Στον αέρα οι «πράσινοι» κανονισμοί

Αγχος και ανησυχία διακατέχουν τα στελέχη των ναυτιλιακών εταιρειών καθώς δεν υπάρχουν σαφείς κατευθύνσεις από τις κυβερνήσεις αναφορικά με τα μέτρα που λαμβάνουν για την προσαρμογή της ναυτιλίας στους νέους «πράσινους» κανονισμούς. Τα εναλλακτικά καύσιμα δεν φαίνονται στον ορίζοντα, οι επενδύσεις σε υποδομές καθυστερούν και σύμφωνα με διεθνή έρευνα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (ICS) τα στελέχη των ναυτιλιακών εταιρειών επισημαίνουν ότι προκειμένου να προσαρμοσθεί με επιτυχία η ναυτιλία, όλες οι αναγκαίες επενδύσεις θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί στα επόμενα 15 χρόνια. Ωστόσο «άλλαι μεν βουλαί ανθρώπων, άλλα δε… οι κυβερνήσεις κελεύουν» καθώς κάτι τέτοιο δεν φαίνεται εφικτό, με αποτέλεσμα όπως τα ίδια τα στελέχη εκτιμούν σε ποσοστό άνω του 40% η χρήση των ορυκτών καυσίμων από τη ναυτιλία θα συνεχισθεί στα επόμενα 25 χρόνια ενώ ένα επιπλέον 27% εκτιμά ότι θα συνεχίσουν να υφίστανται και τα επόμενα 35 χρόνια.

Αυτό υποδηλώνει μια ασυμφωνία μεταξύ του πότε προβλέπουν οι ηγέτες της ναυτιλίας ότι τα καύσιμα και οι τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα θα γίνουν διαθέσιμες και πότε τελικά θα υιοθετηθούν από τον κλάδο.

Ζήτηση. Ειδικότερα, σύμφωνα με την έρευνα 2023 ICS Barometer, από τις απαντήσεις των στελεχών της ναυτιλίας καταγράφεται ισχυρή ζήτηση για άμεσες επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη (R&D), γεγονός που αντανακλά τις ανησυχίες της ναυτιλιακής βιομηχανίας σχετικά με τις προθεσμίες για τη συμμόρφωση με τους κανονισμούς απεξάρτησης από τον άνθρακα, ενώ από την άλλη οι επιλογές για καύσιμα και τεχνολογίες παραμένουν περιορισμένες – και συχνά απαγορευτικές όσον αφορά το κόστος.

Στην ερώτηση πόσο γρήγορα πρέπει να καταγραφεί πρόοδος στις επενδύσεις έρευνας και ανάπτυξης για την ανάπτυξη βιώσιμων τεχνολογιών και καυσίμων μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα ώστε να ενθαρρυνθεί ευρύτερα η υιοθέτηση τεχνολογιών μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στη ναυτιλία το 60% απάντησε ότι αυτό πρέπει να συμβεί «άμεσα», δηλαδή από 0 ως 5 χρόνια από σήμερα. Επίσης ένα 20% απάντησε βραχυπρόθεσμα, δηλαδή τα επόμενα 6-15 χρόνια. Η προσέγγιση αυτή δείχνει το άγχος των στελεχών ναυτιλιακών εταιρειών σχετικά με το πότε θα πρέπει να είναι προσιτές οι νέες τεχνολογίες και τα νέα καύσιμα.

Στην ερώτηση πόσο γρήγορα πιστεύετε ότι απαιτείται πρόοδος στις υποδομές στα λιμάνια ώστε να εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητα των εναλλακτικών καυσίμων για να ενθαρρυνθεί η ευρύτερη υιοθέτηση των μηδενικών ανθρακούχων εκπομπών στη ναυτιλία, λίγο πάνω από το 40% των ερωτηθέντων απαντούν άμεσα (0-5 χρόνια) ενώ ένα ποσοστό 45% απαντά στα επόμενα 6-15 χρόνια (βραχυπρόθεσμα).

Η ανάγκη επείγουσας δράσης που εκφράζεται από τους ερωτηθέντες δεν προκαλεί έκπληξη, τονίζει το ICS, καθώς οι λιμενικές υποδομές δεν είναι μόνο δαπανηρές και χρονοβόρες αλλά συχνά εξαρτώνται από την υποστήριξη των εθνικών κυβερνήσεων, καθιστώντας τα χρονοδιαγράμματα ιδιαίτερα σημαντικά.

Καύσιμα. Στην ερώτηση πόσο γρήγορα πιστεύετε ότι απαιτείται πρόοδος στη διαθεσιμότητα εναλλακτικών καυσίμων για να ενθαρρυνθεί η ευρύτερη υιοθέτηση τεχνολογιών μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στη ναυτιλία, ένα ποσοστό λίγο πάνω από το 40% εκτιμά ότι αυτό πρέπει να γίνει στα επόμενα 5χρόνια, ενώ ένα 42% θεωρεί ότι πρέπει να συμβεί βραχυπρόθεσμα, δηλαδή μέχρι τα επόμενα 15 χρόνια. Δηλαδή πάνω από το 80% των ερωτώμενων θεωρούν ότι την επόμενη 15ετία πρέπει να έχει λυθεί το θέμα της διαθεσιμότητας των εναλλακτικών καυσίμων.

Ο Emanuele Grimaldi, πρόεδρος του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου, σχολίασε μεταξύ άλλων ότι «η ανάγκη για σαφείς κατευθύνσεις από τις ρυθμιστικές αρχές και τους πολιτικούς ηγέτες μας διαφαίνεται από τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από ναυτιλιακούς ηγέτες σε όλο τον κόσμο για την παρούσα έκθεση. Οι καθυστερήσεις στη λήψη κυβερνητικών αποφάσεων θα έχουν εκτεταμένες συνέπειες για τη ναυτιλιακή βιομηχανία, καθώς οι βασικές επιλογές όσον αφορά την ανθεκτικότητα της αλυσίδας εφοδιασμού, τα μέτρα μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου (συμπεριλαμβανομένων της τιμολόγησης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, της διαθεσιμότητας εναλλακτικών καυσίμων και της παροχής νέων χερσαίων υποδομών δεξαμενισμού) θα καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο θα εξελιχθεί η βιομηχανία κατά την επόμενη δεκαετία».