Πάνω από το γόνατο

Πιο δυνατή ίσως από κάθε άλλη είναι η μνήμη μιας ελευθερίας. Μιας στιγμής της ζωής μας που σαν να άνοιξε μπροστά μας ένα παράθυρο ως τότε κλειστό, κι εμείς όχι απλώς πήγαμε να δούμε τη θέα, αλλά και σκαρφαλώσαμε στο περβάζι του και το δρασκελίσαμε. Γι’ αυτό, αγαπητοί αναγνώστες, μη χλευάσετε έναν μικρό φόρο τιμής στη μίνι φούστα.

Εξάλλου, δεν είναι ξεκάθαρο σε ποιον ανήκει ο φόρος τιμής και γιατί. Η Μαίρη Κουάντ πέθανε την περασμένη εβδομάδα πλήρης ημερών και με τον τίτλο της «Dame» για τις υπηρεσίες που προσέφερε στη βρετανική μόδα, και κάποιοι θυμήθηκαν εκείνες τις μέρες κρασιού και λουλουδιών στο Τσέλσι του Λονδίνου, που από τη μικρή της μπουτίκ «Bazaar» ξεπεταγόταν ένα ουράνιο τόξο φαντασίας και χαράς. «Τα κορίτσια της King’s Road εφηύραν το μίνι» έγραψε η Κουάντ. «Εγώ έφτιαχνα ρούχα που φορώντας τα μπορούσες να κινηθείς, να τρέξεις, να πηδήξεις. Τα έφτιαχνα κοντά, πάνω από το γόνατο, κι οι κοπέλες που τα αγόραζαν με παρακαλούσαν “πιο κοντά, πιο κοντά!”».

Είναι αλήθεια ότι η φούστα είχε ήδη αρχίσει να ανεβαίνει σταδιακά (είχαν προηγηθεί π.χ. οι Mods και ο André Courrèges) αλλά είναι επίσης αλήθεια ότι η Κουάντ τη βάπτισε επίσημα (με το όνομα του αγαπημένου της αυτοκινήτου) και την καθέλκυσε στον θαυμαστό καινούργιο κόσμο των σίξτις.

Ομως η πιο βασική παρεξήγηση για «το μίνι» είναι ο χαρακτηρισμός του ως σέξι. Το μίνι δεν σχεδιάστηκε για να προκαλεί. Δεν σχεδιάστηκε για να φοριέται με τις ψηλοτάκουνες γόβες και τα αβυσσαλέα ντεκολτέ των όχι ιδιαίτερα ευφάνταστων αντρικών φαντασιώσεων. Στην αρχική του μορφή ήταν παιχνιδιάρικο, πολύχρωμο και πολύ νεανικό – σχεδόν παιδικό. Μετά από τις στενές γραμμές, τα ασφυκτικά μπούστα και τις σφιχτές ζώνες των προηγούμενων δεκαετιών, χάριζε επιτέλους ελευθερία κινήσεων.

Και ήταν αυτή η ελευθερία κινήσεων που άνοιξε τα παράθυρα. Οταν κινείσαι ελεύθερα, αναπνέεις καλύτερα. Σκέφτεσαι καλύτερα. Γελάς καλύτερα. Μετά από τόσα χρόνια με μικρά-μικρά βηματάκια, τα γυναικεία πόδια αποκαλύφθηκαν έτοιμα να ανοίξουν περπατησιά· να κάνουν όλες τις διαδρομές που ήθελαν, γρήγορα και δυνατά κι ίσως και λίγο ανυπόμονα, λίγο αυθάδικα – είχαν τόσο χαμένο χώρο και χρόνο να καλύψουν. Αποκαλύφθηκαν, όχι για να υποταχθούν και να παραδοθούν σε βλέμματα που ήθελαν να δουν κάτι άλλο στην αποκάλυψή τους (σεξ, σεξ!), αλλά για να κάνουν ό,τι ακριβώς ήθελαν: μπορεί περισσότερο σεξ, ναι, αλλά μπορεί και λιγότερο. Ή αλλιώς. Ή όποτε ήθελαν, αν ήθελαν. Εκείνα αποφάσιζαν.

Η μόδα αλλάζει, αυτή είναι η φύση της. Οσμίζεται και προοιωνίζει, ακολουθεί και προπορεύεται, επηρεάζεται και επηρεάζει τον «αέρα των δρόμων», τα ρεύματα που φυσούν ανάμεσά μας προτού καν ξέρουμε να τα ονομάσουμε. Η γυναικεία ένδυση είχε πάντα τη σημασία και ερμηνεία της, και καθώς σταδιακά αφαιρούσε κορσέδες, στηθόδεσμους και άλλα περιοριστικά σηματοδοτούσε μια πορεία προς την απελευθέρωση του γυναικείου σώματος – απελευθέρωση για το γυναικείο σώμα. Γιατί και αυτό είναι μέρος της φύσης της αλλά και των παρεξηγήσεων που η μόδα δημιουργεί -συχνά τόσο ολέθριων, κοινωνικά και αισθητικά: είναι για όσους τη φορούν, και μετά για όσους την κοιτούν.

Το μίνι σχεδιάστηκε για εκείνες που το φορούσαν. Οι γυναίκες των σίξτις δεν ήταν όλες νέες και αδύνατες όπως τις ήθελε η Κουάντ, και οι άντρες των σίξτις δεν ήταν όλοι έτοιμοι να καταλάβουν (ούτε καν να ενδιαφερθούν) για το τι ήθελαν ή δεν ήθελαν εκείνες που το φορούσαν. Ο κόσμος δεν ήταν ούτε τότε αγγελικά πλασμένος. Ομως υπήρξε εκείνη η φωτεινή στιγμή που κορίτσια της Δύσης περπατούσαν με βήματα ανοιχτά κι ανάλαφρα, κάθονταν και κινούνταν με κινήσεις ανεμπόδιστες, και χαμογελούσαν με τον πολύ ξεχωριστό τρόπο που έχουν όσες αισθάνονται λίγο, λίγο πιο ελεύθερες.