Ασφάλεια με όρους πρόληψης και παιδείας

Σύμφωνα με τον ΚΟΚ, ο οδηγός οφείλει κατά τον χρόνο της οδήγησης να είναι σε θέση να ελέγχει το όχημά του και υποχρεούται να έχει πλήρη ελευθερία κινήσεων, προκειμένου να ενεργεί ελεύθερα τους απαραίτητους χειρισμούς. Η εν κινήσει χρήση του κινητού τηλεφώνου επιτρέπεται μόνον όταν αυτό είναι τοποθετημένο σε ειδική θέση για ανοιχτή ακρόαση ή όταν χρησιμοποιείται με ακουστικό ασύρματης επικοινωνίας. Η παράβαση της διάταξης αυτής τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο 100 ευρώ και επιτόπου αφαίρεση της άδειας ικανότητας του οδηγού για 60 μέρες. Είναι σημαντικό ωστόσο να τονίσουμε ότι η χρήση κινητού τηλεφώνου είτε για περιήγηση στο Διαδίκτυο (surfing, social media) είτε για αποστολή SMS, σαν συμπεριφορά, εντάσσεται στην ως άνω παράβαση.

Το 2018, η ποινή αυστηροποιήθηκε, ωστόσο, ως είναι σαφές, αποτελεί παράβαση η οποία βεβαιώνεται μόνον κατόπιν αστυνομικού ελέγχου. Είναι σημαντικό να αυστηροποιηθεί το πλαίσιο του ελέγχου από την Τροχαία και να αυξηθούν οι έλεγχοι καθώς η οδηγική μας κουλτούρα, όπως έχει αποδειχθεί, δυστυχώς είναι σε άμεση συνάρτηση με τη συχνότητα των ελέγχων που διενεργούνται από τις αστυνομικές Αρχές και όχι τόσο με την αύξηση των ποινών και των κυρώσεων.

Ενα «story», λοιπόν, ή μια βιντεοσκόπηση (vlog) κατά την οδήγηση είναι συμπεριφορές που εντάσσονται στην παράβαση του ΚΟΚ και μπορούν να συσχετιστούν με την αμελή οδηγική συμπεριφορά σε περίπτωση πρόκλησης ατυχήματος κατά τον Ποινικό Κώδικα.

Θα είχε ενδιαφέρον ο εκσυγχρονισμός του νομικού πλαισίου της επικίνδυνης οδήγησης που αποτελεί ξεχωριστό αδίκημα κατά τον Ποινικό Κώδικα. Συγκεκριμένα, θα ήταν χρήσιμο να περιληφθεί μεταξύ των υπόλοιπων επικίνδυνων συμπεριφορών (οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών, οδήγηση υπό σωματική ή πνευματική εξάντληση, οδήγηση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας ή σε πεζοδρόμους, πεζοδρόμια, πλατείες, συμμετοχή σε αυτοσχέδιους αγώνες κ.λπ.), καθώς ένας πιο άμεσος συσχετισμός και μια εκτενέστερη συμπερίληψη της παράβασης αυτής θα καθιστούσαν την παράβαση της χρήσης του κινητού τηλεφώνου αυτή καθαυτήν ως παράνομη συμπεριφορά, η οποία σε περίπτωση ατυχήματος θα ήταν επιβαρυντικός παράγοντας για τον δράστη.

Εν κατακλείδι, είναι σημαντικό να προσεγγίσουμε το ζήτημα της οδηγικής ασφάλειας με όρους κυρίως πρόληψης και παιδείας. Το νομικό πλαίσιο οφείλει να εξελίσσεται και εν πολλοίς αυτό συμβαίνει. Δεν έχει όμως καμία αξία η αυστηροποίηση των ποινών εάν δεν γίνει πρωτίστως μια συγκροτημένη εκστρατεία ενημέρωσης των σύγχρονων κινδύνων. Πολλές φορές παρατηρείται ότι οι οδηγοί δεν έχουν γνώση των παραβάσεων του ΚΟΚ και πως επικρατεί πλάνη περί της χρηστής οδηγικής συμπεριφοράς.

Ο Γιώργος Μαντζαβάς είναι δικηγόρος, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών