Ντέιβιντ Ντεπτιούλα – Ιαν Λέσερ

Η ενίσχυση της άμυνας της Συμμαχίας στα βορειανατολικά της Ευρώπης, όπου θα περιλαμβάνεται και η διάσταση των πυρηνικών, η βοήθεια προς την Ουκρανία, καθώς και το ζήτημα της ένταξης της Σουηδίας αναμένεται ότι θα απασχολήσουν πρωτίστως τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους τον Ιούλιο δηλώνουν στα «ΝΕΑ» δύο επιφανείς γνώστες των νατοϊκών ζητημάτων: ο πρύτανης του Ινστιτούτου Μίτσελ για Αεροδιαστημικές Σπουδές Ντέιβιντ Ντεπτιούλα και ο αντιπρόεδρος και διευθυντής στις Βρυξέλλες του German Marshall Fund (GMF) Ιαν Λέσερ. Παρασκηνιακά θα υπάρξει επίσης συζήτηση για την αναζήτηση νέου γ.γ. της Συμμαχίας.

Ντέιβιντ Ντεπτιούλα

«Η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να συζητηθεί στο Βίλνιους»

«Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ θα έχουν πολλά στο πιάτο τους στο Βίλνιους. Πρώτον, υπάρχει η συνεχιζόμενη κρίση στο Κοσυφοπέδιο. Το ΝΑΤΟ έστειλε ενισχύσεις στην αποστολή της KFOR και οι διπλωματικές προσπάθειες από τα κράτη – μέλη είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή τόσο μιας άμεσης κλιμάκωσης της βίας όσο και για την προώθηση της μακροπρόθεσμης σταθερότητας στην περιοχή. Επίσης, πιθανότατα θα έχουμε περισσότερη εικόνα για την πρόοδο της ουκρανικής αντεπίθεσης μέχρι τη Σύνοδο, επομένως οι ηγέτες του ΝΑΤΟ θα συντονίσουν τα επόμενα βήματα για την ουκρανική υλική βοήθεια. Υπάρχει επίσης το θέμα της ένταξης της Σουηδίας, το οποίο πιθανότατα θα δει θετικές εξελίξεις τις επόμενες εβδομάδες» επισημαίνει ο απόστρατος αμερικανός αντιπτέραρχος.

Το ζήτημα της Ουκρανίας

Ειδικότερα για το ζήτημα της Ουκρανίας και της ενίσχυσης της άμυνας του ΝΑΤΟ ο κ. Ντεπτιούλα δηλώνει: «Η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να συζητηθεί στο Βίλνιους. Το Νο 1 ζήτημα είναι φυσικά ότι θα έσυρε αμέσως τη Συμμαχία σε άμεση σύγκρουση με τη Ρωσία. Ωστόσο, εάν η Ουκρανία ήταν σε θέση να σταθεροποιήσει τα κέρδη της μακροπρόθεσμα και να παγώσει τις εχθροπραξίες με τη Ρωσία, ίσως υπήρχε περιθώριο να τους φέρει στο ΝΑΤΟ. Μια νίκη που θα δει την απελευθέρωση της Κριμαίας και της Ανατολικής Ουκρανίας θα το έκανε πολύ πιο ευχάριστο στα άλλα μέλη. Ωστόσο, αυτή θα πρέπει να είναι μια προσέγγιση βασισμένη σε προϋποθέσεις. Θα χρειαστεί να βοηθήσουμε την Ουκρανία στην εξάλειψη της ενδημικής διαφθοράς που υπήρχε πριν από τον πόλεμο και να διασφαλίσουμε ότι δεν θα υπάρξει έξαρση κερδοσκοπίας όπλων στη συνέχεια. Η ουκρανική δημοκρατική διαδικασία θα πρέπει επίσης να επανενσωματώσει εδάφη και πληθυσμούς που έχουν καταληφθεί από τη Ρωσία για σχεδόν έναν χρόνο. Εάν η Κριμαία και τα ανατολικά απελευθερωθούν, εκατομμύρια Ρώσοι και υποστηρικτές της Ρωσίας θα βρεθούν υπό ουκρανική δικαιοδοσία για πρώτη φορά από το 2014, επομένως πρέπει να διασφαλίσουμε ότι τα ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματά τους γίνονται σεβαστά σύμφωνα με τις δημοκρατικές και δικαστικές διαδικασίες της Ουκρανίας. Το πιθανότερο είναι ότι θα υπάρξουν κάποιες εγγυήσεις βραχυπρόθεσμα που θα υπολείπονται της ιδιότητας μέλους. Αυτό μπορεί να σημαίνει οτιδήποτε, από την επανάληψη της δέσμευσης του ΝΑΤΟ για υλική υποστήριξη, μέχρι υπό όρους διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες ασφαλείας σε επίπεδο κρατών μελών».

