Δρυός πεσούσης

Πολλοί ήσαν εκείνοι που θυμήθηκαν το γνωμικό, με αφορμή το στραπάτσο του Αλέξη, εγώ όμως το προτιμώ στη βερσιόν του απόμαχου των αγώνων της Αριστεράς, μα πάντα αγαπημένου, Γιάννη Μιshελογιαννάκη: Ανδρός πεσούσης πας ανήρ ανδρεύεται. Ετσι είναι, αυτό είναι το είδος στο οποίο ανήκουμε, εσείς κι εγώ και όλα τα άλλα δίποδα, ωστόσο ένα όριο πρέπει να υπάρχει. Κατανοητή είναι η οργή που βράζει (ενίοτε χύνεται κιόλας) για τον αρχηγό της μεγάλης βουτιάς, αλλά η κριτική εις βάρος του ας γίνεται τουλάχιστον με σοβαρότητα, όχι με τρόπο που εκθέτει τους επικριτές του.

Το παράδειγμα που έχω υπόψη είναι η μομφή εις βάρος του ότι, στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής για το εκλογικό αποτέλεσμα, δεν επέτρεψε την κριτική διά του προφορικού λόγου, αλλά ζήτησε τις εισηγήσεις γραπτώς και μάλιστα μόλις πέντε λεπτά πριν από την έναρξη της διαδικασίας. Ολα αυτά είναι ακριβή· πού είναι όμως το μεμπτό; Πείτε κάποιος, μήπως καταλάβω κι εγώ… Αντιθέτως, η πρόνοια αυτή δείχνει πρακτικό πνεύμα και αξιοσημείωτη διοικητική ικανότητα εκ μέρους του! Διότι, σκεφτείτε, η κριτική καταναλώνεται ευκολότερα και γρηγορότερα σε γραπτή παρά σε προφορική μορφή.

Παραλαμβάνεις την κριτική σε μορφή εγγράφου – ας είναι όσο είναι, από μία έως χίλιες σελίδες. Την παίρνεις όπως είναι και τη βάζεις αμέσως εκεί που πρέπει: σε εκείνο το ωραίο κυλινδρικό δοχείο, συχνά φτιαγμένο από ψάθα ή κι από άλλα ανθεκτικότερα υλικά, το οποίο συνήθως έχουμε στο πλάι του γραφείου μας και τοποθετούμε μέσα του με προσοχή πολύτιμα αντικείμενα, όπως χαρτάκια περιτυλίγματος από σοκολάτες, άδεια πακέτα σιγαρέτων πολυτελείας, πολύχρωμα τενεκεδάκια από αναψυκτικά κ.ά. Πόσο κρατάει αυτό; Ούτε 15 δευτερόλεπτα, άντε 30 αν τη φυλλομετρήσεις για να πάρει λιγάκι αέρα η κακομοίρα η κριτική πριν από την ανακύκλωση. Ασε που, αν είναι πολλές σελίδες και έχει βάρος, γυμνάζεις και τους δικεφάλους, καθώς την τοποθετείς εκεί που πρέπει.

Σκεφτείτε, από την άλλη, πόσο απαιτητικό είναι την ίδια κριτική να την καταναλώνεις σε μορφή προφορικού λόγου. Υπάρχουν, βεβαίως, τεχνικές που τις μάθαμε όλοι στο σχολείο: πώς να κοιμάσαι όρθιος και να δείχνεις ξυπνητός, πώς να εστιάζεις τη σκέψη σου σε άλλα θέματα, χωρίς να το αποκαλύπτει το βλέμμα σου κ.λπ. Ενδέχεται, βέβαια, ο Αλέξης να μην απέκτησε αυτές τις δεξιότητες, καθώς τον απορρόφησαν από νωρίς οι αγώνες του νεολαιίστικου (sic) κινήματος – ας το έχουμε και αυτό στα υπόψη, παρακαλώ. Το βέβαιο, πάντως, είναι ότι όσο και αν έχεις τελειοποιήσει τις δεξιότητες αυτές, η προφορική κριτική απαιτεί χρόνο. Το χασομέρι δεν το γλιτώνεις, ενώ με τη γραπτή κριτική ξεμπερδεύεις αμέσως. Για να μην παραλείψω ότι είναι και τελείως ανώδυνη, διότι μέσα από το καλάθι που σας έλεγα δεν μπορεί να σε βλάψει.

Συνεπώς, θα έπρεπε να τον επαινούμε, όχι να τον λοιδορούμε. Στο κάτω κάτω, είναι αυτή η ώρα να του μαυρίσουν περισσότερο την καρδιά; Ο άνθρωπος έχει μπροστά του έναν Γολγοθά μέχρι τις 25 Ιουνίου, με τι κέφι και τι ηθικό θα τον σκαρφαλώσει; Υπολογίστε, επίσης, ότι νιώθει και την πίεση εκείνων που εποφθαλμιούν τη θέση του. Γιατί νομίζετε ο πρόεδρος του «Πράττω», καθηγητής και πρώην υπουργός Νίκος Κοτζιάς, παρενέβη μέσω των social media για να συστήσει ενότητα και σοβαρότητα; Καταλαβαίνει ότι, εκεί στην Κουμουνδούρου, σύντομα θα χρειαστούν στιβαρή ηγεσία, κατά προτίμηση μάλιστα από έναν διανοούμενο, ο οποίος να μπορεί να σταθεί διεθνώς μετά τον Τσίπρα, και είπε ο άνθρωπος να δηλώσει ευσχήμως τη διαθεσιμότητά του. Αλλωστε, μη βλέπετε που δεν είναι πολύ γνωστό, στον ΣΥΡΙΖΑ μελετούν επισταμένως τις θέσεις και κάθε λέξη του Νίκου Κοτζιά.

Με τη διαφορά που κατέγραψε η κάλπη της 21ης Μαΐου, τα όσα ακολουθούν από εδώ και στο εξής μέχρι την «τελική μάχη της 25ης Ιουνίου» (η διατύπωση είναι του brοέδρου, από την πρώτη δήλωση του το βράδυ της συντριβής) είναι προσχηματικά. Γίνονται, επειδή πρέπει να γίνουν, γιατί αν δεν γίνουν διαλύεται το σύμπαν. Το επιβεβαιώνει, κατά την εκτίμησή μου, η σύνθεση της προεκλογικής επιτροπής, η οποία σε αναγκάζει να μαζεύεις την κάτω σιαγόνα από το πάτωμα. Ουσιαστικά, η περίφημη «ομάδα κρούσης» είναι τα τσικό, οι αναλώσιμοι και οι αποτυχημένες μεταγραφές. Προορισμός τους, δηλαδή, είναι να χρεωθούν την επερχόμενη ήττα και όχι βέβαια να αναστρέψουν την πορεία. Εχει σημασία μάλιστα ότι ανάμεσα στο πλήθος των αναλώσιμων διακρίνουμε και δύο δυνάμει δελφίνους: Χαρίτση και Αχτσιόγλου.