Η εποχή {LF}των μεγάλων απειλών

Από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ο κόσμος είναι πιο περίπλοκος, πιο δύσκολος στην αποκρυπτογράφηση.Ο Νουριέλ Ρουμπινί, στο βιβλίο του «Megamenaces: dix dangers qui mettent en peril notre economie, et comment leur survivre»αναφέρει τις σοβαρές μεγα-απειλές που θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον μας – όχι μόνο την εργασία μας, τον μισθό μας, τον πλούτο μας και ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία, αλλά και την ειρήνη, την ευημερία και τις σχετικές προόδους που έχουμε αποκτήσει από το 1945.

Ο κόσμος έχει εισέλθει σε μια γεωπολιτική ύφεση, η οποία περιλαμβάνει (τουλάχιστον) τέσσερις επικίνδυνες δυνάμεις: την Κίνα, τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα. Αμφισβητούν την οικονομική, χρηματοοικονομική, ασφάλεια και γεωπολιτική τάξη που δημιούργησαν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο κίνδυνος όχι μόνο ενός πολέμου μεταξύ μεγάλων δυνάμεων αλλά και μιας πυρηνικής σύγκρουσης είναι πολύ αυξημένος. Σε μια εποχή που ο Σι Τζινπίνγκ εδραιώνει την αυταρχική του επιρροή στην Κίνα και όπου οι ΗΠΑ εντείνουν τους εμπορικούς περιορισμούς τους κατά της Κίνας, ο νέος σινο-αμερικανικός ψυχρός πόλεμος γίνεται όλο και πιο ψυχρός μέρα με τη μέρα. Ακόμη χειρότερα, θα μπορούσε να γίνει μια ανοιχτή σύγκρουση για το καθεστώς της Ταϊβάν, την οποία ο Σι Τζινπίνγκ είναι αποφασισμένος να εντάξει στην ηπειρωτική Κίνα και την οποία ο Μπάιντεν φαίνεται αποφασισμένος να υπερασπιστεί. Εν τω μεταξύ, η Βόρεια Κορέα, προικισμένη με πυρηνικό οπλοστάσιο, αναζητά ξανά την προσοχή εκτοξεύοντας πυραύλους στον εναέριο χώρο της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας.

Ο συγγραφέας κατηγοριοποιεί τις πλανητικές ανησυχίες ως εξής:

Περιβαλλοντική αποκάλυψη: Αφορά την ουδετερότητα άνθρακα, τις υπεύθυνες επενδύσεις, την ενεργειακή μετάβαση, τον κίνδυνο νέων πανδημιών.

Ο Homo sapiens σε λίγο θα είναι μάλλον περιττός: Η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική και η αυτοματοποίηση θα καταστρέφουν όλο και περισσότερο θέσεις εργασίας, ακόμη και όταν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ενισχύουν τα προστατευτικά μέτρα σε μια προσπάθεια να περιορίσουν το φαινόμενο.

Ενεργοποίηση του προστατευτισμού και του λαϊκισμού.

Κυβερνοπόλεμος, υποτιμημένος κίνδυνος για τις οικονομικές δραστηριότητες και τη δημόσια προστασία.

Επιστροφή στις χρονιές 1930 και 1940: Αφορά την περίοδο μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, την ισπανική γρίπη, το κραχ του 1929, μεγάλους εμπορικούς και νομισματικούς πολέμους, πληθωρισμό, χρηματοοικονομικές κρίσεις και πτωχεύσεις. Επίσης, η άνοδος μιλιταριστικών αυταρχικών καθεστώτων σε Ιταλία, Γερμανία, Ιαπωνία, Ισπανία και αλλού.

Ζωτικής σημασίας διεθνής συνεργασία: Καθώς υπάρχει αλληλεξάρτηση των σημερινών μεγα-απειλών, αυτό απαιτεί συστηματική και συνεκτική παρέμβαση. Θα χρειαστεί ηγέτες σε ιδιωτικό και δημόσιο σε εθνικό επίπεδο, καθώς και διεθνής συνεργασία μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, για να αποτρέψουμε την αποκάλυψη που μας περιμένει.

Συμπερασματικά, οι χρονιές και οι δεκαετίες που θα έρθουν, θα σημαδευτούν από τις μεγα-απειλές: πόλεμος, πανδημίες, κλιματική απορρύθμιση, η ανατρεπτική τεχνητή νοημοσύνη και η αποπαγκοσμιοποίηση θα λειτουργήσουν ενάντια στις θέσεις εργασίας, τις οικονομίες, τις αγορές, την ειρήνη και την ευημερία.

Ο Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης είναι καθηγητής και ακαδημαϊκός