NON PAPER

Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο

Το σημερινό κείμενο θα μπορούσε να έχει τίτλο και «Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι». Βέβαια, όταν, στη δεκαετία του 1970, είδαμε την ταινία του Μάσιμο Νταλαμάνο που βασίζεται στο μυθιστόρημα του Οσκαρ Ουάιλντ και πέσαμε ξερές από τη γοητεία του Χέλμουτ Μπέργκερ, ούτε ξέραμε ούτε φανταζόμασταν ότι το στοίχημα με την αιώνια νεότητα, τις επόμενες δεκαετίες, θα μπορούσε να κερδηθεί και χωρίς μάλιστα να χρειάζεται να πουλήσει κάποιος την ψυχή του στον διάβολο. Οτι θα φτάνει το πάτημα ενός κουμπιού για να σβήσει από πάνω μας τα σημάδια του χρόνου και να μας δώσει όψη ηλικίας «α βολοντέ». Τουλάχιστον στον ψηφιακό κόσμο του Διαδικτύου και των σόσιαλ μίντια.

Την προηγούμενη εβδομάδα – χαλαρή αν και προεκλογική λόγω Πάσχα – «έπαιξε» μια φωτογραφία της Ολγας Γεροβασίλη. Το ρετούς και τα φίλτρα όχι μόνο έδειχναν τη βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ κατά πολλά χρόνια νεότερη, αλλά, στην ουσία, μία άλλη γυναίκα, τόσο δηλαδή που, στην αρχή, νόμιζα ότι ήταν η τραγουδίστρια Γλυκερία στα πολύ νεανικά της χρόνια, εποχή «Ομορφης νύχτας» λέμε τώρα. Και οι σαλταδόροι του Διαδικτύου επενέβησαν ακόμη περισσότερο στη φωτογραφία που ήδη κυκλοφορούσε με τελικό αποτέλεσμα να βλέπουμε προεκλογική φωτογραφία της κυρίας Γεροβασίλη ως, περίπου, δεκατριάχρονη. Τρολιά. Η οποία δεν θα είχε γίνει αν δεν κυκλοφορούσε το αρχικό ρετουσαρισμένο πορτρέτο.

Κακώς η Ολγα Γεροβασίλη «πείραξε» το πορτρέτο της; Οχι βέβαια. Ζούμε την εποχή της εικονικής αιώνιας νεότητας. Και το εικονική θα έπρεπε ίσως να το βάλω σε εισαγωγικά, αφού, έτσι κι αλλιώς, περισσότερο περιφέρουμε τη διαδικτυακή εικόνα μας παρά του εαυτού μας. Από την άλλη, η ματαιοδοξία της ομορφιάς (που, τελικά, δεν ξέρω αν είναι και τόσο μάταιη) είναι εγγενές στοιχείο της ανθρώπινης φύσης – από τότε που ένας μακρινός πρόγονός μας, πριν ακόμη εφευρεθεί η τσατσάρα, πέρασε τα δάχτυλά του μέσα από τα μαλλιά του για να τα «στρώσει» και η σύντροφός του έδεσε με τέτοιον τρόπο την προβιά που φορούσε ώστε να κολακεύει το σώμα της.

Τα τελευταία χρόνια, οι διαδικτυακές εφαρμογές εξέλιξαν την επέμβαση στην εικόνα μας περισσότερο απ’ όσο είχε εξελιχθεί τις τελευταίες δεκαετίας, μην πω τους τελευταίους αιώνες. Για να την οδηγήσουν στην υπερβολή και, τελικά, στην παραμόρφωση. Από το super idol Μαντόνα και τις τσαπερδόνες του Instagram έως τον εβδομηντάχρονο συνταξιούχο του ΙΚΑ ελάχιστοι αντιστέκονται στον πειρασμό να κερδίσουν τόσο εύκολα τον χαμένο χρόνο. Στην εποχή που το age shaming θεωρείται από τα θανάσιμα αμαρτήματα της πολιτικής ορθότητας, οι ρυτίδες, η χαλάρωση, οι «σακούλες» κάτω από τα μάτια είναι υπό διωγμόν. Με αποτέλεσμα να «κυκλοφορούν» φλου εκτοπλάσματα γυναικών και ανδρών χωρίς μύτες, χωρίς έκφραση, ενίοτε χωρίς αφτιά, χωρίς τις φυσικές πτυχώσεις της επιδερμίδας. Είναι ομορφιά αυτό; Είναι νεότητα; Συγγνώμη, αλλά πρόκειται για εφιάλτη.

Αναρωτιέμαι γιατί το κάνουν αυτό σε τέτοιον βαθμό (μια μικρή διόρθωση, εν είδει «μακιγιάζ», όλοι μας το έχουμε επιχειρήσει). Αυτά τα άτομα δεν κυκλοφορούν σε φυσικές συνθήκες; Πώς το αντέχουν να ζουν σε τέτοια διάσταση με την πραγματικότητα; Τι τους νοιάζει; Αυτό που είναι ή αυτό που οι άλλοι νομίζουν ότι είναι; …Ολο αυτό θυμίζει τα «Καινούργια ρούχα του βασιλιά», το γνωστό παραμύθι του Αντερσεν. Μόνο που όλοι είναι, πλέον, στο κόλπο και κανείς δεν διατίθεται να φωνάξει ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός.

Ο «γερο-Τζακ»

Στον αντίποδα, μια φωτογραφία του Τζακ Νίκολσον. Που κυκλοφόρησε με σχόλια σικ οίκτου για τον αμερικανό ηθοποιό. Πώς γέρασε έτσι, πώς εγκατέλειψε τον εαυτό του και άλλα τέτοια.

Ο Νίκολσον είναι 86 ετών και με κάποια μορφή άνοιας. Κι εμείς έχουμε ξεχάσει πώς είναι οι άνθρωποι στα 86, αφού στα σόσιαλ ακόμη και οι φωτογραφίες των παππούδων «ανεβαίνουν» με ρετούς, μία η άλλη με τα εγγόνια. Εχουμε ξεχάσει την όψη της ώριμης ηλικίας, τη γοητεία της ρυτίδας. Κι έχω την εντύπωση ότι ο «γερο-Τζακ» από το μπαλκόνι του, με την κοιλάρα του, τα 86 χρόνια του και τη ζωή που έχει ζήσει, χλευάζει όλους εμάς που, κατεβάζοντας μια εφαρμογή, νομίζουμε ότι ξανακερδίζουμε τον χαμένο χρόνο.