Μπα σε καλό σας, γελάσαμε πάλι

Σπουδαίο πράγμα το χιούμορ. Υπερόπλο. Και συγχρόνως, η κοντινότερη απόσταση μεταξύ των ανθρώπων. Μπορεί να «σκοτώσει» τον αντίπαλό σου ή να τον κάνει φίλο σου. Αρκεί να ξέρεις να το χρησιμοποιείς σωστά. Ή, μάλλον, να έχεις την αίσθηση του χιούμορ. Να διακρίνεις το αστείο από το γελοίο. Και να αντιλαμβάνεσαι τον εύθετο χρόνο, τον «καιρό» των αρχαίων, το timing όπως το λέμε στα σύγχρονα. Κάτι που θεωρώ ότι πρόκειται περί ταλέντου.

Υπάρχει όμως μια άλλη κατηγορία ανθρώπων που, στην πραγματικότητα, προβοκάρουν το αστείο ακόμη χειρότερα. Είναι αυτοί που θεωρούν τους εαυτούς τους μεγάλους χιουμορίστες. Κάποιοι μάλιστα αυτοχαρακτηρίζονται ως «αστειάτορες» – και μόνο η χρήση της συγκεκριμένης λέξης αποδεικνύει τη σχέση που μπορεί να έχει κάποιος με το χιούμορ. Είναι άτομα που το περιβάλλον τους διστάζει να τους πει: «Ασ’ το, μπάρμπα, δεν το ‘χεις». Προφανώς για να τα κολακεύσει. Από την άλλη, δεν υπάρχει περίπτωση να πειστεί για το αντίθετο κάποιος που πιστεύει ότι λέει ωραία αστεία.

Ο Αλέξης Τσίπρας είναι ένας άνθρωπος που στον δημόσιο, τουλάχιστον, λόγο του δεν το έχει. Στην ιδιωτική ζωή του μπορεί ο άνθρωπος να είναι ο «Βουτσάς της παρέας», αλλά αυτό αφορά του φίλους του, όχι εμένα. Συνήθως γελάει ο ίδιος μόλις εκστομίσει το «αστείο» του ενώ ο καλός χιουμορίστας (ας το σκεφτούμε λίγο) είναι αποστασιοποιημένος από αυτά που λέει. Από την άλλη, η έλλειψη χιούμορ δεν θεωρώ ότι αποτελεί μειονέκτημα για έναν πολιτικό. Φτάνει να μη χασκογελάει όταν λέει ότι το πρώτο τηλέφωνο που έσκασε μόλις έκανε ποδαρικό στο Μαξίμου ήταν για να του αναγγείλει τον θάνατο δύο ελλήνων πιλότων. Το πρόβλημα – για τον ίδιο και το κόμμα του αποκλειστικά, όχι ότι διατρέχει, δηλαδή, κάποιον κίνδυνο η χώρα – είναι όταν περιλαμβάνει στην προεκλογική του φαρέτρα το ανύπαρκτο χιούμορ του.

Εχω την εντύπωση (δεν παίρνω και όρκο) ότι ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι από αυτούς που λένε τα αστεία καλαμπούρια. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Και το καλαμπούρι είναι η γκροτέσκα, η χονδροειδής, η ανέμπνευστη, η κρυόμπλαστρη εκδοχή του χιούμορ. Οπως το ανέκδοτο που ανέσυρε ο Αλέξης Τσίπρας από τα μεγάλα βάθη, τα άπατα της δεκαετίας του 1970, και το τρανσφορμάρισε σε προεκλογικό συμβάν. Οτι, τάχα, του είπε ένας πιτσιρικάς στον Βόλο πως δεν θέλει με την καμία να ψηφίσει Μητσοτάκη, αλλά ούτε και τον ίδιο, και καλύτερα να ψηφίσει τον Αλή Μπαμπά που, σε αντίθεση με τον Μητσοτάκη, είχε μόνο σαράντα κλέφτες. Μπουχαχά.

Φαντάζομαι ότι ο μέγας «αστειάτορας» που ξύπνησε μέσα του τον έκανε να τουιτάρει και το άλλο το αμίμητο, ότι ο Μητσοτάκης βιάζεται να ξηλώσει από το Μαξίμου τα καλώδια του Predator. Διότι δεν μπορώ να φανταστώ ότι σήμερα πρώην πρωθυπουργός και απόφοιτος Πολυτεχνείου δεν γνωρίζει, δεν φαντάζεται, δεν ρώτησε, δεν έμαθε ότι αυτό το ρημάδι δεν έχει καλώδια. Εκτός κι αν το μπερδεύει με το φαξ, μην πω με το τέλεξ. Καθόλου απίθανο.

Περί εξανθρωπισμού

Αυτό που δεν είναι καθόλου, μα καθόλου αστείο όμως είναι η φράση που, σε τηλεοπτική εκπομπή, εκστόμισε ο Πάνος Σκουρλέτης προς την Ντόρα Μπακογιάννη, που, κατ’ επέκταση, απευθύνεται σε όσους πολίτες δεν προσκυνούν τον πολυχρονεμένο αφέντη της Κουμουνδούρου. «Σας σώσαμε, σας κάναμε ανθρώπους».

Σοβαρά τώρα; Δεν έχω ακούσει ποτέ κάτι πιο υποτιμητικό για τους πολίτες μιας χώρας. Πιο εμπαθές και πιο ρατσιστικό. Πότε με έκανε «άνθρωπο» ο Σκουρλέτης και δεν το θυμάμαι; Και τι ήμουν πριν; Ούτε στο βελγικό Κονγκό δεν λέγονταν αυτά. Ντρέπεται λίγο; Καθόλου νομίζω.

Ο κ. Σκουρλέτης λοιπόν, που χωρίζει τους ανθρώπους σε «εκ γενετής» και «εξανθρωπισμένα όντα» (μπορεί και πράγματα), θα πρέπει να ξέρει ότι ένας ήταν ο Πυγμαλίωνας που για χάρη του ο Δίας έκανε άνθρωπο τη Γαλάτεια και άλλος ένας ο Καραμάνος που «εξανθρώπισε» τον «αγριάνθρωπο» Γιούγκερμαν. Ισως και κάποιοι άλλοι, αλλά σίγουρα ο Σκουρλέτης δεν είναι ανάμεσά τους.