Περιμένουν «μαστίγιο και καρότο» από την πλευρά Μητσοτάκη

Μέχρι ο ΣΥΡΙΖΑ να εκλέξει την επόμενη ηγεσία του, η οποία θα δείξει και την κατεύθυνση που θα πάρει το κόμμα, στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ γνωρίζουν πως έχουν πεδίο κινήσεων στην αντιπολίτευση – παράλληλα, όμως, το τρίτο κοινοβουλευτικό κόμμα γίνεται στόχος πίεσης από την κυβέρνηση. Η ανάλυση του Κυριάκου Μητσοτάκη για την τέταρτη φάση εκσυγχρονισμού του ελληνικού κράτους, οι αναφορές του στον Ανδρέα Παπανδρέου και τον Κώστα Σημίτη στην αρχή των προγραμματικών δηλώσεων θεωρήθηκαν το ιδεολογικό περίβλημα ενός ανοίγματος πέρα από τον άξονα πρόοδος – συντήρηση, για ακροατές και ψηφοφόρους του πολιτικού Κέντρου – και ήρθε σε συνδυασμό με την παρουσία αρκετών πασοκογενών στο κυβερνητικό σχήμα, σε υπουργικές και υφυπουργικές θέσεις. Η πίεση, ωστόσο, αφορά και τα πρώτα κοινοβουλευτικά «ναι» και «όχι» που θα παράσχει το ΠΑΣΟΚ, με δεδομένο πως και εκεί θα αποτυπώνεται μια πρώτη κεντρώα προσέγγιση από τη νέα κυβέρνηση.

Στην ανάλυση Μητσοτάκη περί «πολυδιάστατου εκσυγχρονισμού», ο Νίκος Ανδρουλάκης απάντησε στο κλείσιμο της κοινοβουλευτικής διαδικασίας: «Μια από τις παρενέργειες της κρίσης είναι η κακοποίηση των λέξεων (…) Τι σημαίνει εκσυγχρονισμός; Για εμάς είναι η προσπάθεια οι λειτουργίες του κράτους, οι θεσμοί και η ποιότητα ζωής των πολιτών να προσεγγίσουν το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Αυτό σημαίνει να βρεθούμε ξανά σε τροχιά σύγκλισης και όχι απόκλισης από τον σκληρό πυρήνα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Δεν μπορεί, λοιπόν, να αυτοπροβάλλεστε ως φορέας εκσυγχρονισμού όταν εξαιτίας των επιλογών σας μεγαλώνει η απόσταση».

Η ψήφος των αποδήμων

Η απάντηση Μητσοτάκη ήρθε με βολές για τις προτάσεις Ανδρουλάκη, όπως τη δημιουργία δεκάδων χιλιάδων φοιτητικών εστιών. Οπως είπε, πρόκειται για πρόταση που δεν λαμβάνει υπόψη τις αντοχές του προϋπολογισμού – συνόδευσε, δε, την απάντηση και με το «καρφί» προς τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ ότι «εδώ δεν είναι Ευρωβουλή». Ο Πρωθυπουργός, ωστόσο, ξεδίπλωσε και δύο σημεία πολιτικής, τα οποία το ΠΑΣΟΚ θα κληθεί να αποφασίσει αν στηρίζει το ερχόμενο διάστημα – με πρώτη την άρση των περιορισμών και την ψήφο των αποδήμων, η οποία έρχεται άμεσα.

Πού πατάει το Μέγαρο Μαξίμου για να πιέσει τη Χαριλάου Τρικούπη να συναινέσει σε αυτήν την πρώτη αλλαγή; Στο γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ, όταν το θέμα είχε τεθεί επί τάπητος στην προηγούμενη τετραετία, είχε εμφανιστεί τόσο δημόσια όσο και στη σχετική διακομματική επιτροπή με θέση υπέρ της άρσης των περιορισμών – τον Απρίλιο του 2021 η Φώφη Γεννηματά μιλούσε για «πλήρη δικαιώματα» όσων είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους, με πρόταση δυνατότητας επιστολικής ψήφου, με τις απαραίτητες διασφαλίσεις διαφάνειας. Σε κάθε περίπτωση, από τη Χαριλάου Τρικούπη ξεκαθαρίζουν πως πρώτα πρέπει να πάρουν στα χέρια τους τη ρύθμιση που θα φέρει η κυβέρνηση, ενώ ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει τοποθετηθεί δημόσια για την παρούσα ρύθμιση χαρακτηρίζοντάς τη «εξόχως προβληματική».

Το άρθρο 16

Το δεύτερο σημείο πολιτικής που ήδη αναφέρθηκε ο Μητσοτάκης ήταν η μεταρρύθμιση του άρθρου 16 του Συντάγματος για τον δημόσιο χαρακτήρα της εκπαίδευσης: «Εύχομαι ειλικρινά, κ. Ανδρουλάκη, να μην ξανακάνετε το ίδιο λάθος και να σταματήσει αυτή η ελληνική ιδιαιτερότητα του κρατικού μονοπωλίου στην ανώτατη εκπαίδευση» ανέφερε χαρακτηριστικά – την περίοδο της τελευταίας κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ η μεταρρύθμιση είχε βρει φωνές που διαφωνούσαν και εντός του κομματικού μηχανισμού, αλλά και της ΠΑΣΠ. Επισήμως πλέον το ΠΑΣΟΚ δεν αποκλείει τη συζήτηση για την αναθεώρηση, υπό «όρους και προϋποθέσεις», που αφορούν την παράλληλη αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου. «Δεν είμαστε αρνητικοί στην ουσιαστική ρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με γνώμονα την αυτονομία, τη λογοδοσία και τα υψηλά στάνταρ, που πρέπει να πληρούνται όπως και σε άλλες χώρες» ανέφερε κατά τη διαδικασία των προγραμματικών ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, ξεκαθαρίζοντας πως σε καμία περίπτωση η παράταξή του δεν θα συναινέσει να θεωρούνται ισότιμα πανεπιστήμια τα «ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, που θα βάλουν απλά μια ταμπέλα και θα κάνουν εμπόριο πτυχίων».