Τα διλήμματα όσων ψηφίζουν για αντιπολίτευση

Ψηφίζουμε για κυβέρνηση, όχι για αντιπολίτευση, επαναλαμβάνει από την πρώτη κιόλας μέρα της δεύτερης προεκλογικής περιόδου ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Το νεοδημοκρατικό σύνθημα που συμπυκνώνει στη γαλάζια ανάλυση το διακύβευμα της επόμενης εθνικής αναμέτρησης έχει ορθολογική βάση. Το 40,79% των ψηφισάντων την 21η Μαΐου επέλεξε κόμμα με κριτήριο τη δυνατότητά του να αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες ή με γνώμονα την πρόθεσή του να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Υπάρχουν, όμως, και οι άλλοι ψηφοφόροι. Εκείνοι οι οποίοι προτίμησαν να στηρίξουν πολιτικές δυνάμεις που όλα έδειχναν ότι δεν θα καταλάβουν την πρώτη θέση. Ποια είναι, άραγε, τώρα τα διλήμματα αυτής της μερίδας του εκλογικού σώματος; Πώς σκέφτονται, δηλαδή, όσοι ψηφίζουν για αντιπολίτευση, όχι για κυβέρνηση;

Οι μετρήσεις της κοινής γνώμης που δημοσιεύτηκαν από τη μεθεπομένη των προηγούμενων εκλογών έως σήμερα δείχνουν ένα σκηνικό αμετάβλητο. Η ΝΔ παραμένει πρώτο κόμμα με σχεδόν υπερδιπλάσια διαφορά από το δεύτερο, ενώ τα συριζαϊκά και τα πασοκικά νούμερα εμφανίζουν μικρές διακυμάνσεις. Η μοναδική μεταβολή στις δημοσκοπικές διαφάνειες εντοπίζεται στην πιθανότητα μιας επτακομματικής Βουλής – μιας Βουλής, στης οποίας τα έδρανα θα κάθονται στελέχη της Νίκης και της Πλεύσης Ελευθερίας.

Κι όμως, όσο ήταν νωπή η λαϊκή ετυμηγορία πολλοί προέβλεψαν πως το ενδιαφέρον θα μετατοπιστεί στη μάχη Κουμουνδούρου και Χαριλάου Τρικούπη για τη θέση της ηγέτιδας δύναμης της Κεντροαριστεράς και – φυσικά – της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η εκτίμηση δεν ήταν άστοχη. Με βάση τον κανόνα του συν/πλην 4 γνωστός δημοσκόπος υποστήριζε ότι η διαφορά μεταξύ δεύτερου και τρίτου κόμματος θα μπορούσε να φτάσει στον πόντο – στο σενάριο που το ΠΑΣΟΚ αυξάνει κατά τέσσερις μονάδες το ποσοστό του κι ο ΣΥΡΙΖΑ χάνει ακόμη τέσσερις.

Οι μετακινήσεις των αριστερών ψηφοφόρων

Παρ’ όλ’ αυτά, με τα σημερινά δεδομένα των ερευνών «η μοναδική σοβαρή μετακίνηση που καταγράφεται είναι εκείνη από το ΜέΡΑ25 στο κόμμα της Ζωής Κωνσταντοπούλου», λέει έτερος δημοσκόπος – τόσο σοβαρή, μάλιστα, ώστε να τη θεωρεί ικανή να οδηγήσει την πρώην πρόεδρο του κοινοβουλίου πάνω από το κατώφλι του 3%. Παρατηρούνται, όπως προσθέτει, και κάποιες αρκετά μικρότερες από το ΚΚΕ προς την Πλεύση Ελευθερίας καθώς και συριζαϊκές απώλειες προς το ίδιο κόμμα.

Η συγκεκριμένη τάση τον κάνει να πιστεύει ότι ορισμένοι από τους αριστερόστροφους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ την 21η Μαΐου ίσως τον εγκαταλείψουν, σκεπτόμενοι πως εφόσον η Κωνσταντοπούλου μπει στη Βουλή, θα υπάρχουν 10 επιπλέον αριστεροί βουλευτές στην επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο – αριθμός μεγαλύτερος από τους περίπου δύο που θα έχανε ο ΣΥΡΙΖΑ εξαιτίας της ψήφου τους στην Πλεύση Ελευθερίας. «Το ψυχολογικό όριο του 20%, κάτω από το οποίο δεν πρέπει να πέσει πλέον ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν τους αφορά», εξηγεί η ίδια πηγή. Στην ανάγνωσή του, δεν λειτουργεί και το διακύβευμα που έχει θέσει η Κουμουνδούρου. «Το “στηρίξτε με” ώστε να γίνω ισχυρό αντιπολιτευτικό ανάχωμα δεν πιάνει».

Ο κίνδυνος των «επιστροφών» και η αποχή

Το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη, φαίνεται να κινδυνεύει από τις βουλές όσων κατόρθωσε να επαναπατρίσει από τον ΣΥΡΙΖΑ στην πρόσφατη κάλπη. Σύμφωνα με έμπειρο αναλυτή, δεν αποκλείεται κάποιοι τέτοιοι να επιστρέψουν στον ΣΥΡΙΖΑ προκειμένου να τον ενδυναμώσουν. Πάντως, οι μετακινήσεις ανάμεσα σε δεύτερο και τρίτο κόμμα που βλέπουν οι ερευνητές των εταιρειών δημοσκοπήσεων στην παρούσα φάση «αλληλοεξουδετερώνονται», αναφέρει προσεκτικός μελετητής των γκάλοπ. Η μεγαλύτερη απειλή για τα δύο κόμματα που συγκέντρωσαν το 31,53% της ψήφου για αντιπολίτευση, επομένως, είναι η αποχή, σημειώνει η παραπάνω πηγή.

Ακόμη και το 1/4 των δειγμάτων που λένε ότι σκέφτονται να επιλέξουν διαφορετικό κόμμα σε δύο εβδομάδες δεν προμηνύει σίγουρα σημαντικές αλλαγές στον καταμερισμό των κομματικών δυνάμεων, συμπληρώνει. Γιατί τα αποτελέσματα στην εν λόγω ερώτηση δεν αντανακλώνται στις απαντήσεις για την πρόθεση ψήφου. Βέβαια, με βάση και την εμπειρία της προηγούμενης κάλπης – όπου πολλοί αποφάσισαν την τελευταία εβδομάδα τι θα ψηφίσουν -, είναι αρκετά νωρίς για να βγάλει κανείς ασφαλή συμπεράσματα για τις εισροές ή τις εκροές που θα έχουν όλα τα κόμματα.

Αν λοιπόν οι πρώτες εκλογές ήταν βουβές, οι δεύτερες γίνονται για να αποκαταστήσουν τη φήμη τους οι επαγγελματίες των μετρήσεων – όπως λέει χαριτολογώντας κι ένας από αυτούς όταν καλείται να περιγράψει το κλίμα που πιάνει από τα call-centers της εταιρείας του.