Η ψευδαίσθηση της υψηλής ανάπτυξης της Κίνας

Αφού το κινεζικό ΑΕΠ αυξήθηκε μόνο κατά 3% το 2022, θα περίμενε κανείς ότι η κυβέρνηση θα θέσει στόχο ανάπτυξης τουλάχιστον 6% για φέτος. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός Λι Κετσιάνγκ αποκάλυψε στην τελική του Εκθεση Κυβερνητικής Εργασίας ότι η κυβέρνηση στόχευε σε ανάπτυξη περίπου 5%, τον χαμηλότερο στόχο της θητείας του.

Η Κίνα οφείλει την πρόοδο σε μεγάλο βαθμό στην ταχεία εξέλιξη σε τομείς υψηλής τεχνολογίας. Οι νέες ψηφιακές τεχνολογίες υποστήριξαν την ταχεία ανάπτυξη στον τομέα των υπηρεσιών και ενίσχυσαν την ανθεκτικότητα στην αγορά εργασίας ευρύτερα.

Εάν η οικονομία μπορεί να δημιουργήσει αρκετές θέσεις εργασίας, η συνεχώς επιταχυνόμενη αύξηση του ΑΕΠ απλά δεν είναι απαραίτητη. Παρόλο που η αύξηση του ΑΕΠ έχει πέσει στο ήμισυ περίπου του ετήσιου μέσου όρου (10,2%) το 2002-12, η Κίνα δεν έχει βιώσει σημαντικές κοινωνικές αναταραχές. Ούτε υπήρξε χρηματοπιστωτική κρίση ή απότομη οικονομική συρρίκνωση που αντιστρέφει την πρόοδο του παρελθόντος στο βιοτικό επίπεδο, παρά την ύφεση που προκλήθηκε από την πανδημία.

Η Κίνα θα συνεχίσει να αποκομίζει τα οφέλη από τη μετάβασή της από τη χάραξη πολιτικής με επίκεντρο την ανάπτυξη στις θέσεις εργασίας. Αυτή η προσέγγιση ευνοεί περισσότερο την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για τον περιορισμό των πλεονάζοντων επενδύσεων και τη μείωση των χρεών.

Ενα δυσμενές εξωτερικό περιβάλλον ενισχύει περαιτέρω την άποψη για την Κίνα να κοιτάξει πέρα από την ανάπτυξη. Ολόκληρη η παγκόσμια οικονομία παλεύει με τη φθίνουσα αύξηση της παραγωγικότητας και τη μείωση της ζήτησης – τάσεις που δεν θα αναστραφούν σύντομα.

Γενικότερα, οι οικονομικές πολιτικές που βασίζονται στη γεωπολιτική – μεταξύ άλλων οι περιορισμοί που επιβάλλονται στο εμπόριο με την Κίνα από τις Ηνωμένες Πολιτείες – δημιουργούν σημαντική αβεβαιότητα στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Η εποχή της υψηλής ανάπτυξης και του χαμηλού πληθωρισμού έχει τελειώσει στις προηγμένες οικονομίες και διαδέχεται η «κοσμική στασιμότητα». Σε αυτό το πλαίσιο, οι οικονομίες των αναδυόμενων αγορών όπως η Κίνα έχουν δίκιο να εγκαταλείπουν την ψευδαίσθηση ότι η υψηλή ανάπτυξη μπορεί να διατηρηθεί επ’ αόριστον. Το πιο πιθανό σενάριο είναι μια μακρά περίοδος – που διαρκεί ίσως μια δεκαετία – βραδύτερης ανάπτυξης. Η Κίνα είναι καλύτερα να επικεντρωθεί στην απασχόληση και να εργαστεί για να αποφύγει μια συστημική οικονομική κρίση ή κρίση χρέους παρά να προσπαθήσει να αντισταθεί στο αναπόφευκτο.

Ο Ζανγκ Γιουν είναι πρύτανης του School of Economics στο Fudan University και διευθυντής του China Center for Economic Studies, ομάδας σκέψης στη Σαγκάη.