Ο Διονύσης Σαββόπουλος

Γιατί γέννησε αντιδράσεις η θέση του Διονύση Σαββόπουλου υπέρ της ΝΔ; Δεν είναι καινούργια. Είχε υποστηρίξει και τον πατέρα του σημερινού Πρωθυπουργού, από το 1989. Το «μητσοτάκ» με στίχους όπως: «καλέ κυρά, νοικοκυρά, στείλε τον υδραυλικό σου το σιδερένιο, για τ’ όνομα του Σαρλώ, στον εξαποδώ, μας γέμισε νερά ένα ολόκληρο σπίτι, μας γκρέμισε τον αγωγό, προτείνω τον ψηλό που μοιάζει με ροφό, τα χώματα και τα νερά να μαζέψει κι ως τότε κάτι θα σκεφτώ, κάποιο ζικ ζακ, το μητσοτάκ». Θεωρούσε το ΠΑΣΟΚ και τον Αντρέα υπαίτιους της υδραυλικής αστοχίας και το Κωνσταντίνο Μητσοτάκη τον ιαματικό παράγοντα και όπου πάνω του προσσεληνώθηκε με ζικ ζακ ο Νιόνιος.

Φυσικά δεν περίμενε κανείς να παραμείνει στη διαρκή ποίηση όπως στην «Ωδή στο Γεώργιο Καραϊσκάκη», ούτε στο «μια θάλασσα μικρή» ή το «Γεννήθηκα στη Σαλονίκη», «Αχαρνής» ή «Δημοσθένους λέξις» και τόσα εξαιρετικά έργα μιας παθιασμένης και απρόβλεπτης λογιοσύνης. Οι δημιουργοί προχωρούν, αναθεωρούν, περνούν κρίση, παίρνουν θάρρος, συστρέφονται. Αλλά η πολιτική του ένταξη, η νεοδημοκρατική προσσελήνωση, ενίοτε αποδυνάμωνε τη στιχοποΐα, την έκανε απλοϊκή πρόθεση, όπως εξάλλου έχει συμβεί με πολλούς καλλιτέχνες όταν στρατεύονται στο όποιο πολιτικό σχήμα και δεν το ανταγωνίζονται κριτικά. Οταν γίνονται πιστοί, από άτακτοι που είναι το φυσικό τους.

Βέβαια από τότε, ο Διονύσης Σαββόπουλος έχει δεχτεί πολλές επιθέσεις, πάντα όμως είχε μια στωικότητα, σαν να περίμενε τη βία από τον ερωτευμένο παλιό ακροατή του από «τη συγκέντρωση της ΕΦΕΕ», τον καρπωτή του. Και είναι αλήθεια ότι ναι μεν εντάχθηκε στο δεξιό ημισφαίριο, δεν έπαψε ποτέ να αγαπιέται υπόγεια και από τους αριστερούς, νομίζω δίκαια. Από τους πιο ώριμους ποιητές της γενιάς του και κυρίως από τους πατροκτόνους συνθέτες μιας υψηλού επιπέδου αγένειας. Δεν κάμφθηκε ούτε από τα μεγέθη του Μίκη και του Μάνου, ούτε από τον Ξαρχάκο και τους σημαντικούς συγχρόνους του Εντεχνου. Τσαλαβουτούσε ευφυώς στο ροκ, στο ζεϊμπέκικο, στις μπαλάντες, στα θρακιώτικα, διέτρεχε τα ύφη και τις φράσεις του μια κομματιασμένη ενότητα. Κοντά «εξήντα χρόνια κομμάτια». Μπορούσε βέβαια να γίνει κι ο ίδιος βίαιος και ανταγωνιστικός (όταν ζήλευε). «Προτιμώ τη Ραφαέλα Καρά» είχε πει για τον αναδυόμενο Θάνο Μικρούτσικο τη δεκαετία του ’70. Αλλά δεν βαριέσαι. Οι καλλιτέχνες ζηλεύουν, γίνονται πικρόχολοι, καμιά φορά μισούν (τον εαυτό τους πρωτίστως) και έτσι δημιουργούν, σ’ αυτό τον ψυχικό γκρεμό κατοικούν. Το έργο του είναι σπουδαίο που όπως συμβαίνει στην τέχνη αποδεσμεύεται από τον δημιουργό του και ξαναγράφεται στην καρδιά του ακροατή. Ο Σαββόπουλος έχει δικαίωμα να είναι αυτό που έγινε, όπως ο Λεοντής, ο Κραουνάκης, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου, η Νατάσσα Μποφίλιου, ο Φοίβος Δεληβοριάς, ο Πορτοκάλογλου και τόσοι άλλοι, να πάνε όπου θέλουν, ν’ αλλάξουν, να στρίψουν, να τσαντιστούν, να κάνουν ζικ ζακ, αρκεί να δίνουν. Η σύμβαση είναι το θέμα, η πολιτική πρόθεση που ενίοτε τσακίζει τη ποιητική δύναμη.

Στις εκλογές όλα νοθεύονται, γίνονται εύθραυστα. Πολλοί φανατίζονται (αλλά πλέον) μέσα σε μια κρυάδα, μια απόσταση. Ξεκολλάει η οργή από την ιδέα που την ενεργοποιεί. Για την ακρίβεια, μπορεί να χάνεται η ιδέα, να μην υπάρχει καν και να κυκλοφορεί μόνη της μια ορφανή οργή που τα βάζει με τους αριστερούς, τους δεξιούς, τους παλιούς, τους νέους, τους ενταγμένους, τους αναχωρητές. Το έργο μετράει και η πνευματική ανάγκη που το δεσμεύει.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