Από πρόσφυγας, δήμαρχος

Πέρασαν οχτώ χρόνια από την ιστορική φράση «θα τα καταφέρουμε» της καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ στο αποκορύφωμα της προσφυγικής κρίσης το 2015-16, όταν σχεδόν ένα εκατομμύριο πρόσφυγες από τη Συρία έφτασαν μέσω Τουρκίας – Ελλάδας – βαλκανικής οδού στη Γερμανία. Τι απέγιναν; Καταρχήν μοιράστηκαν στα ομόσπονδα κρατίδια της χώρας σε πόλεις και οικισμούς. Πολλοί από αυτούς απορροφήθηκαν στη γερμανική αγορά εργασίας – τότε είχε επικριθεί η Μέρκελ ότι επίτηδες άνοιξε τα σύνορα, για να φέρει στη Γερμανία εργατικά χέρια. Πράγματι, η Γερμανία χρειάζονταν και συνεχίζει σήμερα να χρειάζεται εργατικά χέρια. Αλλά όχι αυτά που είχε φέρει το προσφυγικό κύμα. Στο μεταξύ, η μεγάλη μάζα εκείνων των προσφύγων ενσωματώθηκε, ορισμένοι αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι των τοπικών κοινωνιών που ζουν.

Ενας από αυτούς ήταν ο Ράιαν Αλσχέμπλ, ο πρόσφυγας του 2015 από τη Συρία, ο οποίος εκλέχτηκε στις 2 Απριλίου δήμαρχος της μικρής πόλης Οστερλσχάιμ στο κρατίδιο της Βάδης – Βυρτεμβέργης. «Γιορτάσαμε την εκλογική νίκη μέχρι τις πρωινές ώρες με πάνω από 40 φίλους, μολονότι την άλλη μέρα έπρεπε να πάμε στις δουλειές μας», λέει σε συνέντευξή του στο «Spiegel-Online». Μαζί τους ήταν και ο αδελφός του που εργάζεται ως μηχανικός κοντά στην Καρλσρούη, «οι γονείς μου είναι στη Συρία, χάρηκαν πάρα πολύ όταν έμαθαν για την εκλογική μου νίκη».

Ο πρώτος σύρος πρόσφυγας – δήμαρχος της Γερμανίας, είχε εγκαταλείψει πριν από οκτώ χρόνια την ιδιαίτερη πατρίδα του Σουβάιντα στη νότια Συρία. Η μητέρα του καθηγήτρια γυμνασίου, ο πατέρας του γεωπόνος, ο ίδιος είχε ξεκινήσει σπουδές στον χρηματοπιστωτικό τομέα, αλλά αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα, για να μην υπηρετήσει τον στρατό του Ασαντ στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας. Σε ηλικία 21 ετών πήγε μέσω Λιβάνου στην Τουρκία, από εκεί με βάρκα πέρασε στη Λέσβο και διά της «βαλκανικής οδού» έφτασε στη Γερμανία.

Από το Πάσαου, κοντά στα σύνορα με  την Αυστρία, πέρασε από διάφορους καταυλισμούς με τελευταίο σταθμό την περιφέρεια Κάλοφ δυτικά της Στουτγκάρδης. Εμαθε γρήγορα γερμανικά και το 2016 ξεκίνησε πρακτική εξάσκηση ως διοικητικός υπάλληλος στον δήμο Αλτενγκστετ, τη μικρή πόλη στον Μέλανα Δρυμό με πολύ καλή σύνδεση με τα αστικά, βιομηχανικά κέντρα, Ζιντελφίνγκεν – Μπέμπλινγκεν, Στουτγκάρδη.

Τελείωσε τη μαθητεία του ως ένας από τους καλύτερους της χρονιάς του. Ο δήμαρχος του Αλτενγκστετ εκτίμησε τις ικανότητες και το ταλέντο του νεαρού Σύρου, έγινε ο πολιτικός του πάτρωνας. Τον ενθάρρυνε να κατεβεί υποψήφιος δήμαρχος στο Οστερλσχάιμ, μια γειτονική κωμόπολη 2.500 κατοίκων. Ο Αλσχέμπλ ακολούθησε τη συμβουλή του. Είναι μέλος του κόμματος των Πρασίνων, αλλά κατέβηκε ως ανεξάρτητος υποψήφιος. «Στην επαρχία είναι φυσιολογικό να μην είσαι δήμαρχος ενός κόμματος και για μένα είναι πλεονέκτημα να εργάζομαι χωρίς κομματική δέσμευση», λέει.

