Δυσφορία στους νέους αναφορικά με τις προοπτικές της ζωής τους

Τα πτυχία αποτελούν όπλο των νέων απέναντι στην ανεργία. Ωστόσο, αυτό δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε καλοπληρωμένες δουλειές που απαιτούν υψηλή κατάρτιση και δίνουν μακρόπνοες προοπτικές ανέλιξης.

Εξηγεί η καθηγήτρια του Παντείου: «Σύμφωνα με τα αποτελέσματα πολλών μελετών, η Ελλάδα είναι η χώρα με το υψηλότερο ποσοστό “κάθετης αναντιστοιχίας” δεξιοτήτων στην ΕΕ, εφόσον ένα πολύ υψηλό ποσοστό νέων πτυχιούχων απασχολείται σε θέσεις εργασίας που απαιτούν γνώσεις και ικανότητες που αντιστοιχούν σε χαμηλότερο εκπαιδευτικό επίπεδο. Ενδεικτικά, το 2022 το 40% των εργαζόμενων νέων έως 29 ετών στη χώρα μας είχαν πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ωστόσο μόνο 30% δούλευαν σε μη χειρωνακτικά επαγγέλματα υψηλής ειδίκευσης.

Γενικότερα, πάνω από τους μισούς νέους 15-24 ετών και το 30% αυτών 25-29 ετών απασχολούνται στην εστίαση, στα καταλύματα και στο εμπόριο, σε δουλειές χαμηλής ή μεσαίας ειδίκευσης, με αδήλωτη ή υποδηλωμένη εργασία, πολύ εκτεταμένα ωράρια, χωρίς ρεπό, πολύ κακές συνθήκες εργασίας. Εξάλλου η εποχική και προσωρινή εργασία, η ψευτοανεξάρτητη εργασία (μπλοκάκια), ο δανεισμός και η εργολαβική εργασία είναι πολύ πιο συχνά στους νέους απ’ ότι στους μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόμενους και δεν παρέχουν προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης, ενώ οι χαμηλοί μισθοί και τα υψηλά ενοίκια δεν επιτρέπουν την αυτόνομη διαβίωση των νέων» συνεχίζει η Καραμεσίνη.

Το βιοτικό επίπεδο. «Τα παγκόσμια γεγονότα (Ελλάδα 2008, Γαλλία 2023 κ.ά.) δείχνουν ότι μπορεί να υπάρχει συσσωρευμένη δυσφορία στους νέους αναφορικά με τις προοπτικές της ζωής τους. Διαμορφώνουν την αντίληψη ότι το βιοτικό επίπεδο το οποίο θα έχουν θα είναι σχετικά υποδεέστερο των γονέων τους» συμπληρώνει ο επίτιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ. «Εάν σε αυτή τη εικόνα προστεθούν τα αυξημένα ζητήματα στέγης, τα οποία θα υπάρχουν στο μέλλον, και οι γκρίζες προοπτικές των ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών συστημάτων, τότε πραγματικά υπάρχουν προϋποθέσεις επιδείνωσης των νεανικών προοπτικών».

Μάλιστα, η Καραμεσίνη εκτιμά πως ήδη βλέπουμε στην Ελλάδα στοιχεία της «μεγάλης παραίτησης» των νέων: «Αν κοιτάξει κανείς τα στατιστικά στοιχεία του 2022, οι άνεργοι νέοι στη χώρα μας που είχαν προηγουμένως εργασία δηλώνουν σε πολύ υψηλότερο ποσοστό από τους υπόλοιπους ανέργους ως λόγο που σταμάτησαν την εργασία τους “άλλους λόγους”, που συνδέονται με παραίτηση από τη δουλειά, ενώ το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια».

Σε έναν κόσμο που αλλάζει, οι προοπτικές εργασίας των νέων δείχνουν σκαιές. Η Ελλάδα της δεκαετούς οικονομικής ύφεσης, παρά τις όποιες θετικές ενδείξεις, δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση. Πολύ δε μάλλον όταν τα στοιχεία για το μέλλον της αγοράς εργασίας στη χώρα διαγράφουν μια εικόνα που δύσκολα θα αλλάξει σημαντικά τα επόμενα χρόνια.