Αντίδραση της Τουρκίας

Τι εκτιμά ότι θα συζητηθεί για την Ανατολική Μεσόγειο και το ζήτημα της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ; «Μπορούμε να περιμένουμε ότι η αντίδραση της Τουρκίας έναντι της ένταξης θα αμβλυνθεί κάπως τώρα που τελείωσαν οι τουρκικές εκλογές. Ο Ερντογάν έχει μεγαλύτερο πολιτικό κεφάλαιο τώρα που εξασφάλισε την επανεκλογή του, επομένως υπάρχουν λιγότερα κίνητρα για να ακολουθήσει μια σκληρή προσέγγιση. Τόσο η Τουρκία όσο και η Ελλάδα είναι κρίσιμοι εταίροι στη στρατηγική του ΝΑΤΟ για την Ανατολική Μεσόγειο. Χρειαζόμαστε την τεχνογνωσία και των δύο χωρών στον εναέριο και θαλάσσιο τομέα της περιοχής για να αποτρέψουμε τη ρωσική επιθετικότητα και να επιβάλουμε κυρώσεις. Οποιαδήποτε αυξημένη ένταση μεταξύ αυτών των δύο μελών θα ανησυχούσε σοβαρά την υπόλοιπη Συμμαχία».

Είπε

Τόσο η Τουρκία όσο και η Ελλάδα είναι κρίσιμοι εταίροι στη στρατηγική του ΝΑΤΟ για την Ανατολική Μεσόγειο. Χρειαζόμαστε την τεχνογνωσία και των δύο χωρών. Οποιαδήποτε αυξημένη ένταση μεταξύ αυτών των δύο μελών θα ανησυχούσε σοβαρά την υπόλοιπη Συμμαχία

Ιαν Λέσερ

«Στην κορυφή της ατζέντας η ενίσχυση της άμυνας στα βόρεια και τα ανατολικά της Ευρώπης»

«Η Σύνοδος πραγµατοποιείται την ώρα που η Ευρώπη αντιμετωπίζει έναν πόλεμο, οπότε η προσαρμογή της στάσης του ΝΑΤΟ σε αυτό το ολοένα και αυξανόμενο επιθετικό περιβάλλον θα απασχολήσει τους ηγέτες με ζητούμενο το πώς θα προσαρμοστεί η άμυνα του ΝΑΤΟ έναντι της Ρωσίας. Αυτό δεν αφορά μόνο το τι κάνει το ΝΑΤΟ με την Ουκρανία ή τι κάνουν τα νατοϊκά μέλη με την Ουκρανία, αλλά επίσης τι κάνει το ΝΑΤΟ για να ενισχύσει τις αμυντικές γραμμές στον βορρά και τα ανατολικά της Ευρώπης. Η ενίσχυση που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα δεν είναι επαρκής και μια προσαρμογή της στάσης θα περιλαμβάνει και τη διάσταση των πυρηνικών. Αυτό το πακέτο των αμυντικών μέτρων θα είναι στην κορυφή της ατζέντας, θα είναι το πρωταρχικό ζήτημα στο Βίλνιους» λέει ο αντιπρόεδρος του GMF. «Θα υπάρξουν και άλλα ζητήματα. Θα υπάρξει αναφορά στον Ινδοειρηνικό. Ηταν στην ατζέντα ακόμη και στη Σύνοδο της Μαδρίτης. Το θέμα δεν είναι τόσο μια εμπλοκή του ΝΑΤΟ σε μια ασιατική κρίση, είναι περισσότερο το ότι το ΝΑΤΟ θα επηρεαστεί από μια πιθανή κρίση στην Ασία διότι πάνω από όλα επηρεάζει το τι κάνουν οι ΗΠΑ».

