Ο κόσμος εξακολουθεί να χρειάζεται έναν αστυνομικό

Η παγκόσμια ηγεσία των ΗΠΑ δέχτηκε μια σοβαρή κλωτσιά την περασμένη εβδομάδα. Πολιτικοί και ειδήμονες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού έκαναν ουρά για να καταδικάσουν την καταστροφική εισβολή του Τζορτζ Μπους και του Τόνι Μπλερ στο Ιράκ πριν από 20 χρόνια αυτόν τον μήνα. Ταυτόχρονα, το Κογκρέσο προχώρησε στην κατάργηση του νόμου περί πολεμικών εξουσιών που επιτρέπει στον πρόεδρο των ΗΠΑ να προχωρά σε στρατιωτικές επεμβάσεις στο εξωτερικό.

Στη Μόσχα, εν τω μεταξύ, ο Σι Τζινπίνγκ, παρασύροντας τη ρωσική μαριονέτα του, τον Βλαντίμιρ Πούτιν, πρότεινε μια νέα παγκόσμια τάξη που θα αντικαταστήσει το μοντέλο που εφαρμόστηκε μετά το 1945 υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Το ότι το Ιράκ ήταν ένα καταστροφικό αυτογκόλ που θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί, δεν αμφισβητείται πλέον. Πολλές προειδοποιήσεις δεν εισακούστηκαν. Ωστόσο, εξίσου κοντόφθαλμες είναι οι σημερινές προσπάθειες να χρησιμοποιηθεί αυτή η πανωλεθρία για να απαξιωθεί ο παρεμβατισμός υπό την ηγεσία των ΗΠΑ γενικά και να πανηγυριστεί η συνακόλουθη πτώση της αμερικανικής επιρροής.

Η Μέση Ανατολή δείχνει τι συμβαίνει όταν οι ΗΠΑ απεμπλέκονται. Η απόσυρση του 2011 από το Ιράκ προμήνυσε μια δεκαετία τρόμου και εμφυλίου πολέμου στη Συρία, όργια των ιρανών σκληροπυρηνικών, τους Σουδάραβες να σκοτώνουν στην Υεμένη, το Αφγανιστάν να βυθίζεται στην προδοσία και τη δυστυχία και την περιοχή του Ισραήλ και της Παλαιστίνης σε ακυβέρνητο χάος.

«Τι θα είχε συμβεί αν οι ΗΠΑ δεν είχαν δράσει μετά την εισβολή του Σαντάμ Χουσεΐν στο Κουβέιτ το 1990;» αναρωτήθηκε πρόσφατα ο βετεράνος αναλυτής Μπιλ Σνάιντερ. «Το πιθανότερο, τίποτα». Αφού η Ευρώπη πάγωσε από τον τρόμο, ανέλαβαν οι ΗΠΑ να ηγηθούν ενός συνασπισμού για να τερματίσουν τον πόλεμο της Βοσνίας. Στη Συρία, ο Μπαράκ Ομπάμα, καμένος από το Ιράκ, απέτυχε να παρέμβει το 2013 για να σταματήσει τη χρήση όπλων μαζικής καταστροφής από το καθεστώς Ασαντ. Πόσο ειρωνικό είναι αυτό;

Προφανώς, οι ΗΠΑ συχνά τα κάνουν θάλασσα. Ωστόσο, οι επικριτές της αμερικανικής «ηγεμονίας», η οποία είναι βαθιά ελαττωματική, ιδιοτελής και αλαζονική, πιστεύουν πραγματικά ότι αυταρχικοί τραμπούκοι όπως ο Σι ή εγκληματίες πολέμου όπως ο Πούτιν θα έκαναν καλύτερη δουλειά ως παγκόσμιος αστυνόμος;

Ιδανικά, βέβαια, ένας αστυνομικός δεν θα έπρεπε να είναι απαραίτητος. Αλλά, δυστυχώς, ο κόσμος δεν είναι έτσι. Ενα αιώνια διχασμένο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν μπορεί να επιβάλει τους δικούς του κανόνες και συνθήκες. Περιφερειακές οργανώσεις όπως η ΕΕ, η Αφρικανική Ενωση και η ASEAN στερούνται ισχύος όταν τα πράγματα καταρρέουν.

Η Ευρώπη είχε καλύτερες επιδόσεις από ό,τι αναμενόταν σε σχέση με την Ουκρανία. Αλλά χωρίς την παρέμβαση του αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν και την αμερικανική βοήθεια ύψους σχεδόν 77 δισ. δολαρίων, ο πόλεμος θα μπορούσε να έχει χαθεί. Παρ’ όλη τη συζήτηση για στρατηγική αυτονομία, οι Βρυξέλλες, ως συνήθως, έψαχναν στην Ουάσιγκτον για ένα προβάδισμα.

Ενα μόνιμο μυστήριο είναι γιατί ο Πούτιν, έχοντας καταλάβει τμήματα της Ουκρανίας το 2014, δεν εξαπέλυσε την ολομέτωπη εισβολή του ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν πρόεδρος. Δεδομένης της υποταγής του Τραμπ προς το Κρεμλίνο, των αντιευρωπαϊκών και αντινατοϊκών φοβιών του και της ιδεολογίας του «πρώτα η Αμερική», ο Πούτιν θα μπορούσε κάλλιστα να τη γλιτώσει. Ισως το κάνει ακόμα, αν επανεκλεγεί ο Τραμπ.

Η διχοτόμηση του κόσμου από τον Μπάιντεν σε δημοκρατίες που αγαπούν την ελευθερία και καταπιεστικές απολυταρχίες είναι πολύ απλοϊκή για να αντιμετωπίσει τις επερχόμενες προκλήσεις. Ενας πολυπολικός κόσμος και μια πιο δίκαιη ισορροπία δυνάμεων – που δεν θα κυριαρχείται και δεν θα διαστρεβλώνεται από υπερδυνάμεις και δικτάτορες – πρέπει να είναι ο στόχος του 21ου αιώνα. Δεν είναι μόνο πιο δίκαιος, είναι και πιο ασφαλής.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η δυτική επέμβαση υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, στο πλαίσιο της «ευθύνης προστασίας» του ΟΗΕ, θα πρέπει να εγκαταλειφθεί ως πολιτική έσχατης ανάγκης. Ενας μονίμως ακατάστατος κόσμος θα χρειάζεται πάντοτε επιλυτές προβλημάτων και ειρηνοποιούς. Καλύτερα η Αμερική παρά ο Σι, ο Πούτιν και οι όμοιοί τους.