«Υπεραπόδοση» εσόδων μέσω φόρων το 2022!

Σ’ αντίθεση με αυτά που μας έχει συνηθίσει επί χρόνια, στο τελευταίο (27 Απριλίου 2023) άρτια επιστημονικό Εβδομαδιαίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της AlphaBank δημοσιεύεται ανάλυση υπό τον τίτλο «Προσεγγίζοντας την επενδυτική βαθμίδα: Επιστροφή στη δημοσιονομική ισορροπία και δυναμική συρρίκνωσης του δημοσίου χρέους», η οποία στο σημείο τουλάχιστον που αναφέρεται στο πρωτογενές πλεόνασμα του 2022 παρουσιάζει, χωρίς επιστημονικά σχόλια, στοιχεία και διαπιστώσεις του Δελτίου Εκτέλεσης Προϋπολογισμού. Δηλαδή, αναφέρει ότι «οι καλύτερες από τις αρχικά αναμενόμενες επιδόσεις των δημόσιων οικονομικών το 2022 αποδίδονται στην υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων, σε συνδυασμό με τους ισχυρούς ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης…».

Αλλά, έτσι «αβασανίστως» και «αταλαιπώρως», όπως έλεγε ο Θουκυδίδης («Ιστορίαι», 1,20,3), δηλαδή με ό,τι είναι έτοιμο, δεν αναζητείται η επιστημονική αλήθεια. Δεν πρέπει επιστημονικώς να έχουμε κρυφό καμάρι αυτό που το ‘χει τούμπανο όλος ο κόσμος, εγχωρίως και διεθνώς (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Eurostat, ΟΟΣΑ, ΔΝΤ, διοικητές της Τράπεζας της Ελλάδος, μελέτες, ειδικοί πανεπιστημιακοί, η αδιάβαστη σημαντική Εκθεση Πισσαρίδη κ.λπ.) ότι το αντικοινωνικό, αντιοικογενειακό, αντιαναπτυξιακό και αντιεπενδυτικό ελληνικό φορολογικό σύστημα εξασφαλίζει σημαντικά δημόσια έσοδα και σε περιόδους τρομακτικής ύφεσης λόγω των υψηλών φορολογικών συντελεστών, που εμφανίζουν τη χώρα μας «πρωταθλήτρια» στην Ευρωπαϊκή Ενωση, στην ευρωζώνη και στον ΟΟΣΑ! Αλλωστε, και το 1994, όταν το ονομαστικό ΑΕΠ ήταν στα ίδια περίπου επίπεδα του 2022, δηλαδή 13,5%, δεν παρατηρήθηκε τέτοια «υπεραπόδοση» στα φορολογικά έσοδα, μολονότι ο πληθωρισμός ήταν σχεδόν διπλάσιος (10,9%) και οι φορολογικοί συντελεστές στα ίδια περίπου με τα αντίστοιχα της Ευρωπαϊκής Ενωσης! Συνεπώς, ένα μέρος της «ισχυρής οικονομικής μεγέθυνσης» οφείλεται και στον πληθωρισμό, ο οποίος κάνει καλό για δημιουργία… «δημοσιονομικού χώρου», αλλά εξοντώνει τα νοικοκυριά καθώς τα απομυζά με διπλό ρύγχος (φορολογικό και εισοδηματικό).

Προς επιβεβαίωση του παραπάνω «τούμπανου» άρχομαι πρώτον του προέδρου της AlphaBank, διαπρεπούς οικονομολόγου, καθηγητή της Δημόσιας Οικονομικής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο και ακαδημαϊκού Βασίλη Ράπανου, ο οποίος στο 8ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών έκανε «σκουπίδι» το ελληνικό φορολογικό σύστημα, τονίζοντας ότι «δεν υπάρχει πεδίο που να έχει μεταρρυθμιστεί τόσο πολύ τα τελευταία 50 χρόνια στην ελληνική διοίκηση, όσο το φορολογικό μας σύστημα, αλλά σε δομή παραμένει όπως ήταν πριν από 50 χρόνια και είναι κοντά στη δομή φορολογικών συστημάτων αναπτυσσομένων χωρών και πρώην κομμουνιστικών κρατών, όχι χωρών της ευρωζώνης»!

Ακόμα, ως ειδικός επιστήμων επεσήμανε, μεταξύ άλλων, ότι «η φορολογική μεταχείριση της οικογένειας στην Ελλάδα είναι η δυσμενέστερη στην Ευρωπαϊκή Ενωση», ότι «σε ό,τι αφορά τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, η προοδευτικότητά του αυξήθηκε δραματικά», ότι «τα περισσότερα έσοδα προέρχονται από την έμμεση φορολογία, η οποία έχει πολλά χαρακτηριστικά αντίστροφης προοδευτικότητας» και ότι «το φορολογικό σύστημα είναι εχθρός της ανάπτυξης και της κοινωνικής δικαιοσύνης».

Ολες αυτές οι «αφοριστικές» διαπιστώσεις του κ. Ράπανου επιβεβαιώνονται από στοιχεία της Eurostat και του ΟΟΣΑ που παρουσιάζουν συνεχώς και με προτάσεις ο σημερινός διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας και σημαντικές μελέτες. Λόγω έλλειψης χώρου παραθέτω μερικές επιγραμματικά:

– Τα έσοδα από την άμεση φορολογία στην Ελλάδα υπολείπονται σημαντικά του μέσου όρου της ευρωζώνης, μολονότι η χώρα έχει τους υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ!

– Η καθαρή μέση επιβάρυνση από φόρους εισοδήματος και εισφορές κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα είναι σημαντικά υψηλότερη σε σχέση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ενώ, ταυτόχρονα, ο ανώτερος συντελεστής στην Ελλάδα είναι σημαντικά υψηλότερος σε σχέση με τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ.

– Η χώρα εμφανίζεται «πρωταθλήτρια» σε συγκέντρωση φόρων από ακίνητα τόσο στην Ευρωπαϊκή Ενωση όσο και στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) με συντελεστή 8%, έναντι 6% στον ΟΟΣΑ!

– Τα έσοδα από τους έμμεσους φόρους στην Ελλάδα είναι δυσανάλογα υψηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ και σε σχέση με τη μεταβολή του ονομαστικού ΑΕΠ, όπως προκύπτει από τον παρατιθέμενο πίνακα, καθώς η τάση ή «ελαστικότητα φορολογίας», όπως λέγεται επιστημονικώς η σχέση μεταξύ ρυθμού μεταβολής των φορολογικών εσόδων και του ΦΠΑ υπερακοντίζει τον αντίστοιχο του ονομαστικού ΑΕΠ, δηλαδή είναι πάνω από τη μονάδα, που σημαίνει «φορομπηχτισμό»!

Αλλά, επειδή ο αρχισυντάκτης μου πήρε ήδη την ψαλίδα για «κόψιμο» του κειμένου σταματώ εδώ. Αλλωστε, έχομεν χρείαν άλλων στοιχείων;