Η ένταξη στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων

Λύσεις κοντά στα βασικά χαρακτηριστικά του κλάδου πέτυχαν οι ευρωπαίοι εφοπλιστές μέσω της European Community Shipowners Associations (ECSA) στις διαπραγματεύσεις με την Κομισιόν, για την ένταξη της ναυτιλίας στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων (EU ETS). Μετά τη συμφωνία των ευρωπαϊκών οργάνων που ανακοινώθηκε για το EU ETS, όπου επικυρώθηκε και η ένταξη της ναυτιλίας, η ECSA εστιάζει τώρα στην αναγνώριση του στρατηγικού ρόλου της ναυτιλίας στο περιεχόμενο της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας Net-Zero Industry Act.

«Αυτό που επιδιώκουμε», όπως δηλώνει στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» ο Σωτήρης Ράπτης, γενικός γραμματέας της ECSA, «είναι να ανεβάσουμε ένα σκαλί πάνω τη σημαία της ναυτιλίας για να συνειδητοποιήσουν όλοι πόσο σημαντική είναι για την ενεργειακή, επισιτιστική και εφοδιαστική ασφάλεια της Ευρώπης. Στο πλαίσιο αυτό η επόμενη μεγάλη μάχη που θα δώσουμε είναι στη διαμόρφωση των πολιτικών στο πλαίσιο της νομοθεσίας Net-Zero Industry Act όπου η ναυτιλία θα πρέπει να παίξει κεντρικό ρόλο για να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητά της».

Η χρηματοδότηση. Ο Σωτήρης Ράπτης έδωσε ένα παράδειγμα του τι σημαίνει «αναγνώριση» του στρατηγικού ρόλου της ναυτιλίας, σημειώνοντας την αποφασιστική σημασία που έχει για τον κλάδο το καθεστώς τραπεζικής χρηματοδότησης. Το πώς οι ευρωπαϊκές τράπεζες θα μπορούν να χρηματοδοτήσουν τις ευρωπαϊκές ναυτιλιακές εταιρείες σε καθεστώς Βασιλείας ΙΙΙ είναι ένα ζητούμενο, όταν την ίδια στιγμή χρηματοδοτικοί φορείς της Απω Ανατολής διαμορφώνουν «πακέτα» χρηματοδότησης και ναυπήγησης πλοίων.

Εξηγώντας τι σημαίνει συμμετοχή της ναυτιλιακού κλάδου στο EU ETS με λύσεις κοντά στα χαρακτηριστικά της ναυτιλίας, ο Σ. Ράπτης επισημαίνει αρχικά ότι «η πάγια προτίμησή μας είναι οι διεθνείς κανόνες που διασφαλίζουν ότι υπάρχει μια κανονιστική ομοιογένεια στον κλάδο και δεν πλήττεται και η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής ναυτιλίας».

Από την άλλη πλευρά, συνεχίζει, «έχουμε αναγνωρίσει ότι η ναυτιλία μπορεί να συμβάλει στο μέτρο που της αναλογεί στη μείωση των ρύπων και στην απανθρακοποίηση του πλανήτη και δηλώνει έτοιμη να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση».

Στο πλαίσιο αυτό, συμπληρώνει ο Σ. Ράπτης, «η ECSA κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις ώστε οι λύσεις που θα υιοθετήσει η ΕΕ να έρθουν πιο κοντά στα χαρακτηριστικά της ναυτιλίας, ενός κλάδου με διεθνή δραστηριότητα».

«Ειδικότερα για τη συμμετοχή της ναυτιλίας στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Ρύπων καταφέραμε ως ECSA με συνεχείς προσπάθειες και με την αποφασιστική συμμετοχή των εθνικών εφοπλιστικών ενώσεων, να υιοθετηθούν δύο κρίσιμες για τη βιωσιμότητα και ανταγωνιστικότητα του κλάδου προτάσεις μας. Η πρώτη είναι η αναγνώριση της ευθύνης και συμμετοχής των φορέων που ελέγχουν την εμπορική λειτουργία του πλοίου (commercial operators) και κατά συνέπεια καθορίζουν με τις αποφάσεις τους την ενεργειακή απόδοση του πλοίου, στα κόστη του EU ETS. Ισχύει δηλαδή και στη ναυτιλία η αρχή “ο ρυπαίνων πληρώνει”.

Η δεύτερη πρόταση που υιοθετήθηκε είναι η πρόβλεψη για δέσμευση μέρους των εσόδων του EU ETS από τη ναυτιλία για δράσεις απανθρακοποίησης του κλάδου. Ειδικότερα δεσμεύονται 20 εκατ. δικαιώματα ρύπων μέχρι το 2030, που με βάση τις σημερινές τιμές άνθρακα στο ETS ισοδυναμεί με 2 δισ. ευρώ».

Το Innovation Fund.  Ως προς τη δεύτερη πρόταση, όπως εξηγεί ο Σ. Ράπτης, η ναυτιλία είναι ο μοναδικός κλάδος για λογαριασμό του οποίου δεσμεύθηκε συγκεκριμένος αριθμός δικαιωμάτων για αξιοποίησή τους, με στόχο την καλύτερη προσαρμογή του κλάδου.

Επιπλέον για τη ναυτιλία το Innovation Fund, που δημιουργείται στο πλαίσιο του EU ETS, διευρύνει τον χαρακτήρα του για να χρηματοδοτήσει τη διαθεσιμότητα προσιτών εναλλακτικών καυσίμων μειώνοντας τη διαφορά τιμών με τα συμβατικά καύσιμα. Ετσι το fund προσαρμόζει τη λειτουργία του στα χαρακτηριστικά της ναυτιλίας.