Ο επίμονος ιστορικός των βιβλιοθηκών

Ως κεραυνός εν αιθρία έπεσε χθες το πρωί η είδηση του θανάτου ενός από τους πλέον συστηματικούς μελετητές της ιστορίας του βιβλίου, των βιβλιοθηκών και της τυπογραφίας, ενός αρχιτέκτονα με όραμα και ενός ανθρώπου που ξεχώριζε για την ευρυμάθεια, την ευγένειά του και την καλαισθησία του, του Κωνσταντίνου Στάικου, που άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 80 ετών.

Ακάματος, λάτρης της έρευνας, πολυπράγμων και δραστήριος ο Κωνσταντίνος Στάικος άφησε πολύ έντονο το αποτύπωμά του στον χώρο του πνεύματος, με τα κείμενα, τα βιβλία, τις έρευνες, τις συλλογές του και τις βιβλιοθήκες που οργάνωνε, εκφράζοντας στη βαθύτερη ουσία του τον ορισμό του βιβλιόφιλου.

Γεννημένος στην Αθήνα το 1943 ο Κωνσταντίνος Στάικος μετά τις σπουδές του στη Σχολή Καλών Τεχνών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, συνέχισε στην Ανώτερη Εθνική Σχολή Διακοσμητικών Τεχνών στο Παρίσι, όπου και έκανε τα πρώτα του επαγγελματικά βήματα στον χώρο της αρχιτεκτονικής και κυρίως της διαμόρφωσης εσωτερικών χώρων.

Το πάθος του για την υψηλή αισθητική συνδυάστηκε από νωρίς με εκείνη για τις εκδόσεις που εστίαζαν κυρίως στην ιστορία των αρχιτεκτονικής και σιγά σιγά άρχισε να «χτίζει» την προσωπική του βιβλιοθήκη, στην οποία συγκεντρώθηκαν με το πέρασμα του χρόνου μοναδικής αξίας θησαυροί, σχετικά με την ιστορία της ελληνικής τυπογραφίας: από την πρώτη έκδοση των ομηρικών επών (1488-9) – γεγονός που θεωρήθηκε από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα στον κόσμο των γραμμάτων κατά την Αναγέννηση καθώς ήταν το πρώτο ελληνικό βιβλίο που τυπώθηκε στη Φλωρεντία – ως την πρώτη έκδοση του «Μεγάλου Ετυμολογικού» – του μεγάλου βυζαντινού λεξικού που θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της τυπογραφικής τέχνης της Αναγέννησης (1499).

Εκτός όμως από την πλούσια συλλογή βιβλίων του είχε μεγάλη αγάπη και ταλέντο στην ανάπλαση βιβλιοθηκών, όπως εκείνη της Μονής Αγίου Θεολόγου στην Πάτμο – έργο με το οποίο ασχολήθηκε επί μία δεκαετία -, του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Κωνσταντινούπολη, πιο πρόσφατα εκείνης της Ενωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών, αλλά και με τις «μεταμορφώσεις» χώρων όπως το κτίριο Κωστής Παλαμάς επί της οδού Ακαδημίας σε εντευκτήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών ή του Δημαρχιακού Μεγάρου στην πλατεία Κοτζιά, μεταξύ άλλων.

Πλούσιο υπήρξε και το ερευνητικό και συγγραφικό του έργο, με την πεντάτομη Ιστορία της Βιβλιοθήκης στον Δυτικό Πολιτισμό (2002 – 2012), τη Βιβλιοθήκη του Πλάτωνα και της Ακαδημίας (2012) και την Αρχιτεκτονική των Βιβλιοθηκών στον Δυτικό Πολιτισμό από τη Μινωική Εποχή στον Μιχαήλ Αγγελο (2016) να συγκαταλέγονται ανάμεσα στα σημαντικότερα πονήματά του. Αφουγκραζόμενος δε τις εξελίξεις της τεχνολογίας εμπνεύστηκε και υλοποίησε σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης την ψηφιακή εγκυκλοπαίδεια για την ιστορία και το περιεχόμενο των βιβλιοθηκών όλου του κόσμου από την αρχαιότητα έως σήμερα (allaboutlibraries.gr).