε ότι έχει «σαφή δέσμευση» και ο Ερντογάν είπε ότι θα συμβεί «το συντομότερο δυνατόν».

Στην ανακοίνωση του ΝΑΤΟ σημειώνονται ως «νόμιμες» οι ανησυχίες της Τουρκίας για την ασφάλεια και τα βήματα που έχει κάνει η Σουηδία. Επαναβεβαιώνεται ο τριμερής μόνιμος κοινός μηχανισμός του 2022 καθώς και συμφωνείται ένα νέο διμερές Σύμφωνο Ασφαλείας, με συνεδριάσεις σε υπουργικό επίπεδο και τη Σουηδία να παρουσιάζει, μεταξύ άλλων, οδικό χάρτη καταπολέμησης της τρομοκρατίας, ενώ το ΝΑΤΟ θα καθιερώσει Ειδικό Συντονιστή.

Στα κέρδη της Τουρκίας η σαφής δέσμευση του ΝΑΤΟ, επί της αρχής, ότι «δεν πρέπει να υπάρχουν περιορισμοί, φραγμοί ή κυρώσεις στο αμυντικό εμπόριο και τις επενδύσεις μεταξύ των συμμάχων. Θα εργαστούμε για την εξάλειψη τέτοιων εμποδίων». Μία παράγραφος που δείχνει ευθέως τα F-16 και όχι μόνο. Στην ίδια κατεύθυνση δείχνει και η δήλωση με νόημα και από τον αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, ο οποίος θα έχει σήμερα συνάντηση με τον Ερντογάν. «Είμαι έτοιμος να συνεργαστώ με τον πρόεδρο Ερντογάν και την Τουρκία για την ενίσχυση της άμυνας και της αποτροπής στην ευρωατλαντική περιοχή», ανέφερε ο Μπάιντεν μετά τις ανακοινώσεις.

Ο εκσυγχρονισμός των F-16

Υπενθυμίζεται ότι σε συνέντευξή του στο CNN ο αμερικανός πρόεδρος την Κυριακή σημείωνε ότι «η Τουρκία αναζητά τον εκσυγχρονισμό των αεροσκαφών F-16. Και ο Μητσοτάκης αναζητά επίσης κάποια βοήθεια». «Αυτό που προσπαθώ, ειλικρινά, να πετύχω εδώ είναι να ενισχύσουμε το ΝΑΤΟ όσον αφορά τη στρατιωτική ικανότητα τόσο της Ελλάδας όσο και της Τουρκίας, και να επιτρέψουμε στη Σουηδία να εισέλθει στη Συμμαχία», ανέφερε ο Μπάιντεν σε έναν χρησμό που δείχνει να αποκτά νόημα. Ακόμα η Σουηδία δεσμεύτηκε να «υποστηρίξει ενεργά τις προσπάθειες για την αναζωογόνηση της διαδικασίας ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων του εκσυγχρονισμού της Τελωνειακής Ενωσης ΕΕ – Τουρκίας και της απελευθέρωσης των θεωρήσεων εισόδου».

Θετικό σήμα στην Τουρκία έδωσε και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ που μετά τη συνάντηση με τον Ερντογάν έγραψε στο Twitter ότι οι δυο τους εξερεύνησαν «τις ευκαιρίες ώστε η συνεργασία μας να ξαναγίνει σημαντική και να ενεργοποιήσουμε εκ νέου τις σχέσεις μας».

Νωρίτερα Σολτς, Κομισιόν, αλλά και Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχαν σπεύσει να χαρακτηρίσουν διαφορετικές διαδικασίες τη διεύρυνση ΝΑΤΟ και ΕΕ, οι οποίες δεν μπορούν να συνδεθούν.