Τι εκτιμά για τη συζήτηση για την Ουκρανία; «Η Ουκρανία θέλει περισσότερες εγγυήσεις για την προοπτική της ένταξής της στο ΝΑΤΟ. Επί της αρχής υπάρχει μεγάλη στήριξη σε αυτό, αλλά πολιτικά υπάρχουν χώρες που παραμένουν επιφυλακτικές. Ακόμη και αν πολιτικά ήταν ευκολότερο δεν θα υπάρξει πρόοδος σύντομα. Θα είναι δύσκολο για τη Συμμαχία να υπερβεί την αρχή των “ανοιχτών πυλών”, αλλά θα την επιβεβαιώσει».

Το θέμα της Σουηδίας

«Θα υπάρξει συζήτηση για την Ανατολική Μεσόγειο;» ρωτάμε. «Δεν νομίζω ότι η ανατολική Μεσόγειος θα είναι μεγάλο θέμα. Θα υπάρξει ενδιαφέρον για το ποιες θα είναι οι προθέσεις της νέας τουρκικής κυβέρνησης και πάνω από όλα στο θέμα της Σουηδίας. Εκτιμώ ότι η Τουρκία θα ανάψει πράσινο φως για την ένταξη της Σουηδίας, θα περιμένει ίσως μέχρι τη Σύνοδο για να το κάνει σε μια μεγάλη σκηνή με μεγάλο συμβολισμό, αλλά θα συμφωνήσουν». «Με αντάλλαγμα τα F-16;» ρωτάμε. «Το ζήτημα των F-16 είναι διμερές και όχι νατοϊκό. Είναι ξεκάθαρο ότι αν η Τουρκία δεν συμφωνήσει για τη Σουηδία δεν θα τα πάρει. Είναι προς όφελος της Τουρκίας να δείχνει καλή στάση στο ΝΑΤΟ. Τώρα αυτό δεν είναι ξεκάθαρο. Επίσης, για τους ίδιους λόγους ο Ερντογάν δεν θα ήθελε να δημιουργήσει κακή ατμόσφαιρα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Οσον αφορά τη Μεσόγειο γενικότερα, στη Σύνοδο θα συζητηθεί η στρατηγική στη Μεσόγειο προς τον νότο. Επίσης, θα συζητηθεί το ζήτημα του κλίματος και της ασφάλειας που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τον γ.γ. του ΝΑΤΟ Στόλτενμπεργκ».

Οσον αφορά το ποιος θα είναι ο επόμενος γ.γ. της Συμμαχίας ο Λέσερ εκτιμά ότι «θα ήταν καλή ευκαιρία να χρησιμοποιηθεί η Σύνοδος για να ανακοινωθεί, αλλά δεν φαίνεται ότι θα υπάρξει ομοφωνία για την επιλογή του μέχρι τότε, οπότε θα γίνουν συζητήσεις στο παρασκήνιο. Υπάρχει η πιθανότητα επέκτασης της θητείας Στόλτενμπεργκ για μια μικρή περίοδο».

Είπε

Θα υπάρξει ενδιαφέρον για το ποιες θα είναι οι προθέσεις της νέας τουρκικής κυβέρνησης και πάνω από όλα στο θέμα της Σουηδίας. Εκτιμώ ότι η Τουρκία θα ανάψει πράσινο φως για την ένταξή της, θα περιμένει ίσως μέχρι τη Σύνοδο για να το κάνει σε μια μεγάλη σκηνή με μεγάλο συμβολισμό, αλλά θα συμφωνήσουν