Οι ακροδεξιοί διακινούσαν ότι είναι ισλαμιστής εξτρεμιστής. «Αλλά δεν είμαι καν μουσουλμάνος, είμαι άθεος», εξηγεί, «κάποιος άλλος είπε ότι είμαι μέλος τoυ κουρδικού PKK, αλλά είμαι από περιοχή Δρούζων, γνώρισα Κούρδους πρώτη φορά στη Γερμανία».

Το αποτέλεσμα των εκλογών δικαίωσε την επιλογή του. Ο 29χρονος Ράιαν Αλσχέμπλ επικράτησε των άλλων δύο γερμανών συνυποψηφίων του, Μάρκο Στράους και Ματίας Φέι. Με ποσοστό 55,41% εξελέγη μάλιστα από την πρώτη Κυριακή δήμαρχος του Οστερλχάιμ.

Η επιτυχία του ήταν κάθε άλλο παρά αυτονόητη. Η σημασία της ξεπερνά τα όρια της μικρής πόλης της Βάδης-Βυρτεμβέργης: «Το Οστελσχάιμ έγραψε ιστορία, έστειλε ένα μήνυμα ανεκτικότητας και κοσμοπολιτισμού για ολόκληρη τη Γερμανία», είπε ο Αλσχέμπλ το βράδυ των εκλογών: «Μπορούμε να είμαστε όλοι υπερήφανοι, ο ένας για τον άλλον».

Οι πολίτες του Οστελσχάιμ που ψήφισαν των Αλσχέμπλ εκτίμησαν ότι είναι ιδιαίτερα δραστήριος και ευέλικτος, όπως είπε υποστηρικτής του στο δημόσιο κανάλι SWR. Αλλά και εκείνοι που δεν τον ψήφισαν, διαπίστωσαν στον προεκλογικό αγώνα, πόσο ανοιχτός και δυναμικός είναι. Τα τοπικά μέσα κατέγραψαν «θετικό αντίκτυπο» στην εκλογή του.

Πώς ενσωματώθηκε τόσο γρήγορα; Ακούγοντας τη λέξη «ενσωμάτωση» ο Αλσχέμπλ αντιδρά αλλεργικά. «Η λέξη έχει φθαρεί», απαντά στην ερώτηση του «Spiegel Online». Στην ουσία πρόκειται για ένα «ντιλ», εξηγεί: «Εκείνος που έρχεται εδώ κάνει σε ένα “ντιλ”, μαθαίνει τη γλώσσα, εντάσσεται στην κοινωνία και κάνει τα πάντα για να γίνει ένα παραγωγικό μέλος της κοινωνίας. Αλλά πρέπει και η κοινωνία υποδοχής να είναι πρόθυμη να βοηθήσει. Ετσι έγινε με μένα, κατέβαλα προσπάθεια, αλλά υπήρξαν και άτομα που ευχαρίστως με υποστήριξαν».

Επέλεξε να ασχοληθεί με τα κοινά, γιατί μεγάλωσε σε μία πολιτικοποιημένη οικογένεια. «Τα προβλήματα της κοινωνίας, της κάθε κοινωνίας, με ενδιέφεραν πάντα. Στον ελεύθερο χρόνο μου πάντα με απασχολούσαν τα προβλήματα που είχαν οι άνθρωποι δίπλα μου. Ως δήμαρχος μπορώ να κάνω κάποια συγκεκριμένα πράγματα».

Ο Ράιαν Αλσχέμπλ θα μετακομίσει στο δημαρχείο του Οστελσχάιμ στις 18 Ιουνίου για να αναλάβει τα καθήκοντα του δημάρχου. Στις προτεραιότητές του είναι τα προβλήματα της καθημερινότητας, τα δύο νηπιαγωγεία να γίνουν ημερήσια, όπως ήταν πριν από την πανδημία, να επεκταθεί και η προσφορά για ηλικιωμένους. Μακροπρόθεσμα θέλει να κάνει τον δήμο ενεργειακά αυτόνομο. Αλλά άμεσα να ζωντανέψει το κέντρο της μικρής πόλης, να φέρει ένα σουπερμάρκετ που χρειάζονται οπωσδήποτε οι κάτοικοί της.