Αφρογράφοι

Να γράφεις πάντα για αυτόν που βρίσκεται στον αφρό. Θα σε ανεβάσει.  Κανόνας. Αρθρογράφοι που γίνονται αφρογράφοι αρπάζονται όχι ακριβώς από την επικαιρότητα αλλά από την, έστω στιγμιαία, διασημότητα. Εχουν πάντα θέμα τους έναν αθλητή, έναν αοιδό, κάποιον που  βρίζει, κάποιον σκανδαλοποιό, γενικά αυτούς που αναδύονται στον αφρό των ημερών, ώστε οι τελευταίοι να πάρουν «επ’ ώμου» το κείμενο που τους αφορά, που αναφέρεται ακόμα και επικριτικά σε αυτούς, και να το διασπείρουν. Είτε θετικά είτε αρνητικά, οι μέτοχοι της επικαιρότητας, οι επικαρπωτές, αναλαμβάνουν τη «νομιμοποίηση» του κειμένου, αφού το ίδιο, στα συνήθως φτωχά λογικά χαρακτηριστικά του και την κοινότοπη γλώσσα, δεν μπορεί. Εχουν προσχωρήσει και διανοούμενοι στην αφρογραφία, στραβώνονται όλη μέρα στο Facebook, σχεδόν δέσμιοι μιας ατιθάσευτης και πεινασμένης φιλαρέσκειας, καβαλούν το επικαιρικό πρόσωπο για να «καθαρίσει» για λογαριασμό τους. Η αφρογραφία συνήθως θέλγει τα κόμματα και το πολιτικό προσωπικό. Συχνά αιχμαλωτίζονται, επενδύοντας στο λατρευτό τίποτα. Στο θελκτικό άδειο. Τα κόμματα θέλουν να διανθίσουν το ρόστερ τους με διασημότητες. Πολύ συχνά οι διασημότητες, θνησιγενείς ή αξιόλογες, δεν φαίνονται αντάξιες της  συλλογικής ανάθεσης. Π.χ. Ο γνωστός παλαιός, ταλαντούχος ποδοσφαιριστής  αναδεικνύεται σε ακροδεξιό ήρωα του Τwitter,  καθηλωμένος σε έναν πρωτόγονο μανιχαϊσμό. Διάσημοι (ενίοτε και ολυμπιακοί) αθλητές ή επιτυχημένοι καλλιτέχνες δεν κατάφεραν να ξεφύγουν από την  ασημαντότητα όταν ανέλαβαν πολιτικό ή θεσμικό ρόλο. Οι αφρογράφοι τότε γίνονται ασημαντογράφοι.

Η διασημότητα δεν νομίζω ότι φέρνει ψήφους, ενθυλακώνει όμως ψήφους, από τους ήδη διαθέσιμους. Αυτοί που έχουν αποφασίσει να ψηφίσουν κάποιο κόμμα θα σταυρώσουν απλώς τον γνωστό και διάσημο. Δεν νομίζω ότι θα πάνε στο κόμμα λόγω της στρατευμένης διασημότητας. Η διασημότητα κατά κάποιον τρόπο εκτοπίζει τους αγνώστους από τα ψηφοδέλτια, συγχρόνως όμως κλειδώνει τα κριτήρια. Η λογική του επιπλέοντος γίνεται ο ρυθμιστής σταυρού, γίνεται ο χάρτης για τις κατηγοροποιήσεις εντός των κομματικών χώρων. Συχνά (και με πολλά πρόσφατα αλλά και παλαιότερα παραδείγματα στη διάθεσή μας και από την Ευρωβουλή), η παραγωγή θορύβου (στη θέση της πολιτικής συγκρότησης) κουφαίνει και τον ίδιο τον θορυβοποιό. Συχνά ανερμάτιστος και ανόητος, δεν έχει οικονομία στη συμπεριφορά, αυτοσυγκράτηση ή, κάτι πιο απλό, κρίση ή, πιο απαραίτητο, ποιότητα. Πολλοί εκτίθενται, ατζαμήδες ή ατρόμητοι φορείς ανοησίας. Ομως το θέμα μου δεν είναι οι διάσημοι, κοιμισμένοι στη νωθρότητά τους, αλλά αυτοί που έλκονται από τη διασημότητα και που πονηρά τής φορτώνουν την ευθύνη του κειμένου τους. Δεν διαμορφώνουν χώρο, κοινό, λήπτες του όποιου μηνύματός τους, δεν διαμορφώνουν αναγνωστικές πειθαρχίες. Πατάνε στον φορέα (το επικαιρικό πρόσωπο της θεματολογίας τους). Η θητεία πολλών προσώπων μέσα στους χώρους της καλλιτεχνικής, αθλητικής, τηλεοπτικής ή απλώς βωμολοχικής πιάτσας τούς μετατρέπει σε ξενιστές της κειμενογραφικής λειψυδρίας. Δίψα για αποδοχή, δίψα για λίγους αναγνώστες-groupies. Η αγωνία του μπαμ, του σουξέ, η αγωνία της επιβολής.

Συχνά το κομματικό, πολιτικό  σύστημα έχει τις οικόσιτες διασημότητες,  εντάσσει όμως και σοβαρούς, αφανείς επιστήμονες στη φαρέτρα. Τους παρατάσσει σε ένα εικονοστάσι πτυχίων (κυρίως) ξένων πανεπιστημίων, θα τους δώσει όμως  ελάχιστη δυνατότητα να αξιοποιήσουν στο επίπεδο πολιτικής παραγωγής την επιστημονική τους σκέψη. Θα γίνουν ίσως περιγραφικοί εισηγητές σε ένα νομοσχέδιο και πολύ τούς είναι. Η αφρογραφία αντιστοιχεί σε μια ανίκητη αφροκουλτούρα. Μια κουλτούρα που μεταβάλλει διάσημους, άσημους, αξιόλογους, αναξιόλογους, λαμπρούς και ποταπούς σε έναν πολτό  στιγμιαίων celebrities. Και γύρω γύρω πετούν οι ανασφαλείς τιποτολόγοι και αφρογράφοι.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, καθηγητής
στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, ΕΜΠ